Trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng, trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ mang lại những thay đổi lớn trong nhiều lĩnh vực mà còn mở ra một thế giới cơ hội cho người khuyết tật. Không chỉ giúp họ tiếp cận thông tin và làm việc hiệu quả hơn, các công cụ tích hợp AI đang từng bước xóa bỏ rào cản và tạo điều kiện cho cuộc sống độc lập, tự tin của hàng triệu người khuyết tật.
Tại Fredericton, Kevin Carrier, một chuyên gia công nghệ hỗ trợ tại Vision Loss Rehabilitation Canada, đã truyền cảm hứng bằng cách sử dụng các công cụ AI trong giảng dạy. Ông mắc bệnh Stargardt, một dạng thoái hóa điểm vàng gây mất thị lực, và trải nghiệm đó giúp ông hiểu rõ hơn về những thách thức mà người khuyết tật gặp phải khi bước ra thế giới.
Trong công việc hàng ngày, Carrier hướng dẫn khách hàng sử dụng các phần mềm có khả năng đọc văn bản, phóng to màn hình, chuyển chữ thành giọng nói, tóm tắt tài liệu, hoặc sắp xếp thông tin một cách trực quan và dễ hiểu. Những công cụ này tạo ra sự khác biệt lớn cho người khiếm thị, khiếm thính, hay người mắc chứng khó tiếp thu hoặc khó tập trung.
Kevin Carrier nhấn mạnh: 'Công nghệ hỗ trợ không chỉ giúp bạn làm được việc mà còn giúp bạn làm việc đó trong khi vẫn có thể cạnh tranh với người lành lặn và không cần đến sự giúp đỡ của người khác'. Một ví dụ đáng chú ý là kính thông minh tích hợp AI, có giá khoảng 400 USD. Thiết bị này sở hữu camera, loa ngoài, micro và bảng điều khiển cảm ứng, cùng khả năng mô tả môi trường xung quanh bằng trí tuệ nhân tạo. Với người khiếm thị, cặp kính này mở ra một 'thế giới hoàn toàn mới'.
Charles Levasseur, chuyên gia công nghệ hỗ trợ của Neil Squire Society, mong muốn thấy nhiều nhà tuyển dụng đón nhận công nghệ mới hơn nữa. Ông cho rằng cần nâng cao hiểu biết về công nghệ hỗ trợ để tránh những quyết định cực đoan có thể ảnh hưởng đến người thực sự cần công nghệ này.
Kevin Carrier tin rằng 'chúng ta vẫn còn nhiều việc phải làm để xã hội chấp nhận người khuyết tật và cả công nghệ hỗ trợ họ'. Ông nhấn mạnh: 'Nếu giúp các nhà tuyển dụng và nhà giáo dục hiểu được tiềm năng của công nghệ hỗ trợ nói chung, chúng ta có thể xóa bỏ những định kiến, góp phần hạn chế thiên kiến với một số nhóm người nhất định'.
Những tiến bộ công nghệ đang mang lại sự tự tin và độc lập cho người khuyết tật. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều việc cần làm để xã hội chấp nhận và đón nhận công nghệ hỗ trợ một cách rộng rãi hơn.
Trong tương lai gần, những tiến bộ công nghệ AI sẽ tiếp tục mở ra nhiều cơ hội mới cho người khuyết tật. Ví dụ điển hình là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong các trợ lý ảo, có khả năng định hướng, nhận diện vật thể và giao tiếp ngôn ngữ tự nhiên. Điều này không chỉ giúp người khiếm thị tự đi lại, mua sắm, đọc thư mà còn mang đến cho họ một cuộc sống độc lập hơn bao giờ hết.
Bàn phím chữ nổi là một công cụ quan trọng khác được sử dụng bởi những người có thị lực kém. Nó kết nối với máy tính, điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng và sử dụng các chốt cơ học nhô lên và thụt xuống để biểu thị các chữ cái và từ khác nhau. Công nghệ này đã giúp nhiều người khuyết tật tiếp cận được công việc và giáo dục một cách hiệu quả hơn.
Tại Việt Nam, Microsoft Việt Nam phối hợp với Trường Đại học RMIT tổ chức cuộc thi "Microsoft AI cho người khuyết tật" (AI4A Hackathon) từ năm 2019. Cuộc thi này nhằm tìm kiếm các giải pháp sáng tạo sử dụng AI để cải thiện cuộc sống hàng ngày của người khuyết tật. Năm 2024, đội Respectability gồm ba sinh viên RMIT Việt Nam đã giành giải quán quân tại Việt Nam với giải pháp SightSence Technology - một công nghệ kính đeo tích hợp camera và gậy cảm biến, có khả năng chuyển dữ liệu hình ảnh thành thông tin xúc giác qua màn hình chữ nổi Braille. Giải pháp này hỗ trợ người mù di chuyển và nhận biết môi trường xung quanh.
Ngoài ra, các chương trình phổ cập công nghệ số cũng đang được đẩy mạnh để tăng cường năng lực số cho cộng đồng, bao gồm cả người khuyết tật. Nền tảng "Bình dân họ
Những sáng kiến này không chỉ giúp cải thiện cuộc sống hàng ngày của người khuyết tật mà còn góp phần xóa bỏ định kiến và thiên kiến xã hội đối với họ. Việc tiếp tục đầu tư vào công nghệ hỗ trợ và nâng cao nhận thức về giá trị của nó sẽ tạo ra một tương lai tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người, đặc biệt là những người yếu thế trong cộng đồng.
Bằng cách tích hợp công nghệ AI vào các giải pháp hỗ trợ người khuyết tật, chúng ta không chỉ giúp họ tiếp cận thông tin và làm việc hiệu quả hơn mà còn mang đến cho họ một cuộc sống độc lập, tự tin và đầy cơ hội.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận