ThS.BS Đinh Thị Hương, khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, chỉ ra rằng nhiều người sau khi được chẩn đoán gan nhiễm mỡ có xu hướng ăn kiêng, thay đổi chế độ ăn đột ngột. Điều này không những không giúp cải thiện tình trạng mà còn làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa và thúc đẩy bệnh tiến triển.
Nhịn ăn để giảm mỡ gan là một sai lầm phổ biến. Thực tế, nhịn ăn hoặc bỏ bữa kéo dài khiến cơ thể thiếu năng lượng, quá trình chuyển hóa bị rối loạn, dẫn đến việc huy động axit béo từ mô mỡ về gan. Gan phải xử lý lượng chất béo lớn hơn, gây ra tình trạng quá tải và làm nặng thêm bệnh gan nhiễm mỡ.
Ngoài ra, kiêng hoàn toàn chất béo cũng không phải là giải pháp tốt. Chất béo bão hòa và chuyển hóa (có nhiều trong mỡ động vật, nội tạng, thực phẩm chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn) có thể gây tăng tích tụ mỡ gan. Tuy nhiên, các acid béo không bão hòa từ cá, dầu ô liu, hạt có khả năng hỗ trợ cải thiện chuyển hóa lipid và giảm tình trạng viêm.
Người bệnh gan nhiễm mỡ nên ưu tiên tinh bột hấp thu chậm như gạo lứt, yến mạch, khoai, ngũ cốc nguyên hạt thay vì tinh bột tinh chế như cơm trắng, bánh mì trắng, bánh ngọt. Tinh bột tinh chế có chỉ số đường huyết cao, làm tăng đường huyết đột ngột sau ăn và lượng đường dư thừa thường được chuyển hóa thành mỡ tích tụ tại gan.
Ngoài ra, việc ăn nhiều trái cây, uống nước ép để "thanh lọc gan" cũng không phải là giải pháp tốt. Trái cây cung cấp vitamin, chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa nhưng tiêu thụ quá mức, nhất là trái cây giàu fructose (như xoài chín, nho, nhãn, vải, sầu riêng) sẽ thúc đẩy tổng hợp triglycerid và tích tụ mỡ trong gan. Gan vốn có cơ chế thải độc tự nhiên, không cần "thải độc cấp tốc". Nước ép thường ít chất xơ, làm tăng tốc độ hấp thu đường, gây tăng đường huyết và mất cân bằng dinh dưỡng nếu sử dụng kéo dài.
Cuối cùng, uống ít rượu bia không ảnh hưởng đến gan cũng là một quan niệm sai lầm. Tiêu thụ đồ uống có cồn khi mắc gan nhiễm mỡ có thể làm tăng stress oxy hóa, rối loạn chức năng ty thể và thúc đẩy phản ứng viêm tại gan. Điều này có thể làm bệnh tiến triển nhanh hơn.
Bên cạnh việc điều chỉnh chế độ ăn uống, người bệnh nên tăng cường hoạt động thể lực, cải thiện giấc ngủ, kiểm soát stress để tăng hiệu quả điều trị, kiểm soát triệu chứng gan nhiễm mỡ.
ThS.BS Đinh Thị Hương nhấn mạnh rằng, người bệnh gan nhiễm mỡ cần có chế độ ăn uống khoa học và bền vững. Việc giảm cân từ từ, khoảng 5-10% trọng lượng cơ thể trong 3-6 tháng bằng chế độ ăn hợp lý là phương pháp an toàn và hiệu quả hơn so với việc nhịn ăn hoặc bỏ bữa.
Ngoài ra, người bệnh cần hạn chế sử dụng thực phẩm chứa nhiều đường như nước ngọt, kẹo, bánh mì nướng. Thay vào đó, nên chọn các loại trái cây tươi, ít fructose và có hàm lượng chất xơ cao. Chất xơ không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn hỗ trợ giảm hấp thu đường từ thức ăn.
ThS.BS Hương cũng lưu ý về việc sử dụng dầu thực vật trong nấu nướng. Dầu ô liu, hạt hướng dương, hạt chia đều là lựa chọn tốt cho người gan nhiễm mỡ do chúng chứa nhiều acid béo không no có lợi cho sức khỏe gan. Tuy nhiên, cần tránh sử dụng quá nhiều để ngăn ngừa tình trạng tích tụ chất béo.
Ngoài chế độ ăn uống, ThS.BS Hương khuyến nghị việc tăng cường vận động thể lực như đi bộ, tập yoga hoặc các bài tập nhẹ nhàng khác ít nhất 30 phút mỗi ngày. Điều này không chỉ giúp giảm cân mà còn cải thiện sức khỏe tim mạch và chức năng gan.
Cải thiện giấc ngủ cũng là một yếu tố quan trọng trong điều trị gan nhiễm mỡ. Người bệnh nên duy trì thói quen đi ngủ và thức dậy đều đặn, tránh sử dụng điện thoại hoặc máy tính trước khi ngủ để giảm stress và tăng chất lượng giấc ngủ.
Cuối cùng, việc kiểm soát stress thông qua các hoạt động như thiền, yoga hay nghe nhạc nhẹ nhàng cũng rất hữu ích. Stress không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng mà còn tác động tiêu cực đến chức năng gan.
Bên cạnh những thay đổi về lối sống, ThS.BS Hương nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi và kiểm soát các yếu tố nguy cơ khác như huyết áp, đường huyết và cholesterol. Điều này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa người bệnh và bác sĩ để xây dựng một kế hoạch điều trị toàn diện.
Bằng cách thực hiện những thay đổi này, người bệnh gan nhiễm mỡ có thể cải thiện tình trạng sức khỏe của mình và giảm nguy cơ tiến triển sang các bệnh lý nghiêm trọng hơn.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận