Trong cuộc hội nghị trao đổi về công tác kiểm tra khí thải ô tô, ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đạp hết ga để kích hoạt trạng thái cung cấp nhiên liệu tối đa. Theo ông An, cách làm này giúp bộc lộ rõ các bất thường trong hệ thống phun nhiên liệu, nạp khí, tăng áp hoặc xử lý khí thải mà các phương pháp trước đây khó phát hiện. Việc kiểm tra chỉ thực hiện ở khoảng 90% vòng tua cực đại và thời gian đạp ga kéo dài 2 - 5 giây trước đây chưa phản ánh đầy đủ tình trạng phát thải. Từ ngày 1/3/2026, quy trình mới được áp dụng nhằm đưa động cơ tới trạng thái phát thải lớn nhất trong thời gian rất ngắn, dưới 1 giây. Điều này giúp bộc lộ rõ các bất thường của hệ thống phun nhiên liệu, nạp khí, tăng áp hoặc xử lý khí thải mà các phương pháp trước đây khó phát hiện.
Lãnh đạo Cục Đăng kiểm giải thích rằng với động cơ diesel, tốc độ không được điều khiển bằng bướm ga như động cơ xăng mà phụ thuộc hoàn toàn vào lượng nhiên liệu phun. Khi xe ở trạng thái không tải, nếu chỉ đạp ga một nửa hành trình, lượng nhiên liệu đưa vào buồng đốt rất nhỏ, cháy gần như hoàn toàn và tạo ra lượng khói thấp. Điều này không phản ánh đúng tình trạng phát thải khi xe vận hành thực tế dưới tải nặng. Ngược lại, khi đạp hết ga, hệ thống bơm cao áp sẽ cung cấp lượng nhiên liệu tối đa, đưa động cơ lên vùng vòng tua cao hơn, từ đó giúp xác định chính xác mức phát thải lớn nhất và phát hiện các lỗi kỹ thuật tiềm ẩn.
Tuy nhiên, doanh nghiệp vận tải lo ngại việc ép động cơ cũ chạy tối đa công suất ở chế độ không tải có thể gây ma sát lớn, ảnh hưởng tuổi thọ hoặc dẫn đến hư hỏng. Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam đề xuất chỉ nên đạp ga ở mức trung bình, khoảng 2.000–3.000 vòng/phút. Theo góc nhìn chuyên gia của ông Nguyễn Minh Đồng, người từng làm việc nhiều năm trong lĩnh vực ô tô, cách tiếp cận này có cơ sở khi muốn đo trạng thái phát thải lớn nhất nhưng không đồng nghĩa với đánh giá đúng mức phát thải trong thực tế sử dụng.
Cục Đăng kiểm cho rằng việc siết chặt kiểm tra khí thải còn nhằm thay đổi thói quen sử dụng phương tiện. Trước đây, nhiều chủ xe chưa chú trọng bảo dưỡng định kỳ, chỉ sửa chữa khi xe hư hỏng. Khi áp dụng quy trình nghiêm ngặt hơn, những phương tiện này khó vượt qua kiểm định, buộc phải sửa chữa, gây tốn thời gian và chi phí. Số liệu thống kê gần một tháng triển khai cho thấy tỷ lệ xe không đạt tăng mạnh, với xe xăng tăng hơn gấp đôi và xe diesel tăng hơn ba lần. Nguyên nhân chủ yếu đến từ tình trạng xe xuống cấp, thiếu bảo dưỡng.
Ông An khẳng định, nếu đăng kiểm viên thực hiện đúng quy trình và phương tiện được bảo dưỡng đầy đủ, sẽ không xảy ra hư hỏng trong quá trình kiểm định. Ngược lại, những hư hỏng phát sinh thường là do tình trạng kỹ thuật đã tồn tại từ trước và sẽ bộc lộ khi kiểm tra.
Trong thực tế, việc đạp hết ga để kích hoạt trạng thái cung cấp nhiên liệu tối đa không chỉ giúp xác định chính xác mức phát thải lớn nhất mà còn hỗ trợ trong quá trình bảo dưỡng động cơ. Theo ông Nguyễn Minh Đồng, việc này cho phép kiểm tra toàn diện các bộ phận quan trọng như hệ thống phun nhiên liệu và tăng áp, từ đó phát hiện sớm những vấn đề kỹ thuật tiềm ẩn. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu suất hoạt động của động cơ mà còn kéo dài tuổi thọ tổng thể của xe.
Tuy nhiên, việc thực hiện quy trình mới cũng đặt ra một số thách thức. Ông An thừa nhận rằng cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để đảm bảo quá trình kiểm định diễn ra suôn sẻ. Cụ thể, đăng kiểm viên cần được đào tạo kỹ lưỡng về quy trình mới và cách đánh giá kết quả kiểm tra. Đồng thời, việc trang bị thiết bị đo đạc hiện đại cũng là yếu tố không thể thiếu.
Ngoài ra, để giảm bớt lo ngại của doanh nghiệp vận tải, Cục Đăng kiểm đã đưa ra một số biện pháp hỗ trợ. Ví dụ, họ sẽ tổ chức các buổi đào tạo cho lái xe về cách sử dụng động cơ hiệu quả và bảo dưỡng định kỳ. Đồng thời, việc áp dụng quy trình mới cũng được đánh giá theo từng giai đoạn, nhằm giảm thiểu tác động bất lợi đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh hiện nay, việc siết chặt kiểm tra khí thải không chỉ giúp cải thiện môi trường mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp ô tô. Ông An nhấn mạnh rằng mục tiêu cuối cùng là tạo ra một thị trường xe sạch hơn và an toàn hơn cho người dân. Để đạt được điều này, cần có sự hợp tác tích cực từ các bên liên quan, bao gồm nhà sản xuất, doanh nghiệp vận tải và chủ sở hữu phương tiện.
Cuối cùng, việc duy trì tình trạng kỹ thuật tốt của động cơ không chỉ giúp xe đạt chuẩn kiểm định mà còn mang lại nhiều lợi ích khác. Theo ông An, một xe được bảo dưỡng đúng cách có thể tiết kiệm khoảng 2 lít nhiên liệu/100 km so với những chiếc chưa được chăm sóc thường xuyên. Điều này không chỉ giảm chi phí vận hành mà còn góp phần bảo vệ môi trường.
Tóm lại, việc áp dụng quy trình mới trong kiểm tra khí thải ô tô là một bước tiến quan trọng nhằm nâng cao chất lượng và an toàn của phương tiện giao thông. Mặc dù có những lo ngại ban đầu từ doanh nghiệp vận tải, nhưng với sự hợp tác và hỗ trợ từ các bên liên quan, mục tiêu cuối cùng vẫn sẽ được thực hiện thành công.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận