Hiện trạng sử dụng vỉa hè trên đường Trần Phú, Đà Nẵng. Trong đó vỉa hè được sử dụng làm nơi để xe, kinh doanh và lối ở giữa dành cho người đi bộ - Ảnh: TRƯỜNG TRUNG\n\nThực ra, đây không chỉ là câu chuyện của riêng Đà Nẵng. Hà Nội, TP.HCM - hai đô thị lớn nhất cả nước - cũng đã nhiều lần ra quân lập lại trật tự vỉa hè, nhưng kết quả thường chỉ dừng ở những chiến dịch ngắn hạn.\n\nSau một thời gian, vỉa hè lại bị tái lấn chiếm. Vấn đề bây giờ không chỉ là dẹp vỉa hè hay chưa mà là dẹp bằng cách nào để bền vững? Đà Nẵng đặt ra nguyên tắc "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Điều này giải quyết một trong những điểm yếu lớn nhất của quản lý đô thị: trách nhiệm bị 'hòa tan'. Khi chủ tịch phường phải chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để tái lấn chiếm, câu chuyện không còn là phong trào mà trở thành kỷ luật quản trị.\n\nTuy nhiên, vỉa hè bị lấn chiếm không chỉ vì ý thức mà còn vì sinh kế lâu nay vẫn phụ thuộc vào vỉa hè. Vì vậy, bài toán không phải là 'cấm hay không cấm', mà là 'cấm đi kèm với giải pháp gì?'. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy các thành phố thành công trong việc lập lại trật tự vỉa hè đều đi kèm với việc tổ chức lại không gian kinh doanh. Thay vì để buôn bán tự phát, họ quy hoạch các khu chợ đêm, phố ẩm thực, không gian bán hàng lưu động có cấp phép.\n\nNgười bán vẫn có chỗ mưu sinh, nhưng trong khuôn khổ kiểm soát được. Không thể vừa muốn vỉa hè thông thoáng, vừa 'nhắm mắt cho qua' vì áp lực sinh kế. Cũng không thể dẹp xong rồi để tái lấn chiếm vì thiếu giải pháp thay thế.\n\nĐiều quan trọng là phải chuyển từ 'cấm chung chung' sang 'quản lý có điều kiện'. Khi người bán được cấp phép, được quy định rõ ràng, họ cũng có động lực tuân thủ hơn, thay vì lén lút và đối phó. Đà Nẵng đã sử dụng hệ thống giám sát thông minh và tổng đài phản ánh để xử lý vi phạm. Hà Nội và TP.HCM hoàn toàn có thể làm tốt hơn, với hạ tầng công nghệ sẵn có.\n\nMột yếu tố khác không thể thiếu là thay đổi nhận thức cộng đồng. Vỉa hè không phải là 'phần đất thừa' của đường, mà là không gian công cộng dành cho người đi bộ. Khi người dân hiểu và đồng thuận, việc quản lý sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều so với việc chỉ dựa vào lực lượng chức năng.\n\nNhưng để thay đổi nhận thức, chính quyền cũng cần nhất quán. Không thể hôm nay ra quân, tháng sau buông lỏng. Không thể xử lý người buôn bán nhỏ nhưng lại bỏ qua vi phạm của các cửa hàng lớn, nhà hàng, quán cà phê chiếm dụng vỉa hè. Sự công bằng trong thực thi là điều kiện tiên quyết để tạo niềm tin.\n\nVề lâu về dài, câu chuyện vỉa hè còn liên quan đến quy hoạch đô thị. Khi không gian công cộng bị thu hẹp, khi thiếu các khu thương mại nhỏ lẻ phù hợp với người thu nhập thấp, vỉa hè sẽ luôn bị 'trưng dụng'. Do đó, quy hoạch cần tính đến nhu cầu thực tế của người dân, thay vì chỉ tập trung vào các trung tâm thương mại hiện đại.\n\nKhi bài toán vỉa hè được giải bằng cả kỷ luật và giải pháp, bằng cả quản lý và thấu hiểu, chúng ta mới có thể thoát khỏi vòng lặp 'ra quân - tái lấn chiếm' đã kéo dài nhiều năm. Và khi đó, việc 'trả lại vỉa hè cho người đi bộ' mới thực sự trở thành một bước tiến của văn minh đô thị.
Để tăng độ dài bài viết lên 1180 từ, tôi sẽ bổ sung thêm thông tin về các giải pháp cụ thể mà chính quyền có thể áp dụng để quản lý vỉa hè hiệu quả hơn. Đồng thời, tôi cũng sẽ đưa ra một số ví dụ thực tế và phân tích sâu hơn về vấn đề này.
---
Để tăng độ dài bài viết lên 1180 từ, chúng ta cần thêm vào các giải pháp cụ thể mà chính quyền có thể áp dụng để quản lý vỉa hè hiệu quả hơn. Một trong những cách tiếp cận quan trọng là việc sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông xã hội để nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò của vỉa hè.
Đà Nẵng đã thành công trong việc triển khai hệ thống giám sát thông minh, bao gồm cả camera an ninh và ứng dụng di động cho phép người dân báo cáo vi phạm một cách dễ dàng. Hà Nội và TP.HCM cũng có thể học hỏi từ kinh nghiệm này để xây dựng các nền tảng kỹ thuật số tương tự. Việc sử dụng công nghệ không chỉ giúp tăng cường hiệu quả quản lý mà còn tạo ra sự minh bạch trong quá trình thực thi pháp luật.
Ngoài ra, việc tổ chức các hoạt động giáo dục cộng đồng cũng là một giải pháp quan trọng. Các buổi hội thảo, diễn đàn và chương trình truyền thông có thể được tổ chức để nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của vỉa hè. Điều này không chỉ giúp cải thiện tình hình hiện tại mà còn tạo ra sự đồng thuận xã hội cần thiết cho việc thực hiện các biện pháp quản lý dài hạn.
Một yếu tố khác không kém phần quan trọng là việc xây dựng các khu vực kinh doanh hợp pháp và an toàn. Các khu chợ đêm, phố ẩm thực và không gian bán hàng lưu động có cấp phép đã giúp giải quyết vấn đề sinh kế cho người dân mà vẫn đảm bảo vỉa hè thông thoáng. Hà Nội và TP.HCM cũng nên xem xét triển khai các mô hình tương tự để tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh.
Để thực hiện thành công các giải pháp trên, chính quyền cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, từ cấp phường đến quận và thành phố. Việc xây dựng một hệ thống quản lý đô thị thông minh đòi hỏi sự đầu tư lớn về tài chính và nhân lực nhưng sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho cộng đồng.
Cuối cùng, việc thay đổi nhận thức của người dân không chỉ cần thời gian mà còn đòi hỏi sự kiên trì từ phía chính quyền. Các chiến dịch truyền thông liên tục và các hoạt động giáo dục cộng đồng đều đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sự thay đổi tích cực. Việc duy trì tính nhất quán trong thực thi pháp luật cũng là một yếu tố then chốt để xây dựng niềm tin của người dân vào hệ thống quản lý đô thị.
Khi tất cả những giải pháp này được áp dụng đồng bộ, chúng ta mới có thể hy vọng thoát khỏi vòng lặp "ra quân - tái lấn chiếm" đã kéo dài nhiều năm. Việc trả lại vỉa hè cho người đi bộ không chỉ là một bước tiến về mặt vật chất mà còn phản ánh sự phát triển văn minh đô thị của cả nước.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận