Chủ tịch Ủy ban An ninh quốc gia và chính sách đối ngoại Iran Ebrahim Azizi đã khẳng định lực lượng vũ trang của nước này trên thực tế đã 'kiểm soát hoàn toàn' eo biển. Dự luật mới được thông qua nhằm hợp thức hóa quyền kiểm soát này, bao gồm cấm tàu Israel hoặc liên quan Israel, hạn chế tàu của các 'quốc gia thù địch', và yêu cầu các nước từng trừng phạt Iran phải bồi thường thông qua phí quá cảnh. Văn bản dự luật dựa trên sắc lệnh của lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei về việc thiết lập 'hệ thống quản trị mới' tại eo biển.
Tổng giám đốc Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã bác bỏ thông tin này, khẳng định không có cơ sở pháp lý cho việc áp phí qua lại. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang 'không thích' đề xuất hòa bình mới nhất của Iran do văn kiện này không đề cập đến chương trình hạt nhân của Tehran. Điều này đi ngược với tuyên bố thường xuyên của ông Trump rằng Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.
Hy vọng nối lại đàm phán Mỹ - Iran đang giảm rõ rệt sau khi Tổng thống Trump hủy chuyến đi của đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner tới Islamabad (Pakistan) hôm 25-4. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo các doanh nghiệp làm ăn với các hãng hàng không Iran đang bị áp lệnh trừng phạt sẽ đối mặt nguy cơ bị Washington trừng phạt theo, nhấn mạnh rằng việc làm ăn với các hãng hàng không Iran bị trừng phạt có thể khiến vướng vào lệnh trừng phạt của Mỹ.
Chính quyền Iran đang chuẩn bị đưa ra một loạt biện pháp mới nhằm kiểm soát eo biển Qeshm và vùng biển lân cận, trong đó bao gồm việc cấm hoàn toàn tàu Israel hoặc liên quan đến Israel đi qua. Các tàu của các "quốc gia thù địch" cũng sẽ bị hạn chế hoạt động tại khu vực này. Theo ông Azizi, mục đích chính của dự luật mới là hợp thức hóa quyền kiểm soát eo biển mà lực lượng vũ trang Iran đã thực hiện trong thời gian qua.
Dự luật này không chỉ dừng lại ở việc cấm các tàu hải quân và thương mại đi qua, mà còn yêu cầu các nước từng trừng phạt hoặc đóng băng tài sản Iran phải bồi thường thông qua phí quá cảnh. Theo ông Azizi, đây là một phần của "hệ thống quản trị mới" được lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei phê duyệt.
Trong khi đó, Tổng giám đốc Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã bác bỏ thông tin này. Ông Dominguez nhấn mạnh rằng không có cơ sở pháp lý cho việc áp phí qua lại tại eo biển Qeshm. Trái với quan điểm của Iran, ông Rubio khẳng định Mỹ "không thể dung thứ" việc Iran tự quyết định ai được dùng tuyến hàng hải quốc tế và mức phí phải trả.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đang bày tỏ sự không hài lòng về đề xuất hòa bình mới nhất của Iran. Ông Trump cho rằng văn kiện này không đề cập đến chương trình hạt nhân của Tehran, điều mà ông thường xuyên nhấn mạnh là vấn đề quan trọng đối với chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ. Việc này đã làm giảm hy vọng về việc nối lại đàm phán Mỹ - Iran.
Trong bối cảnh này, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã đưa ra cảnh báo nghiêm khắc đến các doanh nghiệp làm ăn với các hãng hàng không Iran đang bị áp lệnh trừng phạt. Ông Bessent nhấn mạnh rằng việc làm ăn với các hãng hàng không Iran bị trừng phạt có thể khiến vướng vào lệnh trừng phạt của Mỹ, và yêu cầu các chính phủ nước ngoài thực hiện mọi biện pháp cần thiết để đảm bảo các công ty trong phạm vi tài phán của họ không cung cấp dịch vụ cho các máy bay này.
Các chuyến bay thương mại từ sân bay quốc tế Tehran đã được nối lại sau khi chiến sự nổ ra hồi cuối tháng 2, với lịch trình đến Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), Muscat (Oman), Medina (Saudi Arabia), Iraq và Qatar. Điều này đã gây thêm áp lực lên chính sách ngoại giao của Iran.
Trong cuộc xung đột giữa Israel và Hezbollah ở Lebanon, tình hình vẫn tiếp tục căng thẳng. Bộ Y tế Lebanon thông báo rằng các cuộc tấn công của Israel ngày 27-4 tại miền nam nước này đã khiến 4 người thiệt mạng, 51 người bị thương, trong đó có 3 trẻ em. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định rocket và máy bay không người lái (drone) của Hezbollah vẫn là mối đe dọa cần đáp trả quân sự.
Trái với thái độ hòa bình của Iran, lãnh đạo Hezbollah Naim Qassem đã từ chối kế hoạch đàm phán trực tiếp giữa Lebanon và Israel. Phát biểu ngày 27-4, ông Qassem đã gọi việc đàm phán với Israel là "sự nhượng bộ không cần thiết", đồng thời cảnh báo rằng Hezbollah đang đối mặt với mối đe dọa từ phía Israel.
Tình hình căng thẳng này cho thấy sự bất ổn trong khu vực và khả năng nối lại các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ vẫn còn xa vời.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận