Trong bối cảnh thúc đẩy tự chủ nguồn cung lương thực, Trung Quốc đang nỗ lực ứng dụng công nghệ cao vào nông nghiệp. Một trong những mô hình đáng chú ý là 'ruộng lúa tái sinh thông minh', hệ thống canh tác gần như tự động hoàn toàn, cho năng suất vượt trội so với phương pháp truyền thống.
Tại khu vực hồ Đại Đồng, tỉnh Hồ Nam (miền trung Trung Quốc), một trang trại lúa thông minh quy mô lớn đã được xây dựng từ năm 2023. Dự án do Công ty Công nghệ Sinh học Hunan Hongshuo phối hợp cùng nhiều viện nghiên cứu và trường đại học triển khai, kết hợp công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và hệ thống định vị BeiDou.
Điểm nổi bật của mô hình này là áp dụng kỹ thuật 'lúa tái sinh' – phương pháp canh tác cho phép thu hoạch vụ thứ hai từ chính gốc rạ của vụ đầu tiên, thay vì phải gieo trồng lại. Dù không phải là kỹ thuật mới, nhưng trước đây phương pháp này khó áp dụng trên diện rộng do máy móc truyền thống thường làm hỏng gốc rạ và nén đất trong quá trình thu hoạch.
Hiện trang trại có diện tích thử nghiệm gần 33 ha, nằm trong khu nghiên cứu rộng khoảng 200 ha. Với hệ thống vận hành cần rất ít nhân công, năm 2026 đơn vị triển khai đã đưa vào hoạt động 20 bộ máy móc tự động, có khả năng phục vụ trên diện tích lên tới 666 ha.
Dự án cũng là kết quả của nhiều đột phá khoa học, từ cải tiến giống lúa lai có khả năng tái sinh tốt, kháng bệnh cao, đến nghiên cứu về sinh lý cây trồng và tối ưu hóa cơ giới hóa. Các chuyên gia tham gia bao gồm nhiều nhà khoa học hàng đầu trong lĩnh vực nông nghiệp và công nghệ.
Trung Quốc hiện đặt mục tiêu tự sản xuất gần 90% nhu cầu ngũ cốc – bao gồm gạo, ngô, lúa mì và đậu nành – vào năm 2032. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, gián đoạn chuỗi cung ứng và áp lực địa chính trị gia tăng, việc phát triển các mô hình nông nghiệp hiệu quả cao như ruộng lúa thông minh được xem là một hướng đi chiến lược.
Song song đó, nước này cũng đang thử nghiệm nhiều giải pháp khác nhằm mở rộng sản xuất lúa gạo, bao gồm trồng lúa chịu mặn tại các khu vực khô hạn như Tân Cương – vốn không phải là vùng trồng lúa truyền thống.
Giới chuyên gia nhận định, nếu được nhân rộng thành công, mô hình ruộng lúa tái sinh thông minh không chỉ giúp Trung Quốc nâng cao năng suất mà còn giảm phụ thuộc vào lao động nông nghiệp, tiết kiệm tài nguyên và tiến gần hơn tới mục tiêu đảm bảo an ninh lương thực trong dài hạn.
Trong quá trình triển khai, các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng việc sử dụng hệ thống định vị BeiDou giúp tăng độ chính xác trong quản lý ruộng đất và giám sát tình trạng cây trồng. Đồng thời, công nghệ IoT được ứng dụng để thu thập dữ liệu về môi trường canh tác như nhiệt độ, ẩm độ đất, lượng mưa, từ đó điều chỉnh các hoạt động canh tác một cách hiệu quả.
Hệ thống AI cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phân tích dữ liệu và đưa ra quyết định tự động hóa các quá trình canh tác. Ví dụ, khi phát hiện bệnh hại trên cây lúa thông qua hình ảnh vệ tinh, hệ thống có thể gửi cảnh báo tức thì cho nông dân để họ có thể xử lý kịp thời.
Ngoài ra, trang trại còn tích hợp các thiết bị tự động như máy bón phân, máy phun thuốc trừ sâu và robot thu hoạch. Những công nghệ này không chỉ giảm thiểu sự can thiệp của con người mà còn giúp nâng cao chất lượng sản phẩm nhờ quy trình làm việc chuẩn hóa.
Trong tương lai gần, dự án này có thể mở rộng sang các khu vực khác trong cả nước thông qua hợp tác giữa doanh nghiệp và chính phủ. Việc chia sẻ kinh nghiệm và kỹ thuật từ trang trại lúa thông minh tại Hồ Nam sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của nông nghiệp công nghệ cao trên quy mô lớn.
Đặc biệt, mô hình này còn có thể được áp dụng cho các loại cây trồng khác như ngô, đậu nành và lúa mì. Việc sử dụng công nghệ để cải thiện năng suất và giảm chi phí lao động sẽ đóng góp đáng kể vào mục tiêu tự chủ lương thực của Trung Quốc trong tương lai.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận