Trong nhiều thập kỷ, xã hội đã bán cho chúng ta một công thức cố định cho thành công: IQ cao + điểm thi hoàn hảo + kiến thức chuyên môn = tương lai đảm bảo. Chúng ta tuyển dụng những người 'thông minh nhất', ám ảnh với bảng điểm, và coi trí thông minh như tài nguyên khan hiếm với giá trị vàng. Nhưng trong một bài phát biểu trước sinh viên Đại học Cambridge mới đây, CEO NVIDIA, ông Jensen Huang đã chỉ ra rằng công thức này không còn đúng trong kỷ nguyên AI nữa. AI không chỉ cạnh tranh với con người - nó đang vượt qua chúng ta.
Nó có thể đạt điểm tuyệt đối trong bài kiểm tra nhanh hơn bạn cầm bút lên, viết mã sạch hơn, chẩn đoán bệnh và tóm tắt hồ sơ pháp lý trong vài giây. Trong tương lai rất gần, 'trí thông minh thô' sẽ giống như nước máy hay điện: vô cùng quan trọng, nhưng rẻ, dồi dào và ai cũng tiếp cận được chỉ cần có kết nối Wi-Fi. Nếu 'thông minh' không còn đặc biệt, thì giá trị con người nằm ở đâu?
Ông giải thích đơn giản: 'Khi AI tiếp quản tất cả công việc được chuẩn hóa (hay được định nghĩa rõ ràng), giá trị duy nhất con người còn lại là khả năng xử lý công việc khó có thể được chuẩn hóa (hay các công việc được định nghĩa kém) - và đây chính là loại công việc có giá trị nhất.'
Trong kỷ nguyên AI, con người có thể làm được gì?
Sự khác biệt rất rõ ràng. Công việc được định nghĩa rõ ràng thuộc về AI: viết đoạn mã Python để thu thập dữ liệu, tóm tắt tài liệu 50 trang, tính toán tải trọng kết cấu của cây cầu. Đây là những nhiệm vụ có công thức, có quy trình, có đáp án chuẩn.
Nhưng các công việc không được chuẩn hóa lại thuộc về con người: Sản phẩm mới của chúng ta nên mang lại cảm giác như thế nào? Thị trường đang sụp đổ và dữ liệu mâu thuẫn - chúng ta nên quay sang hướng nào? Tại sao người dùng ghét tính năng này mặc dù nó hoạt động hoàn hảo? Những vấn đề này không có câu trả lời trắc nghiệm. AI không thể tính toán con đường 'đúng' vì con đường đó chưa tồn tại. Để điều hướng sự hỗn loạn này, bạn cần 'gu'.
Trong thời đại quá tải thông tin, 'gu' chính là khả năng nhìn vào vô số lựa chọn và ngay lập tức xác định cái gì quan trọng - và quan trọng hơn, cái gì không quan trọng.
Hãy tưởng tượng AI như một thực tập sinh siêu hiệu quả. Bạn yêu cầu 100 khẩu hiệu marketing, nó cho bạn trong 30 giây. Nhưng nếu 'gu' của bạn chỉ ở mức trung bình, bạn sẽ chọn khẩu hiệu tầm thường. Kết quả của AI bị giới hạn bởi khả năng phán đoán của bạn. Nếu 'gu' của bạn xuất sắc, bạn biết 99 khẩu hiệu nào là rác và cái nào sẽ chạm đến cảm xúc con người.
Một ví dụ điển hình là quyết định xây dựng CUDA của NVIDIA nhiều năm trước. Lúc đó, thị trường không muốn nó, Wall Street không hiểu nó, AI chưa phải là 'một thứ gì đó'. Vậy ông Huang đặt cược cả công ty vào CUDA như thế nào? 'Chiến lược không chỉ là chọn làm gì, mà là chọn KHÔNG làm gì.' Đây là hình thức cao nhất của 'gu' - khả năng loại bỏ tiếng ồn và tập trung vào điều thiết yếu.
Trong quá khứ, chúng ta là những người sáng tạo, được đánh giá bởi khả năng sản xuất. Trong tương lai, chúng ta sẽ trở thành những nhà tư vấn, những người đưa ra quyết định chiến lược dựa trên 'gu' của mình.
Trước hết, để tăng độ dài bài viết, tôi sẽ bổ sung thêm thông tin chi tiết về "gu" và cách xây dựng nó. Đồng thời, tôi cũng sẽ đưa ra một số ví dụ thực tế để minh họa cho những công việc không thể chuẩn hóa.
Gu là khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau, đánh giá ưu nhược điểm của các lựa chọn và đưa ra quyết định dựa trên sự hiểu biết sâu sắc về con người và thị trường. Gu cũng bao gồm khả năng cảm thông, đồng cảm và nắm bắt tâm lý của người dùng - những yếu tố mà AI hiện tại vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn.
Để xây dựng gu, việc trải nghiệm thực tế là vô cùng quan trọng. Những thất bại, thành công, hạnh phúc và đau khổ trong quá khứ đều đóng vai trò lớn trong việc hình thành gu. Ví dụ, một nhà thiết kế đồ họa có thể đã từng bị khách hàng phản đối về một dự án trước đó, từ đó giúp họ hiểu rõ hơn về mong muốn thực sự của người dùng và tránh những sai lầm tương tự trong tương lai.
Ngoài ra, việc đọc sách, học hỏi từ kinh nghiệm người khác cũng là cách để cải thiện gu. Một nhà quản lý có thể tham gia các khóa học về tâm lý học tổ chức hoặc nghiên cứu về xu hướng thị trường để nâng cao hiểu biết của mình. Điều này giúp họ nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện hơn, từ đó đưa ra quyết định sáng suốt.
Một ví dụ khác là trong lĩnh vực kinh doanh, gu có thể giúp nhà quản trị xác định chiến lược phát triển phù hợp cho công ty. Ví dụ, khi thị trường chứng khoán sụt giảm và các dự báo về tương lai không mấy lạc quan, một CEO có gu xuất sắc sẽ biết rằng nên giữ tiền mặt trong thời điểm này thay vì đầu tư vào cổ phiếu. Điều này đòi hỏi khả năng phân tích tình hình hiện tại và dự đoán xu hướng tương lai - những kỹ năng mà AI vẫn chưa thể nắm bắt hoàn toàn.
Cuối cùng, việc thực hành loại bỏ thay vì thêm vào cũng là một cách để cải thiện gu. Trong quá trình làm việc, hãy sẵn sàng từ chối những ý tưởng không phù hợp hoặc không mang lại giá trị thực sự cho dự án. Điều này đòi hỏi sự can đảm và quyết đoán nhưng đồng thời cũng giúp tập trung vào những điều quan trọng nhất.
Như vậy, trong kỷ nguyên AI, gu trở thành yếu tố then chốt để định hình tương lai của con người. Nó không chỉ là khả năng cảm nhận và đánh giá thông tin mà còn là sự hiểu biết sâu sắc về con người và thị trường - những yếu tố mà AI hiện tại vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận