Trong lĩnh vực kinh doanh thực phẩm, chữ ký của cán bộ kiểm dịch đóng vai trò quan trọng. Ông Nguyễn Đức Tâm, nguyên cán bộ Cục Thú y, giải thích rằng việc này liên quan trực tiếp đến thịt, trứng, sữa - những mặt hàng mà toàn xã hội tiêu dùng hằng ngày và vô số doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm phải tuân thủ. Nếu không có chữ ký của cán bộ kiểm dịch, sản phẩm sẽ không thể xuất hiện trên thị trường.
Ví dụ cụ thể, thực phẩm nhập khẩu từ nước ngoài hoặc nguyên liệu chế biến, sản xuất thức ăn gia súc đều cần thông qua các trạm kiểm dịch tại sân bay, cảng. Nếu không được thông qua, chúng sẽ bị ách tắc. Tương tự, lợn muốn được giết mổ cũng phải thông qua các trạm kiểm soát đặt tại khu vực lò mổ.
Công tác kiểm dịch liên quan đến nguồn lực lớn. Hàng năm ngân sách Nhà nước dành cho ngành thú y không nhỏ và có nhiều dự án hỗ trợ từ nước ngoài với tổng giá trị lên tới hàng triệu USD. Tuy nhiên, việc tuyển dụng cán bộ thú y cũng cam kết về trách nhiệm công việc và mức thù lao tự nguyện. Nếu thấy lương thấp, họ hoàn toàn có quyền từ chối hoặc chuyển sang khu vực tư nhân.
Trong một số vụ án gần đây, ông Tâm cho rằng nút thắt lớn nhất trong kiểm soát giết mổ là ngành thú y đã không thực hiện các quy định pháp luật hiện hành. Ông cũng chỉ ra rằng, mặc dù quy định và quy trình đã có nhưng thời gian qua cơ quan chức năng liên tiếp phá các vụ án lớn với sự tiếp tay của cán bộ thú y, cho thấy nguyên nhân ở con người.
Để giải quyết triệt để vấn đề này, ông Tâm đề xuất cá nhân hóa trách nhiệm. Vụ việc nghiêm trọng như 300 tấn thịt lợn bệnh tuồn ra thị trường, cá nhân lãnh đạo ngành thú y phải chịu trách nhiệm. Điều này đòi hỏi thay đổi tư duy quản lý và tăng cường giám sát.
Luật sư Nguyễn Tuấn Anh (Công ty Luật Minh Nghiêm) cho rằng vụ việc 300 tấn thịt lợn bệnh là bản cáo trạng về sự tha hóa của một bộ phận cán bộ thú y. Để hạn chế tình trạng tương tự, cần tăng cường giám sát và minh bạch quy trình; nâng cao sự giám sát chéo, kiểm tra độc lập đối với quy trình kiểm soát. Đồng thời, thiết lập hệ thống giám sát camera 24/7 tại các cơ sở giết mổ, áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc số hóa để loại bỏ can thiệp chủ quan của con người.
Ngoài ra, cần cải cách chế độ đãi ngộ để cán bộ có mức sống ổn định, an tâm công tác. Ban hành chế tài xử phạt nghiêm khắc, làm rõ trách nhiệm lãnh đạo đơn vị liên quan khi xảy ra vụ việc. Mục tiêu là tạo môi trường mà cái giá phải trả cho việc sai phạm lớn hơn lợi ích thu được từ thỏa hiệp.
Cuối cùng, việc luân chuyển, đánh giá và kiểm soát hoạt động của cán bộ cần thực hiện thường xuyên để đảm bảo tính khách quan và hạn chế rủi ro phát sinh. Ông Nguyễn Đức Tâm là bác sĩ thú y (ĐH Nông nghiệp 1 Hà Nội); Thạc sĩ Giáo dục và Đào tạo phát triển (Đại học Wolverhampton, UK), nguyên cán bộ Viện Thú y Trung ương, nguyên cán bộ Trung tâm Chẩn đoán và Đào tạo Quốc gia (Cục Thú y, Bộ NN&MT). Ông cũng là chuyên gia tư vấn độc lập cho các tổ chức quốc tế như FAO, UNDP, World Bank…
Trong quá trình thực hiện công tác kiểm dịch, việc tuân thủ quy định pháp luật và trách nhiệm của cán bộ thú y đóng vai trò quyết định. Ông Tâm nhấn mạnh rằng, ngay từ khâu đầu tiên - khám sống tại cơ sở giết mổ Vạn Phúc (xã Nam Phù) - đã có sự vi phạm nghiêm trọng các quy định hiện hành. Điều này cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở việc thực thi pháp luật mà còn liên quan đến đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ.
Cụ thể, tại cơ sở Vạn Phúc, nhiều lợn bệnh vẫn được đưa vào giết mổ và xuất bán ra thị trường. Điều này đã gây ra sự bức xúc trong dư luận xã hội và đặt ra câu hỏi về hiệu quả của hệ thống kiểm soát giết mổ hiện nay. Ông Tâm cho rằng, để ngăn chặn tình trạng tương tự tái diễn, cần có những biện pháp mạnh tay hơn từ phía ngành thú y.
Ông cũng đề xuất việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giám sát hoạt động của cán bộ thú y. Việc sử dụng hệ thống quản lý số hóa sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và giảm thiểu can thiệp chủ quan. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để phát hiện và xử lý kịp thời những vi phạm.
Ngoài ra, ông Tâm nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng đào tạo cho đội ngũ cán bộ thú y. Việc này đòi hỏi đầu tư vào hệ thống giáo dục và đào tạo chuyên sâu hơn nữa, nhằm đảm bảo rằng các cán bộ có đủ kiến thức và kỹ năng để thực hiện công tác kiểm dịch một cách hiệu quả.
Cuối cùng, ông Tâm đề xuất việc tăng cường trách nhiệm cá nhân đối với từng cán bộ. Điều này đòi hỏi sự thay đổi trong cách quản lý và đánh giá hoạt động của đội ngũ cán bộ thú y. Việc cá nhân hóa trách nhiệm sẽ giúp tạo ra áp lực lớn hơn cho các cá nhân, từ đó nâng cao hiệu quả công việc.
Trong bối cảnh hiện nay, việc cải thiện hệ thống kiểm soát giết mổ không chỉ là vấn đề về kỹ thuật mà còn liên quan đến nhiều yếu tố khác như đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm cá nhân và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Việc thực hiện những biện pháp trên sẽ góp phần tạo ra một môi trường kiểm dịch hiệu quả hơn, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và uy tín của ngành thú y.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận