Trong một tin vui bất ngờ, Nguyễn Phúc Thiên Khoa - sinh viên ngành Khoa học Tích hợp tại Đại học Fulbright - đã được chọn vào Top 20 toàn cầu của WWF-Amano Fellowship 2026. Đây là chương trình cố vấn dành cho các gương mặt trẻ có tiềm năng đóng góp cho công tác bảo tồn ở các quốc gia đang phát triển, và Khoa là gương mặt trẻ nhất trong danh sách này.
Khoa tập trung vào hai hướng đi chính: mô hình lặn sinh thái tại đảo Cồn Cỏ (tỉnh Quảng Trị) và Mạng lưới Thanh niên vì Đa dạng sinh học Việt Nam. Dự án đầu tiên nhằm chuyển đổi sinh kế cho người dân ven biển, trong khi dự án thứ hai đặt mục tiêu xây dựng dữ liệu thực địa do người trẻ trực tiếp thu thập.
Dự án còn lại của Khoa tập trung vào việc xây dựng một hệ thống dữ liệu đa dạng sinh học có sự tham gia của tầng lớp thanh thiếu niên. "Mục tiêu của dự án là tạo ra những dữ liệu thực địa đủ mạnh," Khoa nói, "chỉ khi có cơ sở khoa học và bằng chứng rõ ràng, tiếng nói của người trẻ mới thật sự đóng góp được vào việc hoạch định chính sách bảo tồn."
Khoa chia sẻ rằng trải nghiệm vô tình tiếp tay cho việc nhốt giữ một sinh mệnh đã trở thành một lời nhắc mạnh mẽ với anh về trách nhiệm trong công tác bảo tồn. "Dù đạt giải, mình lại xem đó là một bài học lớn," Khoa tâm sự, "khoa học không nên chỉ chú trọng kết quả mà bỏ qua sự phát triển tự nhiên của sinh vật."
Từ những trải nghiệm này, Khoa đã chuyển hướng sang các giải pháp thực địa, nơi bảo tồn không chỉ là câu chuyện của chuyên gia mà còn gắn chặt với cộng đồng bản địa. Một trong những hoạt động được Khoa và cộng sự triển khai là chiến dịch "Không phóng sinh rùa chính là tạo phúc" tại TP Hồ Chí Minh.
Qua chiến dịch này, Khoa và các cộng sự muốn cảnh báo về thực tế rằng nhiều người dân có thiện ý nhưng thiếu hiểu biết, dẫn đến việc phóng sinh sai cách. "Chúng mình muốn truyền đi thông điệp rằng phóng sinh sai cách không tạo phước lành," Khoa nói, "mà có thể vô tình gây hại cho hệ sinh thái."
Khoa được đánh giá cao về sự tập trung và nhiệt huyết với khoa học của mình. Ông giảng viên của anh nhận xét: "Thiên Khoa là mẫu sinh viên mà mọi giảng viên đều mong có được. Em tập trung, tôn trọng người khác và luôn mang sự nhiệt huyết với khoa học vào từng buổi học."
Kết luận, Nguyễn Phúc Thiên Khoa đã không chỉ bước vào mạng lưới quốc tế về đa dạng sinh học thông qua WWF-Amano Fellowship 2026 mà còn mở ra cơ hội để những sáng kiến bảo tồn gắn với cộng đồng trong nước được lan tỏa rộng hơn. Với sự nhiệt huyết và trách nhiệm của mình, Khoa hứa hẹn sẽ đóng góp đáng kể vào công tác bảo tồn ở Việt Nam.
Khoa đã bắt đầu hành trình này từ năm lớp 10 khi thực hiện nghiên cứu về khả năng tiêu hóa nhựa của sâu sáp và giành giải thưởng quốc tế. Tuy nhiên, quá trình quan sát các cá thể thí nghiệm phát triển không khỏe mạnh như trong tự nhiên khiến nam sinh bắt đầu suy nghĩ nhiều hơn về đạo đức trong nghiên cứu sinh học. "Dù đạt giải, mình lại xem đó là một bài học lớn," Khoa tâm sự, "khoa học không nên chỉ chú trọng kết quả mà bỏ qua sự phát triển tự nhiên của sinh vật."
Trải nghiệm này đã giúp Khoa chuyển hướng sang các giải pháp thực địa, nơi bảo tồn không chỉ là câu chuyện của chuyên gia mà còn gắn chặt với cộng đồng bản địa. Một trong những hoạt động được Khoa và cộng sự triển khai là chiến dịch "Không phóng sinh rùa chính là tạo phúc" tại TP Hồ Chí Minh.
Qua chiến dịch này, Khoa và các cộng sự muốn cảnh báo về thực tế rằng nhiều người dân có thiện ý nhưng thiếu hiểu biết, dẫn đến việc phóng sinh sai cách. "Chúng mình muốn truyền đi thông điệp rằng phóng sinh sai cách không tạo phước lành," Khoa nói, "mà có thể vô tình gây hại cho hệ sinh thái."
Khoa đã tham gia vào nhiều hoạt động thực địa khác nhau, từ việc thiết bị khảo sát san hô bán tự động tại Vườn Quốc Gia Núi Chúa - Phước Bình đến các dự án bảo tồn rùa biển. Những trải nghiệm này không chỉ giúp Khoa hiểu rõ hơn về vấn đề đa dạng sinh học mà còn rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và lãnh đạo.
Khoa cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng mối liên kết giữa cộng đồng địa phương với công tác bảo tồn. "Người dân cần được giáo dục về vai trò của họ trong việc bảo vệ môi trường," Khoa nói, "khi họ hiểu rõ hơn, họ sẽ tự nguyện tham gia vào các hoạt động bảo tồn."
Khoa cho biết anh đã nhận được sự hỗ trợ từ nhiều tổ chức và cá nhân trong quá trình thực hiện các dự án. Ông giảng viên của anh, ông Nguyễn Văn Thắng, đánh giá cao sự tập trung và nhiệt huyết của Khoa: "Thiên Khoa là mẫu sinh viên mà mọi giảng viên đều mong có được. Em tập trung, tôn trọng người khác và luôn mang sự nhiệt huyết với khoa học vào từng buổi học."
Khoa cũng chia sẻ về những thách thức mà anh gặp phải trong quá trình thực hiện các dự án. "Một trong những khó khăn lớn nhất là thuyết phục cộng đồng địa phương hiểu rõ tầm quan trọng của bảo tồn," Khoa nói, "nhưng tôi tin rằng với sự kiên nhẫn và lòng nhiệt huyết, chúng ta có thể tạo ra sự thay đổi tích cực."
Khoa hy vọng rằng thông qua WWF-Amano Fellowship 2026, anh sẽ có thêm nhiều cơ hội để lan tỏa những sáng kiến bảo tồn của mình. "Tôi muốn sử dụng cơ hội này để xây dựng một mạng lưới kết nối quốc tế về đa dạng sinh học," Khoa nói, "và tôi tin rằng với sự hợp tác giữa các bên liên quan, chúng ta có thể tạo ra những bước tiến đáng kể trong công tác bảo tồn ở Việt Nam và trên toàn cầu."
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận