Trên nhiều nền tảng mạng xã hội lớn tại Trung Quốc, các tài khoản lừa đảo về sản phẩm sức khỏe đang lan tràn. Phía sau chúng là các cơ sở đào tạo người làm nội dung sức khỏe, nơi học viên được hứa hẹn thu nhập cao và chỉ cần học cách truyền đạt để tạo niềm tin với người xem. Những khẩu hiệu như 'cơ hội đổi đời cho người bình thường' hay 'một phiên livestream kiếm 10.000 nhân dân tệ' đã thu hút nhiều người tham gia.
Sau khi thu hút được người tham gia, các cơ sở này tổ chức các buổi đào tạo miễn phí để giữ chân họ và tạo cảm giác cơ hội khan hiếm. Người học thường bị đưa vào các nhóm chat kín hoặc lớp học trực tuyến, thậm chí mời đến các căn cứ livestream để học trực tiếp. Tiếp theo, các khóa học sẽ chào bán với mức phí từ vài trăm đến vài chục nghìn nhân dân tệ.
Tuy nhiên, nhiều người đã không tiếc hàng chục nghìn nhân dân tệ để đóng học phí vì tin vào vỏ bọc việc nhẹ lương cao, nhưng họ nhận được chỉ là một cú lừa. Học viên thường bị đưa vào các nhóm chat và hứa hẹn về khoản hoa hồng cao nếu lôi kéo thêm người mới. Tuy nhiên, họ tiếp tục bị thúc ép tham gia các buổi đào tạo trực tiếp nhằm phát sinh thêm chi phí.
Một phụ nữ họ Phó ở tỉnh Giang Tô đã chi hơn 22.000 nhân dân tệ để mua thực phẩm chức năng với lý do cơ sở đào tạo cho rằng bà phải tự dùng rồi mới có thể bán cho người khác. Bà Phó cho biết có những học viên cùng khóa còn bị dụ dỗ chi hơn 100.000 nhân dân tệ để tự lập phòng livestream, nhưng cuối cùng bị lừa mất trắng.
Giáo trình đào tạo của các cơ sở này chỉ tập trung vào kỹ thuật câu lượt xem, chốt đơn, khai thác tâm lý người xem và xây dựng hình tượng chuyên gia. Mục tiêu cuối cùng vẫn là dẫn dắt người xem mua sản phẩm được thổi phồng là chữa bách bệnh - từ viêm mũi, cao huyết áp, mỡ máu cao, đường huyết cao, cho đến ung thư.
Lừa đảo về nội dung sức khỏe và sản phẩm chăm sóc sức khỏe tại Trung Quốc trong năm 2025 đã phát triển thành một chuỗi công nghiệp hoàn chỉnh. Phó chủ nhiệm Ủy ban Phổ cập y học thuộc Hội Y học Bắc Kinh, ông Bàng Vũ, từng nhận định rằng các quảng cáo sản phẩm sức khỏe giả, livestream giả danh chuyên gia và phổ cập kiến thức giả... nguy hại không kém lừa đảo viễn thông.
Cuối năm 2025, cơ quan chức năng Trung Quốc tiếp tục triển khai chiến dịch kiểm tra xử lý các hành vi quảng cáo sai sự thật liên quan đến thuốc và thực phẩm chức năng dành cho người cao tuổi. Kết quả xử lý được 6.175 vụ vi phạm với tổng số tiền phạt và tịch thu lên tới 103,5 triệu nhân dân tệ (khoảng 14,6 triệu USD). Tháng 3-2026 vừa qua, quy định về siết chặt giám sát quản lý người bán hàng trực tuyến và các nền tảng thương mại điện tử thực hiện trách nhiệm an toàn thực phẩm cũng bắt đầu có hiệu lực. Doanh nghiệp hoặc tổ chức vi phạm có thể bị phạt từ 100.000 nhân dân tệ đến 1 triệu nhân dân tệ.
Giáo trình đào tạo của các cơ sở này thường bao gồm các bài giảng về cách tạo ra nội dung hấp dẫn, sử dụng kỹ thuật SEO và quảng cáo trên mạng xã hội để tăng lưu lượng truy cập. Học viên được hướng dẫn cách xây dựng hình ảnh chuyên gia thông qua việc chia sẻ kinh nghiệm cá nhân hoặc câu chuyện thành công giả mạo.
Đặc biệt, các khóa học thường tập trung vào việc tạo ra nội dung có tính thuyết phục cao, sử dụng ngôn ngữ và hình ảnh để khai thác cảm xúc của người xem. Học viên được dạy cách xây dựng mối liên kết giữa sản phẩm với nhu cầu sức khỏe thực sự của khách hàng.
Một yếu tố quan trọng khác là việc đào tạo học viên về kỹ năng bán hàng trực tiếp qua livestream, sử dụng các chiến thuật tâm lý để thuyết phục người xem mua sản phẩm. Các bài giảng thường bao gồm cách xây dựng kịch bản cho buổi livestream, quản lý giao dịch và xử lý phản hồi từ khách hàng.
Các cơ sở đào tạo cũng khuyến khích học viên tham gia vào mạng lưới bán hàng đa cấp, nơi họ có thể kiếm thêm thu nhập thông qua việc giới thiệu người mới. Tuy nhiên, thực tế là nhiều học viên cuối cùng chỉ nhận được những lời hứa hẹn không thực hiện và phải đối mặt với tình trạng tài chính khó khăn.
Ngoài ra, các cơ sở này thường sử dụng chiến lược marketing đa kênh để tiếp cận khách hàng tiềm năng, bao gồm cả mạng xã hội, email và tin nhắn cá nhân. Điều này giúp họ duy trì mối liên hệ chặt chẽ với học viên và thúc đẩy sự tham gia tích cực.
Trong năm 2026, chính phủ Trung Quốc đã tăng cường giám sát và quản lý các hoạt động bán hàng trực tuyến thông qua việc ban hành quy định mới về trách nhiệm an toàn thực phẩm. Các doanh nghiệp vi phạm có thể bị phạt nặng, từ 100.000 đến 1 triệu nhân dân tệ tùy theo mức độ nghiêm trọng của vi phạm.
Để tăng cường hiệu quả giám sát, các cơ quan chức năng đã thành lập một hệ thống phối hợp giữa các địa phương để xử lý các vụ việc lừa đảo liên quan đến sản phẩm sức khỏe. Đồng thời, họ cũng khuyến khích công chúng báo cáo các hành vi bất thường và cung cấp thông tin về các tổ chức đào tạo lừa đảo.
Cuối cùng, giáo sư Vũ Di Văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng cơ chế tiếp nhận tố cáo và phối hợp điều tra để ngăn chặn hoạt động lừa đảo. Ông cũng đề xuất tăng cường giáo dục công chúng về cách nhận biết và tránh các sản phẩm sức khỏe giả mạo, nhằm giảm thiểu nguy cơ bị lừa đảo.
Trong bối cảnh này, người tiêu dùng cần cẩn trọng khi tham gia các khóa học hoặc mua sản phẩm từ các tài khoản trên mạng xã hội. Họ nên tìm hiểu kỹ thông tin về nguồn gốc và chất lượng của sản phẩm trước khi quyết định mua hàng.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận