Câu chuyện về những người dân tại khu phố Phú Đa, phường Đông Hòa, thành phố Tuy Hòa (trước đây là thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên) đang thấp thỏm chờ đợi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đã kéo dài hơn hai thập kỷ. Từ những năm 1995-1998, người dân đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, xây dựng nhà cửa và sinh sống ổn định trên mảnh đất được UBND xã Hòa Tân Đông (cũ) chia lô bán. Tuy nhiên, cho đến nay, giấc mơ có được tấm sổ đỏ pháp lý vẫn còn xa vời, gây ra nhiều hệ lụy và bức xúc kéo dài.
Sự việc bắt nguồn từ giai đoạn từ năm 1995 đến 1998, khi chính quyền xã Hòa Tân Đông, thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên triển khai việc chia lô bán đất tại nhiều khu vực trên địa bàn. Theo lời kể của ông Lê Ngọc Huân, một người dân trú tại khu phố Phú Đa, gia đình ông cùng rất nhiều hộ dân khác đã mua đất tại thôn Phú Đa, thuộc khu vực đất của Trường cấp 2 Hoàng Hoa Thám cũ. Sau khi mua đất, người dân đã tiến hành xây dựng nhà cửa và ổn định cuộc sống tại đây cho đến nay. Đáng nói, toàn bộ số tiền sử dụng đất theo quy định đã được người dân nộp đầy đủ cho chính quyền xã Hòa Tân Đông. Thế nhưng, điều trớ trêu là dù đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính và sinh sống ổn định, họ vẫn chưa nhận được bất kỳ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nào.
Năm 2013, nhận thấy tình trạng tồn đọng về đất đai kéo dài, UBND tỉnh Phú Yên đã ban hành một quyết định quan trọng. Quyết định này nhằm mục đích xử lý các vấn đề tồn tại đối với những thửa đất đã được sử dụng trước ngày 1-7-2004, tạo cơ sở để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho người dân trên địa bàn tỉnh. Sau khi quyết định này được ban hành, UBND xã Hòa Tân Đông (cũ) đã tổ chức các cuộc họp và tiến hành xác nhận khu đất mà ông Huân cùng nhiều hộ dân khác mua thuộc quy hoạch khu dân cư của xã. Đây được xem là một tia hy vọng cho người dân, cho thấy sự thừa nhận từ phía chính quyền về tình trạng pháp lý của khu đất.
Tuy nhiên, hy vọng đó dần tan biến khi những thủ tục hành chính tiếp theo dường như bị đình trệ. Người dân đã nhiều lần gửi đơn kiến nghị, phản ánh đến các cấp chính quyền với mong muốn sớm được giải quyết. Lần gần đây nhất, vào tháng 7 năm 2025, sau khi có sự điều chỉnh về địa giới hành chính, UBND tỉnh Đắk Lắk (nơi có sự sáp nhập địa bàn) đã chuyển đơn yêu cầu xử lý đến UBND phường Đông Hòa (đơn vị hành chính mới sau sáp nhập). Dù vậy, cho đến thời điểm hiện tại, UBND phường Đông Hòa vẫn chưa có bất kỳ phản hồi hay văn bản trả lời chính thức nào cho người dân về vấn đề này. Sự im lặng kéo dài từ phía cơ quan chức năng càng làm tăng thêm sự hoang mang và bức xúc trong cộng đồng dân cư.
"Chúng tôi thực sự thắc mắc và không hiểu tại sao đến nay, sau hơn 20 năm, chúng tôi vẫn chưa được cấp sổ đỏ? Trong khi đó, có những trường hợp mua đất cùng khu vực, cùng thời điểm với chúng tôi lại đã được cấp giấy chứng nhận. Việc chậm trễ này đang gây ra rất nhiều khó khăn cho chúng tôi. Tài sản của gia đình không thể đem thế chấp ngân hàng, cũng không thể chuyển nhượng hay thực hiện các giao dịch liên quan đến đất đai. Cuộc sống của chúng tôi bị ảnh hưởng nghiêm trọng, dù mảnh đất này đã được sử dụng ổn định qua nhiều năm và hoàn toàn không có bất kỳ tranh chấp nào với các hộ xung quanh", ông Huân chia sẻ trong sự mệt mỏi và bất lực.
Để làm rõ hơn nguyên nhân của sự chậm trễ này, ông Trương Ngọc Thạnh, Phó chủ tịch UBND phường Đông Hòa, đã cung cấp một số thông tin quan trọng. Theo ông Thạnh, trước thời điểm sáp nhập tỉnh, đoàn thanh tra của thị xã Đông Hòa đã tiến hành kiểm tra và đưa ra kết luận. Kết luận này chỉ ra rằng UBND xã Hòa Tân Đông (cũ) đã thực hiện hành vi hoán đổi, giao đất không đúng thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Đặc biệt, trường hợp của ông Huân và nhiều hộ dân khác nằm trong khu đất thuộc Trường cấp 2 Hoàng Hoa Thám cũ, bao gồm tổng cộng 20 hộ với 21 lô đất, đều thuộc diện sai phạm này. Chính vì sai phạm của chính quyền xã trước đây, các hộ dân này đến nay vẫn chưa được xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Điều đáng nói hơn là trong số các lô đất được phân chia và giao dịch trái thẩm quyền, có những lô đất với diện tích lớn, nếu nay muốn được cấp sổ đỏ thì người dân phải đóng thêm một khoản tiền sử dụng đất rất lớn. Ông Huân cho biết thêm: "Nhà tôi có diện tích khoảng hơn 200m², nếu bây giờ thu thêm tiền sử dụng đất theo giá hiện hành thì gia đình tôi sẽ phải đóng một khoản tiền lên đến hơn 500 triệu đồng. Con số này thực sự là quá lớn và không phù hợp với hoàn cảnh của chúng tôi, nhất là khi chúng tôi đã nộp đủ tiền từ nhiều năm trước". Mức thu này không chỉ gây gánh nặng tài chính mà còn khiến người dân cảm thấy bất công, khi họ phải gánh chịu hậu quả từ sai phạm của chính những người đại diện cho chính quyền.
Dữ liệu từ các cuộc thanh tra cũng hé lộ những bất cập nghiêm trọng trong công tác quản lý đất đai và quy hoạch tại địa phương. Trong số các lô đất được xác định có sai phạm, có tới 35 lô đất được xác định là đất công ích, 2 lô là đất nghĩa địa, 19 lô có diện tích dưới mức tối thiểu và không phù hợp với quy hoạch đất chợ, 18 lô bị quy hoạch cho đất giao thông. Phần còn lại, khoảng 30 trường hợp, lại thuộc diện đất trường học, sân kho, hoặc đất chợ đã được quy hoạch. Điều đáng chú ý là trong toàn bộ số lượng lớn các lô đất có sai phạm này, chỉ có vỏn vẹn 3 trường hợp đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, điều này cho thấy sự phức tạp và khó khăn trong việc xử lý các trường hợp còn lại.
Các đoàn thanh tra đã nhiều lần yêu cầu UBND xã Hòa Tân Đông (cũ) cung cấp các hồ sơ liên quan đến chủ trương giao đất, căn cứ pháp lý để thu tiền sử dụng đất. Tuy nhiên, phía xã đã không thể cung cấp được những tài liệu quan trọng này. Kết quả điều tra cho thấy, việc giao đất và thu tiền được thực hiện một cách tùy tiện, bằng nhiều phiếu thu với nội dung khác nhau, mà không hề có nghị quyết thông qua của Đảng ủy, Hội đồng nhân dân xã, cũng như chưa nhận được sự chấp thuận của cấp trên. Điều này càng khẳng định sự yếu kém trong quy trình quản lý và sự thiếu minh bạch trong giao dịch đất đai tại địa phương trong giai đoạn trước.
Ngoài ra, một nguyên nhân khác được chỉ ra là trách nhiệm của cán bộ thuộc UBND xã Hòa Tân Đông (cũ) trong việc chậm tham mưu, đề xuất cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân. Địa phương đã không kịp thời xin ý kiến chỉ đạo của cấp trên để hoàn thiện quy hoạch chi tiết, khép kín khu dân cư, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc cấp giấy chứng nhận. Sự thiếu sót trong việc kết nối thông tin và xin ý kiến chỉ đạo từ cấp trên đã làm kéo dài thêm thời gian xử lý, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi chính đáng của người dân.
Thực trạng này không chỉ diễn ra ở Phú Yên mà còn là vấn đề nhức nhối tại nhiều địa phương trên cả nước, phản ánh những lỗ hổng trong công tác quản lý đất đai, quy hoạch, và sự phối hợp giữa các cấp chính quyền. Việc người dân phải chờ đợi hàng chục năm cho một quyền lợi cơ bản như có sổ đỏ không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn làm xói mòn niềm tin vào hệ thống pháp luật và chính quyền. Sự chậm trễ này cho thấy cần có những giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn từ phía các cơ quan chức năng để giải quyết dứt điểm tình trạng tồn đọng, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời chấn chỉnh những sai phạm trong quản lý đất đai, ngăn chặn các vụ việc tương tự trong tương lai. Câu chuyện của hơn 20 hộ dân tại Phú Yên là lời nhắc nhở về sự cần thiết của việc minh bạch hóa quy trình hành chính và nâng cao trách nhiệm của cán bộ công chức trong việc phục vụ nhân dân.
Tình hình kéo dài hơn hai thập kỷ này cho thấy những bất cập sâu sắc trong công tác quản lý đất đai và quy hoạch tại địa phương, cũng như sự chậm trễ trong việc xử lý các tồn đọng pháp lý. Việc người dân đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính nhưng vẫn chưa nhận được giấy tờ pháp lý chứng minh quyền sở hữu đất đai đang gây ra nhiều hệ lụy, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và tài sản của họ. Chính quyền địa phương cần khẩn trương vào cuộc, xem xét lại toàn bộ hồ sơ vụ việc, có biện pháp giải quyết thấu đáo, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người dân và xử lý nghiêm các sai phạm (nếu có) trong quá trình giao đất và thu tiền sử dụng đất trước đây. Sự minh bạch và trách nhiệm giải trình từ phía cơ quan chức năng sẽ là yếu tố then chốt để khôi phục niềm tin cho những người dân đang mỏi mòn chờ đợi.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận