Trong bối cảnh thị trường nguyên liệu bất ổn, nhiều doanh nghiệp dệt may đang gặp khó khăn trong việc tìm nguồn cung cấp nguyên phụ liệu. Ông Anh, một chuyên gia trong ngành, cho biết công ty của ông không dám ký mới hợp đồng vì lo ngại rủi ro. Dù khách hàng yêu cầu báo giá để chốt đơn trong một tháng tới, nhưng doanh nghiệp không dám nhận vì sợ mất khách nếu báo giá cao và khó chấp nhận nếu báo giá thấp hơn. Do đó, công ty của ông đã tìm cách để khách chờ thêm vài tuần để thị trường định hình rõ xu hướng.
Ông Anh cũng cho biết kế hoạch dài hạn của Dony là ưu tiên mảng gia công thay vì tự chủ nguồn nguyên liệu. Cách làm này giúp doanh nghiệp không bị ảnh hưởng bởi biến động giá vải, nhựa... đồng thời đảm bảo sản lượng cho xưởng, tránh tình trạng hụt đơn hàng khi khách hàng tạm dừng đặt vì chờ giá.
Một số doanh nghiệp khác cũng gặp thách thức lớn nhất hiện nay với ngành may là khâu mua hàng nguyên phụ liệu. Thậm chí nhiều nhà cung cấp không còn bán hàng dựa trên 'lời hứa' hay hợp đồng trả chậm, mà yêu cầu phải thanh toán 100% tiền mặt mới giao hàng.
Căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến Iran, đã khiến thị trường năng lượng biến động mạnh. Trên thị trường chứng khoán, những biến động địa chính trị thường khiến dòng vốn quốc tế trở nên thận trọng hơn, đặc biệt đối với các thị trường mới nổi.
Ông Michael Kokalari, Giám đốc phòng phân tích kinh tế vĩ mô và nghiên cứu thị trường của VinaCapital, cho rằng năm 2026 nền kinh tế Việt Nam đứng trước những kỳ vọng lớn. Sau khi tăng trưởng khoảng 8% trong năm 2025, GDP năm nay có thể đạt khoảng 10%. Tuy nhiên, ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Võ Phi Nhật Huy, Chủ tịch HĐQT Công ty CP đầu tư Big Group Holdings, cho rằng nút thắt lớn nhất hiện nay không nằm ở chính sách mà ở chất lượng thực thi thể chế và năng lực quản trị. Nếu không cải thiện tính nhất quán trong thực thi và giảm chi phí tuân thủ, nhiều quyết định đầu tư có thể tiếp tục bị chậm lại.
Nhiều chuyên gia, doanh nhân đề xuất các giải pháp mà Việt Nam từng áp dụng trong các gói hỗ trợ nền kinh tế lúc khó khăn trước đây. Để doanh nghiệp vượt khó, ông Phạm Quang Anh cho rằng bên cạnh việc Nhà nước đảm bảo nguồn cung các mặt hàng cơ bản như xăng dầu, yếu tố sống còn lúc này là giữ được dòng tiền cho doanh nghiệp. Nhà nước có thể hỗ trợ thông qua việc miễn giảm thuế, gia hạn thời gian đóng thuế hoặc hỗ trợ lãi suất ngân hàng. Việc có sẵn quỹ tiền mặt giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc thu mua nguyên liệu khi nhà cung cấp yêu cầu thanh toán ngay, đồng thời có nguồn lực để xử lý các biến động bất ngờ.
Đóng gói sản phẩm để xuất khẩu tại Khu chế xuất Tân Thuận (TP.HCM) - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Trong bối cảnh này, việc cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao năng lực quản trị của các doanh nghiệp được coi là yếu tố then chốt. Ông Phạm Bình An, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, nhấn mạnh rằng để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, TP.HCM cần tập trung nguồn lực cho các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia và địa phương. Đặc biệt là các dự án giao thông, logistics và các khu công nghệ cao trong vùng kinh tế liên kết như khu vực Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu sau sáp nhập.
Để tận dụng lợi thế của mức thuế 15% của Hoa Kỳ còn hiệu lực tạm thời, TP.HCM cần hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất ngay trong quý 1. Đồng thời, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tăng cường khai thác các hiệp định thương mại để mở rộng sang EU, Nhật Bản và Hàn Quốc cũng được coi là hướng đi quan trọng.
Đóng gói sản phẩm tại Khu chế xuất Tân Thuận - Ảnh: QUANG ĐỊNH
TP.HCM cần tổ chức sớm các chương trình xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ minh bạch chuỗi cung ứng, hoàn thiện chứng nhận xuất xứ (C/O) để tránh rủi ro bị điều tra chống lẩn tránh thuế. Đồng thời triển khai các chương trình kích cầu tiêu dùng quy mô lớn gắn với các sự kiện mua sắm, lễ hội tại TP.HCM.
Ông An cũng lưu ý rằng TP cần kiểm soát tốt mặt bằng giá để vừa ổn định kinh tế vừa hỗ trợ tiêu dùng nội địa. Đồng thời phải đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định, phối hợp giữa các doanh nghiệp lớn như Petrolimex và Petrovietnam trong việc đảm bảo cung ứng xăng dầu, khí đốt.
Các giải pháp khác bao gồm kích hoạt dự trữ năng lượng chiến lược, tìm nguồn cung thay thế khi cần thiết, giám sát giá cả và kêu gọi tiết kiệm năng lượng cũng được coi là cần thiết. Báo cáo chiến lược 2026 của VinaCapital cho thấy bức tranh tăng trưởng của Việt Nam không hoàn toàn đồng đều. Tiêu dùng nội địa, khu vực chiếm hơn 60% GDP, vẫn phục hồi chậm khi xu hướng tăng tiết kiệm của các hộ gia đình kéo dài sau đại dịch.
Một rủi ro khác nằm ở thanh khoản hệ thống ngân hàng. Năm 2025, tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 19% trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 15%, tạo ra khoảng cách đáng kể (khoảng 40 tỉ USD). Sự mất cân đối này đã khiến lãi suất tiền gửi tăng và có thể tiếp tục nhích lên trong năm 2026.
Ông Phạm Bình An, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, đưa ra khuyến nghị khi trao đổi cùng Tuổi Trẻ. Ông cho rằng để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, TP.HCM cần triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp ngay từ đầu năm.
Đóng gói sản phẩm tại Khu chế xuất Tân Thuận - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Bên cạnh việc tập trung vào hạ tầng và thị trường xuất khẩu, ông An cũng đề xuất các biện pháp cụ thể như tổ chức sớm các chương trình xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp minh bạch chuỗi cung ứng, hoàn thiện chứng nhận xuất xứ (C/O) để tránh rủi ro bị điều tra chống lẩn tránh thuế. Đồng thời, TP.HCM cũng cần triển khai các chương trình kích cầu tiêu dùng quy mô lớn gắn với các sự kiện mua sắm, lễ hội tại TP.HCM.
Đóng gói sản phẩm tại Khu chế xuất Tân Thuận - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận