Trong thời đại số hóa ngày càng phát triển, việc thu thập và quản lý thông tin cá nhân trở thành vấn đề nhức nhối. Dù đã có VNeID với mã QR định danh điện tử, người dân Việt Nam vẫn thường xuyên phải cung cấp thông tin từ căn cước công dân cho các bên có nhu cầu đối chiếu và bị chụp ảnh lại. Điều này dẫn đến rủi ro lớn về lộ lọt thông tin cá nhân. Theo anh Trung Đức, kỹ sư công nghệ thông tin tại TP.HCM, việc quá nhiều bên cùng thu thập dữ liệu sẽ tạo ra nguy cơ cao cho người dùng.
Trước đó, trong chỉ thị 57 của Ban Bí thư về tăng cường bảo đảm an ninh mạng và bảo mật thông tin, đã yêu cầu triển khai hệ thống định danh và xác thực không gian mạng quốc gia. Hệ thống này nhằm thống nhất định danh công dân, người dùng mạng xã hội, thuê bao viễn thông và tài nguyên Internet như tên miền, địa chỉ IP. Đồng thời, việc xử lý triệt để tình trạng SIM "rác", tài khoản "ảo" cũng được đề cập.
Mã định danh VNeID là một giải pháp an toàn cho vấn đề này. Đây là mã định danh duy nhất không chứa thông tin nhận dạng trực tiếp nhưng có thể xác thực thông qua các chứng chỉ số liên kết với số định danh cá nhân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia. Các chứng chỉ số này được lưu trữ an toàn trong thiết bị cá nhân của người dùng, như ứng dụng định danh phi tập trung NDAKey.
Khi đăng ký hoặc sử dụng mạng xã hội, người dùng chỉ cần xuất trình một bằng chứng số (VP) từ ví định danh. Điều này giúp nền tảng mạng xã hội xác thực rằng đây là một người dùng thật đã được xác thực bởi hệ thống có thẩm quyền nhưng không nắm giữ hay lưu trữ thông tin cá nhân chi tiết. Người dùng vẫn có thể duy trì tính ẩn danh, đồng thời giảm thiểu đáng kể nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân từ các nền tảng trung gian.
Chỉ khi phát sinh hành vi vi phạm pháp luật và có đầy đủ căn cứ pháp lý, cơ quan chức năng mới thực hiện truy xuất ngược về danh tính thật trong hệ thống quản lý nhà nước. Quá trình này phải được kiểm soát chặt chẽ, minh bạch và có giám sát.

Với các nền tảng mạng xã hội, kể cả trong nước và xuyên biên giới, yêu cầu đặt ra là bắt buộc tích hợp cổng kết nối kỹ thuật để chấp nhận xác thực bằng Virtual ID, thay vì tự thu thập và lưu trữ dữ liệu định danh của người dùng Việt Nam. Theo ông Trịnh Nguyễn Thiên Phước, Giám đốc công nghệ Công ty Gianty Việt Nam, việc Ban Bí thư yêu cầu triển khai hệ thống định danh và xác thực không gian mạng quốc gia giúp nâng cao hiệu quả quản trị số, phòng chống lừa đảo và các hành vi gây hại trên môi trường mạng.
Hệ thống VNeID mang lại nhiều lợi ích cho người dùng. Nó giảm thiểu nguy cơ rò rỉ thông tin cá nhân, đồng thời vẫn đảm bảo tính xác thực của người dùng. Việc áp dụng rộng rãi VNeID sẽ giúp tạo ra một không gian mạng an toàn hơn cho người dân Việt Nam.
Kết luận: Hệ thống định danh VNeID là giải pháp quan trọng trong việc bảo vệ thông tin cá nhân và nâng cao an ninh mạng quốc gia. Nó mang lại nhiều lợi ích cho người dùng, đồng thời giúp quản lý hiệu quả hơn thông tin trên không gian mạng.
Hệ thống VNeID còn được thiết kế để tuân thủ các chuẩn bảo mật quốc tế như NIST và hệ thống định danh số phổ biến Singpass của Singapore. Ông Trịnh Nguyễn Thiên Phước, Giám đốc công nghệ Công ty Gianty Việt Nam, nhấn mạnh việc mạng xã hội chỉ đóng vai trò xác minh trạng thái, không phải bên sở hữu hay khai thác dữ liệu cá nhân. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý và tránh hình thành các kho dữ liệu tập trung có khả năng bị lạm dụng.
Để thực hiện hiệu quả hệ thống VNeID, việc thu thập thông tin cá nhân cần được quản lý một cách cẩn trọng. Thứ nhất là thu thập thông tin cá nhân cần thiết như họ tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ, mã số công dân. Thông tin này thường được thu thập bằng cách chụp ảnh giấy tờ tùy thân như căn cước công dân, bằng lái xe, giấy khai sinh.
Thứ hai, xác minh thông tin cá nhân là thật bằng cách kết hợp với nguồn thông tin uy tín, chính thống như Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc này giúp phát hiện giả mạo hình ảnh và đảm bảo tính chính xác của thông tin thu thập được.
Thứ ba, xác thực sinh trắc học (thường là khuôn mặt) để đảm bảo người đang được định danh chính xác là chủ sở hữu của thông tin đã thu thập. Phương pháp này tăng cường độ an toàn cho quá trình xác minh cá nhân.
Thứ tư, xác thực hai yếu tố với những trường hợp liên quan tới việc cá nhân kết hợp với một thiết bị. Đây là phương pháp bổ trợ thường được ứng dụng sau khi đã định danh cá nhân thành công. Việc sử dụng hai yếu tố xác thực giúp tăng cường bảo mật thông tin cá nhân.
Doanh nghiệp có trách nhiệm định danh địa chỉ internet (địa chỉ IP) của tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ internet, cung cấp cho lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng để quản lý phục vụ công tác đảm bảo an ninh mạng. Việc này giúp tăng cường giám sát và kiểm soát hiệu quả hơn trên không gian mạng.
Hệ thống VNeID mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dùng. Nó giảm thiểu nguy cơ rò rỉ thông tin cá nhân, đồng thời vẫn đảm bảo tính xác thực của người dùng. Việc áp dụng rộng rãi VNeID sẽ giúp tạo ra một không gian mạng an toàn hơn cho người dân Việt Nam.
Hệ thống này cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản trị số và phòng chống lừa đảo trên môi trường mạng. Nó cung cấp giải pháp bền vững để bảo vệ thông tin cá nhân trong bối cảnh số hóa ngày càng phát triển.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận