Ngôi đền linh thiêng Văng Lin nằm bên bờ suối Khe Chon, xã Yên Hòa, tỉnh Nghệ An, đã trở thành tâm điểm văn hóa tín ngưỡng của người dân bản địa. Được thờ phụng ba vị tiền nhân dòng họ Vi, ngôi đền này không chỉ là nơi cầu an mà còn là điểm hội tụ văn hóa truyền thống của cộng đồng Thái. Mỗi năm vào ngày 16 tháng Giêng âm lịch, lễ hội đền Văng Lin được tổ chức với nhiều nghi thức trang nghiêm và hoạt động vui chơi sôi nổi.
Ngôi đền Văng Lin có lịch sử lâu đời, hình thành từ trước thế kỷ 18 và đã thu hút nhiều gia đình sinh sống. Trải qua nhiều thế hệ, ngôi đền vẫn giữ vững vị trí linh thiêng trong lòng người dân. Khi có việc lớn hoặc gặp khó khăn, bà con thường đến đền dâng lễ cầu mong bình an. Những câu chuyện truyền thống càng làm cho ngôi đền trở thành điểm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng quen thuộc.
Lễ hội đền Văng Lin diễn ra vào ngày 16 tháng Giêng âm lịch, mang tên Tả Đên. Đây là dịp để cộng đồng tưởng nhớ công đức tiền nhân đã khai khẩn đất đai và cầu mong bản làng bình yên, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Phần lễ bắt đầu bằng các nghi thức truyền thống trang nghiêm, thể hiện lòng thành kính hướng về cội nguồn. Sau đó là phần hội sôi nổi với nhiều trò chơi dân gian và hoạt động văn hóa nghệ thuật mang đậm bản sắc dân tộc Thái.
Đặc biệt, lễ hội đền Văng Lin còn có một điểm nhấn đặc biệt - việc bắt cá mát trên suối Khe Chon. Cá mát là loài cá đặc sản sống tự nhiên ở các khe suối vùng cao Nghệ An. Để giữ gìn nguồn lợi này, người dân bản Văng Lin đã khoanh vùng bảo vệ đàn cá suốt cả năm và chỉ tổ chức đánh bắt vào dịp lễ hội đầu năm.
Khi hiệu lệnh vang lên, dân bản cùng nhiều du khách hò reo ùa xuống suối. Người tung chài, người giăng lưới, nhiều phụ nữ lại xúng xính trang phục Thái cùng nhau vây bắt cá bằng tay. Tiếng reo hò, tiếng cười nói vang vọng giữa núi rừng, hòa cùng âm thanh róc rách của dòng suối tạo nên bức tranh ngày hội đầu xuân rộn ràng.
Việc bảo vệ đàn cá mát là trách nhiệm chung của cả bản. Người dân thống nhất đưa việc bảo vệ đàn cá vào hương ước và quản lý cộng đồng. Nhờ vậy, mỗi năm đàn cá trên suối Khe Chon đều tăng lên. Cá mát thường sống thành đàn ở các khe đá, nơi nước chảy xiết và nền sỏi sạch nên thịt thơm, chắc. Từ loài cá này, người dân chế biến nhiều món đặc sản như cá nướng ống tre, cá chiên, cá kho… Trên thị trường, cá mát có giá khá cao, dao động từ 350.000 - 500.000 đồng/kg.
Ông Đậu Đức Truyền, Chủ tịch UBND xã Yên Hòa nhấn mạnh: 'Ngày hội bắt cá mát trên suối Khe Chon không chỉ mang đến không khí vui xuân rộn ràng mà còn góp phần gìn giữ nét văn hóa truyền thống của bản làng vùng cao, gắn kết cộng đồng và nâng cao ý thức bảo vệ nguồn lợi thủy sản tự nhiên.'
Ngôi đền Văng Lin không chỉ là nơi thờ phụng mà còn là trung tâm văn hóa tín ngưỡng quan trọng của người dân bản địa. Trải qua nhiều thế hệ, ngôi đền đã trở thành điểm đến linh thiêng cho những ai cần cầu nguyện và tìm kiếm sự bình an. Các nghi lễ tôn giáo được tổ chức trang nghiêm hàng năm, thể hiện lòng kính trọng đối với tiền nhân và cội nguồn.
Ngoài ra, ngôi đền còn là nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa truyền thống của người Thái. Những buổi biểu diễn múa Lăm vông, hát dân gian, chơi đàn môi cùng các trò chơi dân gian như kéo co, ném còn tạo nên không khí sôi nổi và gắn kết cộng đồng. Các nghệ nhân địa phương cũng thường xuyên trình diễn kỹ năng thủ công truyền thống như đan lát, dệt thổ cẩm, thu hút sự quan tâm của du khách.
Trong lễ hội Tả Đên, các hoạt động văn hóa này được tổ chức một cách trọn vẹn, tạo nên một ngày hội đầy màu sắc và ý nghĩa. Không chỉ là dịp để người dân thể hiện lòng tôn kính với tiền nhân, lễ hội còn là cơ hội để họ gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống quý báu.
Ngoài ra, việc tổ chức lễ hội đền Văng Lin cũng góp phần thúc đẩy du lịch cộng đồng tại địa phương. Nhiều du khách từ các vùng miền khác nhau đến tham quan ngôi đền và trải nghiệm không khí ngày hội đầu xuân. Điều này không chỉ giúp tăng thu nhập cho người dân bản địa mà còn nâng cao nhận thức về bảo tồn văn hóa truyền thống.
Cuối cùng, việc tổ chức lễ hội bắt cá mát trên suối Khe Chon cũng là một yếu tố quan trọng trong việc giữ gìn và phát triển nguồn lợi thủy sản tự nhiên. Nhờ sự quản lý cộng đồng hiệu quả, đàn cá mát đã tăng lên đáng kể qua nhiều năm. Điều này không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường sống của loài cá quý hiếm.
Nhìn chung, lễ hội đền Văng Lin là một sự kiện văn hóa tín ngưỡng đặc sắc, kết hợp giữa các hoạt động tôn giáo, văn hóa và du lịch. Nó không chỉ mang lại niềm vui cho người dân bản địa mà còn thu hút sự quan tâm của cộng đồng rộng lớn hơn, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống quý báu của vùng đất Nghệ An.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận