NSƯT Phan Lương, nhà sáng tạo đằng sau vở ballet Dó, chia sẻ về cảm hứng và quá trình sáng tác của mình. Vở diễn này không chỉ đưa những chất liệu rất Việt như nơm, giấy dó vào sân khấu mà còn mang lại một cách nhìn mới cho nghệ thuật múa ballet.
Dó Ballet ra đời từ nhu cầu kể câu chuyện gần gũi với căn tính Việt Nam. NSƯT Phan Lương nhấn mạnh: 'Ballet là một ngôn ngữ đẹp, nhưng nếu chỉ lặp lại những hình mẫu phương Tây thì sẽ khó chạm tới chiều sâu văn hóa Việt Nam và cũng khó tiếp cận khán giả trong nước'. Những chất liệu như nơm, giấy dó hay nhịp điệu lao động đều chứa đựng ký ức tập thể, hơi thở đời sống và cả triết lý sống của người Việt. Khi đưa chúng vào Dó, NSƯT Phan Lương không xem đó là đạo cụ hay yếu tố minh họa, mà là chất liệu sống để cơ thể diễn viên tương tác và chuyển hóa.
Trong quá trình dàn dựng, khó khăn lớn nhất đối với NSƯT Phan Lương là giữ được tinh thần thật của chất liệu. Nếu đưa nhịp điệu lao động hay đạo cụ lên sân khấu một cách trực tiếp, rất dễ trở thành minh họa và mất đi tính chân thực. Chúng tôi phải tìm cách trừu tượng hóa nhưng vẫn giữ được trọng lượng và nhịp thở của đời sống.
NSƯT Phan Lương cho biết: 'Khi xây dựng các tổ hợp chuyển động cùng diễn viên, chúng tôi phải làm việc rất nhiều để họ tạm quên đi những thói quen quen thuộc của một nghệ sĩ ballet như luôn vươn thẳng, kéo dài và bay bổng. Thay vào đó là những chuyển động có điểm gãy, sự thay đổi về tiết tấu, nhịp độ, cùng cảm giác nặng và độ bám sàn rõ rệt hơn trong cơ thể'.
Vở diễn Dó còn đưa thêm yếu tố tín ngưỡng thờ Mẫu vào vở diễn, được thể hiện qua hình ảnh và âm nhạc mang tính đương đại. Bên cạnh đó, sự xuất hiện của nghệ sĩ sáo tay biểu diễn trực tiếp trên sân khấu, tương tác với diễn viên và khán giả, cũng là một điểm nhấn mới.
NSƯT Phan Lương chia sẻ: 'Điều quan trọng nhất để ballet Việt Nam phát triển trong tương lai là xây dựng được kịch bản và bản sắc riêng. Kỹ thuật có thể học, xu hướng có thể cập nhật, nhưng bản sắc phải được nuôi dưỡng từ bên trong. Điều đó đòi hỏi sự đầu tư lâu dài, từ đào tạo, sáng tạo đến môi trường biểu diễn. Nghệ sĩ cũng cần dám thử nghiệm, dám đi những con đường chưa có sẵn. Ballet Việt Nam vẫn cần song hành với các tác phẩm kinh điển thế giới, nhưng quan trọng hơn là phải kể được câu chuyện của chính mình bằng một ngôn ngữ thuyết phục'.
Dó Ballet không chỉ mang đến một trải nghiệm nghệ thuật mới mẻ mà còn mở ra cánh cửa cho văn hóa Việt Nam tiếp cận khán giả quốc tế. Đây là bước tiến quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của Việt Nam thông qua nghệ thuật đương đại.
NSƯT Phan Lương, nhà sáng tạo đằng sau vở ballet Dó, chia sẻ về cảm hứng và quá trình sáng tác của mình. Vở diễn này không chỉ đưa những chất liệu rất Việt như nơm, giấy dó vào sân khấu mà còn mang lại một cách nhìn mới cho nghệ thuật múa ballet.
Dó Ballet ra đời từ nhu cầu kể câu chuyện gần gũi với căn tính Việt Nam. NSƯT Phan Lương nhấn mạnh: 'Ballet là một ngôn ngữ đẹp, nhưng nếu chỉ lặp lại những hình mẫu phương Tây thì sẽ khó chạm tới chiều sâu văn hóa Việt Nam và cũng khó tiếp cận khán giả trong nước'. Những chất liệu như nơm, giấy dó hay nhịp điệu lao động đều chứa đựng ký ức tập thể, hơi thở đời sống và cả triết lý sống của người Việt. Khi đưa chúng vào Dó, NSƯT Phan Lương không xem đó là đạo cụ hay yếu tố minh họa, mà là chất liệu sống để cơ thể diễn viên tương tác và chuyển hóa.
Trong quá trình dàn dựng, khó khăn lớn nhất đối với NSƯT Phan Lương là giữ được tinh thần thật của chất liệu. Nếu đưa nhịp điệu lao động hay đạo cụ lên sân khấu một cách trực tiếp, rất dễ trở thành minh họa và mất đi tính chân thực. Chúng tôi phải tìm cách trừu tượng hóa nhưng vẫn giữ được trọng lượng và nhịp thở của đời sống. Có những chi tiết phải thử nghiệm nhiều lần, thậm chí lược bỏ những động tác đẹp để giữ lại sự mộc mạc, chân thực - cái vốn là đặc trưng của văn hóa dân gian Việt Nam.
NSƯT Phan Lương cho biết: 'Khi xây dựng các tổ hợp chuyển động cùng diễn viên, chúng tôi phải làm việc rất nhiều để họ tạm quên đi những thói quen quen thuộc của một nghệ sĩ ballet như luôn vươn thẳng, kéo dài và bay bổng. Thay vào đó là những chuyển động có điểm gãy, sự thay đổi về tiết tấu, nhịp độ, cùng cảm giác nặng và độ bám sàn rõ rệt hơn trong cơ thể'. Điều này đòi hỏi diễn viên phải học cách sử dụng trọng lượng cơ thể một cách linh hoạt, đồng thời duy trì kỹ thuật ballet. NSƯT Phan Lương nhấn mạnh: 'Đây là một quá trình không dễ và cần thời gian để thích nghi'.
Vở diễn Dó còn đưa thêm yếu tố tín ngưỡng thờ Mẫu vào vở diễn, được thể hiện qua hình ảnh và âm nhạc mang tính đương đại. Bên cạnh đó, sự xuất hiện của nghệ sĩ sáo tay biểu diễn trực tiếp trên sân khấu, tương tác với diễn viên và khán giả, cũng là một điểm nhấn mới. NSƯT Phan Lương giải thích: 'Điều này không chỉ tạo nên một trải nghiệm đa cảm giác mà còn giúp khán giả cảm nhận sâu sắc hơn về văn hóa Việt Nam'.
NSƯT Phan Lương chia sẻ thêm rằng, việc đưa các yếu tố truyền thống vào ballet đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng. 'Chúng tôi không muốn biến Dó thành một tác phẩm trang trí hay chỉ đơn thuần là minh họa cho văn hóa. Thay vào đó, chúng tôi cố gắng tạo ra một sự kết hợp hài hòa giữa ngôn ngữ múa quốc tế và chất liệu Việt Nam', NSƯT Phan Lương nói.
Dó Ballet không chỉ mang đến một trải nghiệm nghệ thuật mới mẻ mà còn mở ra cánh cửa cho văn hóa Việt Nam tiếp cận khán giả quốc tế. Đây là bước tiến quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của Việt Nam thông qua nghệ thuật đương đại. NSƯT Phan Lương tin rằng, với sự kết hợp tinh tế giữa kỹ thuật ballet và chất liệu Việt Nam, Dó có thể trở thành một tác phẩm biểu diễn quốc tế, đồng thời duy trì được giá trị văn hóa độc đáo của Việt Nam.
NSƯT Phan Lương nhấn mạnh: 'Điều quan trọng nhất để ballet Việt Nam phát triển trong tương lai là xây dựng được kịch bản và bản sắc riêng. Kỹ thuật có thể học, xu hướng có thể cập nhật, nhưng bản sắc phải được nuôi dưỡng từ bên trong. Điều đó đòi hỏi sự đầu tư lâu dài, từ đào tạo, sáng tạo đến môi trường biểu diễn. Nghệ sĩ cũng cần dám thử nghiệm, dám đi những con đường chưa có sẵn. Ballet Việt Nam vẫn cần song hành với các tác phẩm kinh điển thế giới, nhưng quan trọng hơn là phải kể được câu chuyện của chính mình bằng một ngôn ngữ thuyết phục'.
Dó Ballet không chỉ mang đến một trải nghiệm nghệ thuật mới mẻ mà còn mở ra cánh cửa cho văn hóa Việt Nam tiếp cận khán giả quốc tế. Đây là bước tiến quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của Việt Nam thông qua nghệ thuật đương đại. NSƯT Phan Lương tin rằng, với sự kết hợp tinh tế giữa kỹ thuật ballet và chất liệu Việt Nam, Dó có thể trở thành một tác phẩm biểu diễn quốc tế, đồng thời duy trì được giá trị văn hóa độc đáo của Việt Nam.
Dó Ballet đã không chỉ giới thiệu những yếu tố truyền thống mới mẻ vào sân khấu ballet mà còn tạo ra một ngôn ngữ biểu diễn riêng biệt. NSƯT Phan Lương chia sẻ: 'Chúng tôi muốn Dó trở thành một tác phẩm nghệ thuật có thể nói lên tiếng nói của Việt Nam trên thế giới, đồng thời giữ gìn những giá trị văn hóa quý báu của đất nước'.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận