Tối 20/3, UBND tỉnh Ninh Bình và Hiệp hội Văn hóa ẩm thực tỉnh Ninh Bình đã tổ chức khai mạc Festival Phở 2026 với chủ đề 'Phở Việt - Di sản sống trong lòng thời đại'. Sự kiện này diễn ra từ ngày 19-22/3 tại không gian phố đi bộ Thiên Trường, Khu đô thị Thống Nhất, tỉnh Ninh Bình. Với quy mô khoảng 50 gian hàng của các nghệ nhân và thương hiệu phở nổi tiếng từ ba miền đất nước, Festival Phở Ninh Bình 2026 không chỉ tôn vinh nghề phở truyền thống mà còn tạo cơ hội giao lưu giữa nghệ nhân, doanh nghiệp, nhà nghiên cứu và công chúng yêu ẩm thực trong và ngoài nước. Sự kiện này nhằm quảng bá giá trị văn hóa ẩm thực đặc sắc của các địa phương, đồng thời tái hiện hành trình từ cội nguồn của nghề phở.
Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Lê Thị Thiết, Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam và Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực tỉnh Ninh Bình, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc gìn giữ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể phở. Bà cho biết, Phở Nam Định đã hình thành từ những làng nghề truyền thống như Vân Cù, Giao Cù - cái nôi của nghề phở. Các thế hệ nghệ nhân đã không ngừng sáng tạo để phở lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống đương đại và vươn ra thế giới.
Năm 2024, tri thức dân gian về phở Nam Định và phở Hà Nội đã được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Điều này không chỉ khẳng định giá trị văn hóa, lịch sử và nghệ thuật ẩm thực của phở Việt mà còn đặt ra yêu cầu tiếp tục bảo tồn, phát huy di sản để hướng tới việc trình UNESCO công nhận phở Việt là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Điểm nhấn của Festival Phở Ninh Bình 2026 là việc tái hiện hành trình từ cội nguồn của nghề phở. Trước đó, chuỗi hoạt động 'Về với đình làng Vân Cù - Mở trang di sản' đã được tổ chức, góp phần làm nổi bật vai trò của cộng đồng làng nghề trong việc lưu giữ và trao truyền tri thức dân gian. Các nghi lễ tri ân Tổ nghề, quy trình chế biến truyền thống cùng những câu chuyện nghề được giới thiệu đã góp phần khẳng định chiều sâu lịch sử và giá trị văn hóa bền vững của phở Việt.
Festival Phở 2026 không chỉ tôn vinh nghề phở truyền thống mà còn tạo cơ hội giao lưu giữa nghệ nhân, doanh nghiệp, nhà nghiên cứu và công chúng yêu ẩm thực trong và ngoài nước. Sự kiện này góp phần đưa ẩm thực Việt Nam trở thành một trong những lĩnh vực quan trọng của công nghiệp văn hóa, đồng thời khẳng định vị thế của phở Việt trong nền ẩm thực thế giới.
Chương trình "Về với đình làng Vân Cù - Mở trang di sản" không chỉ tái hiện các nghi lễ tri ân Tổ nghề mà còn tổ chức các lớp học truyền thống, nơi nghệ nhân chia sẻ bí quyết làm phở. Các hoạt động này thu hút đông đảo người dân và du khách, tạo ra một không gian văn hóa ấm cúng và tràn đầy tình yêu với nghề phở.
Trong khuôn khổ Festival Phở Ninh Bình 2026, các gian hàng của nghệ nhân và thương hiệu phở nổi tiếng từ ba miền đất nước được thiết kế công phu, tái hiện hành trình phát triển của phở Việt từ truyền thống đến hiện đại. Không gian "Cội nguồn Phở" lấy cảm hứng từ Chợ Bể của Nam Định xưa - phiên chợ truyền thống giàu bản sắc vùng đất chân sóng. Hình ảnh những sạp hàng mộc mạc, nhịp sinh hoạt đời thường và những đôi quang gánh phở len lỏi giữa khu chợ được tái hiện sinh động, gợi lại bối cảnh ra đời của món phở trong đời sống thường nhật.
Không gian "Chuyện kể từ hạt gạo - Hành trình di sản ẩm thực Việt Nam" được thiết kế như một cuốn thực đơn mở rộng, nơi mỗi "trang" kể câu chuyện về các món ăn tiêu biểu của Việt Nam. Hình ảnh hạt gạo - biểu tượng của nền văn minh lúa nước xuyên suốt toàn bộ không gian, qua đó khắc họa hành trình hình thành nhiều món ăn đặc trưng như phở, bún, bánh canh hay hủ tiếu. Trong dòng chảy ấy, phở được đặt ở vị trí trung tâm như một đại diện tiêu biểu của tinh hoa ẩm thực Việt.
Trong khi đó, không gian "Hộp ký ức - Khung hình di sản" gợi nhớ những chiếc tivi vỏ gỗ quen thuộc của các gia đình Việt Nam xưa. Tại đây, hình ảnh tiệm phở cũ với bếp lửa, nồi nước dùng và quầy hàng giản dị được tái hiện, tạo nên một không gian đầy cảm xúc về quá khứ. Các hoạt động như nấu phở trực tiếp, thưởng thức phở theo các cách truyền thống cũng diễn ra tại đây, thu hút sự tham gia của đông đảo công chúng.
Festival Phở 2026 còn có nhiều hoạt động đặc sắc khác như chương trình quảng diễn "Dải Phở cuốn Ba miền", giới thiệu những biến tấu sáng tạo từ phở truyền thống; chương trình nghệ thuật "Phở Connect" kết hợp biểu diễn nghệ thuật dân gian và giao lưu văn hóa; cùng tọa đàm chuyên đề "We Love Phở - Nhịp cầu di sản và sứ mệnh kết nối toàn cầu" với sự tham gia của các chuyên gia văn hóa, hiệp hội ẩm thực và cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Các hoạt động này không chỉ tạo ra một không gian văn hóa phong phú mà còn góp phần nâng cao nhận thức về giá trị di sản của phở Việt.
Qua Festival Phở Ninh Bình 2026, các nghệ nhân, doanh nghiệp và cộng đồng người Việt mong muốn khẳng định thương hiệu phở Nam Định nói riêng và phở Việt nói chung trên thị trường thế giới. Sự kiện này không chỉ tôn vinh nghề phở truyền thống mà còn hướng tới việc xây dựng hồ sơ đề cử quốc gia trình UNESCO công nhận phở Việt là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, góp phần đưa ẩm thực Việt Nam trở thành một trong những lĩnh vực quan trọng của công nghiệp văn hóa.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận