Bầu không khí ngoại giao giữa Hoa Kỳ và Iran đang trở nên đặc biệt căng thẳng, khi các tín hiệu từ Tehran cho thấy triển vọng cho một cuộc đàm phán hòa bình đang ngày càng mờ nhạt. Theo các hãng thông tấn uy tín của Iran như Fars News và Tasnim, không khí chung hiện tại không hề tích cực, và điều kiện tiên quyết để tiến hành bất kỳ cuộc thảo luận nào với Washington là việc Mỹ phải dỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa các cảng biển quan trọng của Iran. Thông điệp này nhấn mạnh lập trường cứng rắn của Iran, đặt ra một rào cản đáng kể cho bất kỳ nỗ lực ngoại giao nào.
Hãng thông tấn nhà nước IRNA của Iran tiếp tục làm rõ hơn quan điểm này, chỉ ra rằng lệnh phong tỏa cảng biển cùng với những yêu cầu mà họ mô tả là "vô lý và phi thực tế" từ phía Mỹ đã khiến "không có triển vọng rõ ràng nào" cho một cuộc đàm phán hiệu quả trong bối cảnh hiện tại. Sự bất đồng về các biện pháp phong tỏa và những đòi hỏi đi kèm đang tạo ra một vòng luẩn quẩn, khiến các bên khó tìm được tiếng nói chung. Tình hình càng trở nên phức tạp hơn khi các quan chức Mỹ tuyên bố một phái đoàn cấp cao, do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu và bao gồm cả Jared Kushner, con rể Tổng thống Trump, cùng đặc phái viên về Trung Đông Steve Witkoff, sẽ đến thủ đô Islamabad của Pakistan để tiến hành đàm phán. Tuy nhiên, động thái này dường như không làm thay đổi lập trường ban đầu của Iran, vốn xem việc dỡ bỏ phong tỏa là bước đi không thể thiếu.
Trong một diễn biến đầy đe dọa, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra cảnh báo cứng rắn, tuyên bố rằng nếu Iran không chấp nhận thỏa thuận mà Mỹ đưa ra, coi là "rất công bằng và hợp lý", thì Hoa Kỳ sẽ có những hành động quyết liệt. Ông Trump ám chỉ khả năng "phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran" và Mỹ sẽ "không đóng vai người tốt nữa". Lời tuyên bố này cho thấy sự sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự và áp lực kinh tế để buộc Iran phải nhượng bộ, làm gia tăng đáng kể căng thẳng trong khu vực và trên trường quốc tế. Lệnh phong tỏa các cảng biển Iran mà Mỹ áp đặt hiện đang nổi lên như là điểm mấu chốt, một khúc mắc chính gây cản trở tiến trình đàm phán vốn đã mong manh.
Mâu thuẫn leo thang khi vào ngày 19 tháng 4, khu trục hạm USS Spruance của Hải quân Mỹ đã nã pháo và bắt giữ tàu hàng Touska mang cờ Iran trên Vịnh Oman. Phía Mỹ cáo buộc tàu hàng này đã cố tình tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa hàng hải do họ thiết lập. Phản ứng lại, quân đội Iran đã lên án mạnh mẽ hành động này, gọi đó là "hành động cướp biển và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn", đồng thời tuyên bố sẽ có biện pháp đáp trả thích đáng trong thời gian sớm nhất. Vụ việc này không chỉ làm sâu sắc thêm sự nghi kỵ giữa hai quốc gia mà còn đẩy căng thẳng lên một nấc mới, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát xung đột vũ trang.
Trước đó, vào ngày 13 tháng 4, quân đội Mỹ đã chính thức khởi động nỗ lực chặn các tàu thuyền ra vào các cảng của Iran. Hành động này diễn ra sau khi vòng đàm phán đầu tiên tại Pakistan kết thúc mà không đạt được bất kỳ kết quả cụ thể nào, và Iran từ chối mở cửa trở lại tuyến đường biển trọng yếu mà họ đang kiểm soát. Quyết định phong tỏa của Mỹ nhằm gây áp lực tối đa lên nền kinh tế Iran, đặc biệt là ngành vận tải biển, vốn là huyết mạch trong thương mại và xuất khẩu của quốc gia này. Việc Mỹ thực thi chiến dịch ngăn chặn cảng biển đã khiến Iran đưa ra các biện pháp đáp trả.
Iran đã có động thái mở cửa eo biển Hormuz vào ngày 17 tháng 4, tuyên bố là để "hoan nghênh lệnh ngừng bắn" giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, một động thái có thể được xem là tín hiệu hòa bình ban đầu. Tuy nhiên, chỉ sau một ngày, Tehran đã quyết định tái phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược này. Động thái này được Iran đưa ra nhằm đáp trả trực tiếp chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ tiến hành. Việc đóng mở eo biển Hormuz, một tuyến đường biển cực kỳ quan trọng cho việc vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa quốc tế, cho thấy Iran đang sử dụng quyền kiểm soát của mình như một công cụ gây áp lực trong cuộc đối đầu với Mỹ, làm gia tăng thêm sự bất ổn cho hoạt động hàng hải toàn cầu.
Tóm lại, cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đang ngày càng trở nên gay gắt, với lệnh phong tỏa hàng hải và các hành động quân sự đe dọa làm gia tăng nguy cơ xung đột. Lập trường cứng rắn từ cả hai phía, cùng với những yêu sách và lời cảnh báo từ Washington, khiến cho viễn cảnh đàm phán thành công trở nên xa vời hơn bao giờ hết, đồng thời gây quan ngại sâu sắc về an ninh hàng hải quốc tế.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận