Cuối thế kỷ 19, Nha Trang chỉ là vài xóm chài ven biển với giáo dân sinh hoạt tôn giáo nhỏ lẻ tại giáo xứ Chợ Mới. Năm 1886, người Pháp đến Nha Trang xây dựng Viện Pasteur và Viện Hải dương học, biến nơi đây thành trung tâm nghiên cứu khoa học. Để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tôn giáo cho giáo dân và viên chức người Pháp, một nhà nguyện nhỏ được dựng lên bên bờ biển.
Nhận thấy cộng đồng giáo dân ngày càng đông, linh mục Louis Vallet (1869 - 1945) quyết định xây dựng một nhà thờ kiên cố trên mỏm núi Bông cao 12 mét. Ngày 3 tháng 9 năm 1928, công trình khởi công với thiết kế của kiến trúc sư người Pháp Nesty. Toàn bộ ý tưởng và kiểu dáng nhà thờ đều do chính cha Vallet thực hiện.
Nhà thờ được xây bằng táp lô, loại gạch xi măng pha đá vụn, chứ không phải đá tự nhiên như nhiều người vẫn tưởng, nhưng nhờ kỹ thuật gia công tinh xảo đã tạo nên vẻ ngoài giống hệt đá nguyên khối, khiến công trình có tên gọi 'nhà thờ Đá'. Sau 5 năm thi công, tháng 3 năm 1933, công trình hoàn thành, dài 36 mét, rộng 20 mét, sức chứa hơn 600 người. Tháp chuông nhà thờ cao 38 mét tính từ mặt đất, trở thành điểm cao nhất trong vùng. Ngày 14 tháng 5 năm 1933, trong lễ thánh Jeanne d'Arc, cha Vallet chọn Chúa Kitô Vua làm tước hiệu quan thầy nhà thờ.
Bên trong nhà thờ không gian rộng rãi, thoáng đãng, mang đậm phong cách kiến trúc Gothic. Ánh sáng tự nhiên xuyên qua các ô kính màu xanh, đỏ, vàng từ hai hướng đông và tây, chiếu xuống sàn đá và tường nhà thờ những hình ảnh rực rỡ, khiến không gian vừa trang nghiêm vừa đầy màu sắc. Trên các bức tường là 14 bức họa mô tả cuộc khổ nạn của Chúa, được vẽ tinh tế và sống động.
Điểm nhấn của công trình là tháp chuông với đồng hồ 4 mặt, để người dân vùng lân cận có thể xem giờ từ xa. Hai quả chuông đồng do hãng Bourdon Carillond (Pháp) chế tác, một quả ngân âm mi giáng, quả còn lại mang âm la và âm đô. Mỗi khi vang lên, tiếng chuông lan xa khắp các làng mạc quanh vùng, như lời nhắc nhở về nhịp thời gian và đời sống đức tin mỗi ngày.
Nhà thờ Chánh tòa Nha Trang là điểm tham quan của rất nhiều du khách trong và ngoài nước. Vẻ đẹp này từng khiến nhà thơ Quách Tấn say mê ghi chép trong cuốn Xứ trầm hương: 'Nhìn từ xa, nhà thờ có dáng dấp một tòa lâu đài cổ thời Trung cổ bên Âu châu. Toàn thể ngôi nhà thờ từ nền đến mái, từ cột đến tường đều một màu xám tro của đá, trông rất kiên cố và trang nghiêm'. Đặc biệt là không gian bên trong với 'những hàng cột đá cao vút nâng đỡ những vòm cuốn hình cung nhọn', nơi ánh sáng từ cửa kính màu 'vẽ lên mặt đất và tường đá những bức tranh rực rỡ, làm cho cảnh trí bên trong vừa lộng lẫy vừa huyền bí'.
Ngoài ra, nhà thờ còn sở hữu một hệ thống âm thanh độc đáo với các tác phẩm của nghệ nhân điêu khắc và chạm trổ. Các cột đá được trang trí tinh xảo với những họa tiết phong phú, từ hoa văn đến hình ảnh tôn giáo, tạo nên không gian thiêng liêng và trang nghiêm. Hệ thống cửa kính màu lớn ở hai bên nhà thờ không chỉ mang lại ánh sáng tự nhiên ấm áp mà còn là nơi diễn ra các buổi lễ hội và nghi thức tôn giáo.
Đặc biệt, tháp chuông với đồng hồ 4 mặt không chỉ là điểm nhấn kiến trúc mà còn là biểu tượng tinh thần của Nha Trang. Mỗi khi tiếng chuông vang lên, nó như nhắc nhở về sự kiên trì và lòng tin tưởng vào Chúa. Tháp chuông cũng được sử dụng trong các buổi lễ đặc biệt, tạo nên âm thanh reverberating qua không gian rộng lớn của nhà thờ.
Nhà thờ Chánh tòa Nha Trang đã trải qua nhiều thăng trầm lịch sử nhưng vẫn giữ nguyên vẹn vẻ đẹp kiến trúc Pháp cổ. Những viên đá táp lô dù đã nhuốm màu thời gian nhưng vẫn vững chãi, thể hiện sự bền bỉ và kiên cường của người dân địa phương. Ngọn tháp chuông cao 38 mét không chỉ là dấu ấn kiến trúc mà còn là biểu tượng tinh thần - lời nhắc nhở hằng ngày về những giá trị trường tồn: niềm tin, hy vọng và tình yêu thương.
Ngoài ra, nhà thờ cũng là địa điểm chụp ảnh cưới yêu thích của các cặp đôi bởi khung cảnh lãng mạn, cổ kính. Những bức ảnh cưới với phông nền là tháp chuông Gothic, hành lang đá phủ rêu, cửa kính màu rực rỡ đã trở thành kỷ niệm đẹp của biết bao đôi uyên ương.
Năm 2011, quảng trường Ave Maria ngay trước cổng nhà thờ hoàn thành, tạo không gian mở cho các hoạt động cộng đồng và lễ hội tôn giáo. Quảng trường cũng là điểm dừng chân của du khách muốn chiêm ngưỡng toàn cảnh nhà thờ từ phía dưới. Mỗi dịp Giáng sinh, nhà thờ lại lộng lẫy dưới ánh đèn, thu hút đông đảo du khách đến tham quan và cầu nguyện.
Nhà thờ Chánh tòa Nha Trang không chỉ là nơi thờ phụng của giáo dân địa phương mà còn là biểu tượng tâm linh của cả vùng. Hiện nay giáo xứ có 3 linh mục và khoảng 4.500 giáo dân sinh hoạt thường xuyên, chứng minh sức sống bền bỉ và ý nghĩa tinh thần của công trình này qua nhiều thế hệ.
Nhìn chung, nhà thờ Chánh tòa Nha Trang là một tác phẩm kiến trúc độc đáo, kết hợp giữa nghệ thuật gothic truyền thống với kỹ thuật xây dựng hiện đại. Nó không chỉ mang lại giá trị văn hóa lịch sử mà còn đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của cộng đồng địa phương và du khách từ khắp nơi trên thế giới.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận