Phái đoàn Mỹ và Iran đã tiến hành đàm phán trực tiếp tại thủ đô Islamabad của Pakistan từ ngày 11 đến 12 tháng 4, lần đầu tiên kể từ năm 1979. Cuộc thương lượng kéo dài 21 giờ nhưng không đạt được thỏa thuận nào. Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết họ đã đề xuất một giải pháp cuối cùng và tốt nhất, chờ phản hồi từ phía Iran.
Giới chức Iran xác nhận cuộc đàm phán kết thúc mà không có tiến triển đáng kể, đổ lỗi cho yêu cầu quá cao của Washington. Sự kiện này làm dấy lên lo ngại về khả năng Mỹ và Iran trở lại trạng thái đối đầu, tiếp tục cuộc xung đột đã gây ra hàng nghìn cái chết và tác động tiêu cực đến nền kinh tế toàn cầu.
Tổng thống Trump tuyên bố hải quân Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz để đảm bảo an ninh hàng hải. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo rằng họ vẫn kiểm soát khu vực này và sẵn sàng đáp trả nếu có hành động khiêu khích từ phía đối phương.
Chuyên gia Fatemeh Aman cho biết vấn đề không phải nằm ở chiến thuật thương lượng mà là sự khác biệt về lợi ích cơ bản giữa hai bên. Mỹ muốn hạn chế chương trình hạt nhân của Iran, trong khi Iran đòi hỏi dỡ bỏ trừng phạt và được công nhận vị thế quốc tế.
Nhà nghiên cứu Farwa Aamer cho rằng Washington muốn có nhượng bộ trước từ phía Tehran, nhưng Iran lại yêu cầu được nới lỏng các biện pháp trừng phạt trước. Sự thiếu tin tưởng lẫn nhau khiến cả hai bên đều không sẵn lòng nhượng bộ.
Trong khi đó, Iran cũng không đứng yên mà chờ đợi. IRGC (Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran) đã triển khai thêm nhiều tàu chiến và máy bay tuần tra trong vùng biển quanh eo biển Hormuz để giám sát hoạt động của hải quân Mỹ. Việc này càng làm gia tăng căng thẳng giữa hai bên.
Các chuyên gia quốc tế nhận định rằng, dù lệnh ngừng bắn hiện tại vẫn được duy trì, nhưng nguy cơ đổ vỡ là rất cao nếu không có những bước đi ngoại giao cụ thể và hiệu quả từ cả hai phía. Theo ông James Dobbins, một cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ, việc tiếp tục đàm phán và tìm kiếm giải pháp hòa bình là điều kiện tiên quyết để ngăn chặn xung đột leo thang.
"Để giảm thiểu nguy cơ chiến tranh, cả hai bên cần phải có những bước đi cụ thể nhằm xây dựng lòng tin lẫn nhau. Điều này bao gồm việc mở rộng phạm vi thảo luận từ vấn đề hạt nhân sang các lĩnh vực khác như kinh tế và an ninh khu vực", ông Dobbins nói.
Cùng với đó, vai trò của Pakistan trong cuộc đàm phán cũng được đánh giá cao. Thủ tướng Imran Khan đã nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình giữa hai nước láng giềng Iran và Mỹ. Ông Khan cho biết Pakistan sẵn sàng tiếp tục đóng vai trò trung gian để giúp đỡ trong quá trình đàm phán.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo rằng việc duy trì lệnh ngừng bắn chỉ là bước đầu tiên trên con đường dài hướng tới hòa bình thực sự giữa hai bên. Để đạt được mục tiêu này, cả Mỹ và Iran đều cần phải có những quyết định chiến lược và ngoại giao khôn ngoan.
Trong khi đó, cộng đồng quốc tế cũng đang theo dõi chặt chẽ tình hình và sẵn sàng hỗ trợ trong quá trình đàm phán nếu được yêu cầu. Liên Hợp Quốc đã nhiều lần kêu gọi Mỹ và Iran giảm căng thẳng và tìm kiếm giải pháp hòa bình thông qua đối thoại.
Cuối cùng, việc duy trì lệnh ngừng bắn và tiếp tục tiến trình ngoại giao là điều kiện tiên quyết để ngăn chặn xung đột leo thang trở lại. Các bên liên quan cần phải có những bước đi cụ thể nhằm xây dựng lòng tin lẫn nhau và tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc khủng hoảng hiện tại.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận