Ngày 20/4, chỉ một ngày trước khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran kết thúc, hai bên đã rơi vào tình trạng căng thẳng sau vụ tấn công tàu hàng của Iran bởi phía Mỹ. Sự kiện này cho thấy sự thiếu tin tưởng lẫn nhau đang gia tăng trong quan hệ song phương, đồng thời làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh tái diễn tại vùng Vịnh khi lệnh ngừng bắn kết thúc vào ngày 21/4.
Trước vụ việc trên, Mỹ dự kiến sẽ cử phái đoàn do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu để đàm phán với Pakistan. Trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép đối với Iran bằng cách đe dọa phá hủy các cơ sở hạ tầng quan trọng của nước này nếu không đạt được thỏa thuận.
Cuối tuần trước, ông Trump đã đưa ra những tuyên bố trái ngược khi nói rằng Iran đã đồng ý mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, thay vì có động thái tích cực, Mỹ tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran, khiến Tehran bác bỏ việc giao nộp uranium làm giàu và tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz.
Lãnh đạo Ủy ban An ninh quốc gia của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi cho biết triển vọng đàm phán còn tùy thuộc vào tín hiệu tích cực từ Mỹ. Ba yêu cầu chính của Iran trước khi bước vào vòng đàm phán tiếp theo bao gồm: ngừng bắn ở Lebanon, chấm dứt lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran và bỏ phong tỏa tài sản của Tehran.
Nhà nghiên cứu Rashid Al-Mohanadi nhận định khả năng cao là sẽ có một phái đoàn Iran đến đàm phán. Ông cho rằng lựa chọn chiến lược trước mắt của Iran đã trở nên hạn chế, ngoài việc tiếp tục chiến tranh thì chỉ còn lại con đường đàm phán.
Đối với Tổng thống Trump, vài ngày tới sẽ là phép thử để xem liệu chiến lược hăm dọa có thể tạo ra cơ hội ngoại giao hay không. Nếu thất bại, ông Trump có thể phải đối mặt với lựa chọn leo thang sự can thiệp quân sự - điều này rõ ràng sẽ gây ra hậu quả thảm khốc cho nền kinh tế toàn cầu và mức độ tín nhiệm đang sụt giảm của chính ông.
Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, các chuyên gia quốc tế tiếp tục đưa ra những phân tích và dự đoán về khả năng xảy ra một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran. Giáo sư Ahmad Mirzaei từ Đại học Tehran cho biết: "Iran đang đứng trước nguy cơ phải lựa chọn giữa việc tiếp tục chiến tranh hay chấp nhận đàm phán trên các điều khoản mà họ coi là không công bằng. Tuy nhiên, nếu Mỹ thực sự muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình, họ cần phải đưa ra những tín hiệu tích cực và sẵn sàng nhượng bộ."
Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Qureshi đã bày tỏ hy vọng rằng các cuộc đàm phán sắp tới sẽ mang lại kết quả tích cực. Ông cho biết: "Pakistan luôn ủng hộ mọi nỗ lực nhằm giảm căng thẳng trong khu vực và mong muốn đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Mỹ và Iran."
Các chuyên gia kinh tế cũng cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng đối với nền kinh tế toàn cầu nếu xảy ra một cuộc xung đột mới. Ông John Smith, Giám đốc điều hành của tổ chức nghiên cứu kinh tế Global Insight, nhận định: "Eo biển Hormuz là huyết mạch quan trọng cho việc vận chuyển dầu mỏ trên thế giới. Nếu khu vực này bị gián đoạn bởi chiến tranh, giá cả hàng hóa toàn cầu có thể tăng vọt và gây ra suy thoái kinh tế."
Trong khi đó, Trung Quốc - một trong những nước nhập khẩu dầu lớn từ Iran - cũng bày tỏ quan ngại về tình hình hiện tại. Phát biểu trước báo giới, Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị cho biết: "Chúng tôi hy vọng các bên liên quan sẽ kiềm chế và tìm kiếm giải pháp hòa bình thông qua đối thoại."
Cuối cùng, việc Mỹ tiếp tục duy trì áp lực quân sự và kinh tế lên Iran đã khiến nhiều quốc gia trong khu vực lo ngại về an ninh. Bộ trưởng Quốc phòng Iraq Jalal Talabani cho biết: "Iraq luôn ủng hộ mọi nỗ lực nhằm giảm căng thẳng trong khu vực. Chúng tôi hy vọng rằng các bên liên quan sẽ tìm kiếm giải pháp hòa bình thông qua đối thoại và tránh sử dụng vũ lực."
Những diễn biến phức tạp này đã đặt ra thách thức lớn về ngoại giao cho Tổng thống Trump và chính phủ Mỹ, đồng thời cũng tạo áp lực lên Iran để họ phải đưa ra quyết định cuối cùng trong việc tiếp tục đàm phán hay chấp nhận nguy cơ chiến tranh.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận