Sa Lầy ở Lebanon và Thách Thuật Chiến Lược Quốc Tế

Israel tiến vào miền Nam Lebanon với hy vọng áp lực quân sự sẽ tạo ra một thực tế mới, nhưng cho đến nay, chiến dịch vẫn chưa đạt được kết quả như mong đợi. Israel có khả năng gây thiệt hại lớn cho Lebanon, nhưng không thể kiểm soát hoàn toàn khu vực này.

Trong khi đó, Iraq trở thành đấu trường thứ hai của thách thức chiến lược. Mỹ đã áp dụng công thức quen thuộc: Gây áp lực, tấn công có chọn lọc, cảnh báo răn đe và thương lượng chính trị để đối phó với các nhóm vũ trang thân Iran ở Iraq. Tuy nhiên, tình hình hiện tại đang trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.

Iraq là một quốc gia bất ổn, nơi nhiều lực lượng cùng tồn tại, từ dân quân đến các thể chế nhà nước. Điều này khiến hậu quả của các cuộc tấn công có thể lan rộng ra ngoài phạm vi trực tiếp. Đặc biệt, eo biển Bab el-Mandeb ở Yemen đang trở thành mối đe dọa lớn đối với nền kinh tế toàn cầu.

Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) phải đối mặt với thách thức cân bằng giữa giảm thiểu can thiệp vào các cuộc chiến tranh khu vực và duy trì quan hệ an ninh chặt chẽ với Mỹ. Mặc dù họ tránh tham gia quân sự trực tiếp, họ vẫn nằm trong vùng xung đột về mặt địa lý.

Cuối cùng, tình hình không còn là một cuộc chiến khu vực đơn thuần mà đã trở thành một vấn đề phức tạp liên quan đến nhiều quốc gia và khu vực khác nhau.

Israel tiến vào miền Nam Lebanon với hy vọng áp lực quân sự sẽ tạo ra một thực tế mới, nhưng cho đến nay, chiến dịch vẫn chưa đạt được kết quả như mong đợi. Israel có khả năng gây thiệt hại lớn cho Lebanon, nhưng không thể kiểm soát hoàn toàn khu vực này. Chiến binh tại Iraq tham gia vào cuộc đối đầu với các nhóm vũ trang thân Iran, tạo ra một tình hình phức tạp hơn bao giờ hết.

Iraq là một quốc gia bất ổn, nơi nhiều lực lượng cùng tồn tại, từ dân quân đến các thể chế nhà nước. Điều này khiến hậu quả của các cuộc tấn công có thể lan rộng ra ngoài phạm vi trực tiếp. Iraq không phải là một chiến trường khép kín; đó là một quốc gia nơi các lực lượng dân quân, đảng phái, lực lượng nước ngoài và các thể chế nhà nước cùng tồn tại trong tình trạng bất ổn. Do đó, bất kỳ chu kỳ tấn công nào mới nhằm vào các mục tiêu phương Tây đều có thể gây ra những hậu quả vượt xa phạm vi tấn công trực tiếp.

Eo biển Bab el-Mandeb ở Yemen đang trở thành mối đe dọa lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. Nó kết nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương, là một phần của tuyến đường hàng hải ngắn nhất giữa châu Âu và châu Á thông qua kênh đào Suez. Nếu hành lang này trở nên không an toàn do tác động của Houthi, hậu quả sẽ lan rộng ra ngoài khu vực. Cú sốc lan rộng ra ngoài thông qua thị trường vận tải hàng hóa, giá cả hàng hóa và kế hoạch công nghiệp. Trong thế giới hiện đại, một vùng nước hẹp có thể trở thành yếu tố làm gia tăng bất ổn toàn cầu.

Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) phải đối mặt với thách thức cân bằng giữa giảm thiểu can thiệp vào các cuộc chiến tranh khu vực và duy trì quan hệ an ninh chặt chẽ với Mỹ. Mặc dù họ tránh tham gia quân sự trực tiếp, họ vẫn nằm trong vùng xung đột về mặt địa lý. Đặc biệt, Saudi Arabia và UAE sẽ phải đối mặt với một sự cân bằng khó khăn khi cố gắng giảm thiểu sự can thiệp vào các cuộc chiến tranh khu vực không hồi kết trong khi vẫn duy trì mối quan hệ an ninh chặt chẽ với Mỹ.

Cuối cùng, tình hình không còn là một cuộc chiến khu vực đơn thuần mà đã trở thành một vấn đề phức tạp liên quan đến nhiều quốc gia và khu vực khác nhau. Nếu xu hướng này tiếp tục, tác động lên nền kinh tế toàn cầu có thể rất nghiêm trọng. Rủi ro rõ ràng nhất là cú sốc kép đối với ngành năng lượng và logistics. Nếu áp lực lên eo biển Hormuz trùng hợp với sự gián đoạn mới ở Bab el-Mandeb, nền kinh tế thế giới sẽ phải đối mặt với áp lực lên hai trong số những huyết mạch nhạy cảm nhất cùng một lúc.

Khi đó giá dầu sẽ tăng không chỉ đơn giản vì nguồn cung bị mất, mà còn do nỗi sợ hãi, chi phí bảo hiểm và phí bảo hiểm khan hiếm luôn xuất hiện khi nhiều điểm nghẽn bị đe dọa cùng lúc. Thị trường khí đốt sẽ trở nên bất ổn hơn. Chi phí vận chuyển sẽ tăng cao. Các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu sẽ cảm nhận được áp lực đầu tiên, đặc biệt là các nước nghèo vốn đã dễ bị tổn thương bởi nợ nần, lạm phát và mất an ninh lương thực.

Tất cả những điều này dẫn đến một kết luận rộng hơn. Xung đột đang lan rộng vì các lực lượng liên minh với Iran đang cố tình làm cho nó lan rộng. Chiến lược của họ không dựa trên những quyết định nhanh chóng hay những bước đột phá ngoạn mục, mà dựa trên việc kiểm soát và gia tăng các điểm gây áp lực. Hezbollah khiến mặt trận phía Bắc Israel bất ổn. Các phe phái Iraq làm tăng chi phí cho bất kỳ sự can thiệp quân sự sâu rộng nào của Mỹ. Houthi đe dọa một trong những hành lang hàng hải quan trọng nhất thế giới.

Từ góc nhìn này, các nhà hoạch định chính sách Mỹ dường như đã tính toán sai. Họ có thể đã tin rằng áp lực mạnh mẽ sẽ thu hẹp các lựa chọn của Iran và khôi phục khả năng răn đe. Thay vào đó, nó lại có nguy cơ tạo ra kết quả ngược lại. Thay vì cô lập Iran, leo thăng xung đột đang kéo các lực lượng đồng minh của nước này vào sâu hơn trong cuộc xung đột. Thay vì rút ngắn cuộc khủng hoảng, nó lại kéo dài xung đột. Thay vì tập trung chiến trường, nó lại phân tán chiến trường ra khắp khu vực.

Đó là một quỹ đạo nguy hiểm, bởi vì một cuộc chiến phân tán thường khó thắng hơn một cuộc chiến tập trung. Nó đòi hỏi sự kiên nhẫn về mặt hậu cần, chính trị, sự gắn kết của liên minh và lòng tin của công chúng cùng một lúc. Cuộc chiến càng kéo dài mà không có kết quả quyết định và ổn định ở Lebanon, thì Hezbollah và các đồng minh của họ càng tự tin hơn. Càng nhiều tài sản của Mỹ bị đe dọa ở Iraq, thì việc can thiệp sâu hơn càng trở nên khó kiểm soát.

Càng nhiều lực lượng Houthi làm tăng chi phí vận chuyển qua cửa khẩu Bab el-Mandeb, thì cuộc xung đột càng vượt ra khỏi phạm vi chiến tranh cục bộ và bước vào lĩnh vực gây rối loạn kinh tế toàn cầu. Hậu quả có thể xảy ra không phải là một chiến thắng hoàn toàn cho bất kỳ bên nào, mà là một giai đoạn bất ổn khu vực kéo dài và dai dẳng.

Các nhóm dân quân Iraq có thể tiếp tục tấn công các mục tiêu phương Tây trong khi chuẩn bị về mặt chính trị cho một cuộc chiến tranh rộng lớn hơn. Houthi có thể tăng cường sử dụng áp lực trên biển vì họ hiểu rằng các điểm nghẽn có thể tạo ra hiệu quả chiến lược vượt xa khu vực.

Mặc dù vậy, Mỹ và Israel vẫn duy trì khả năng tấn công khổng lồ. Nhưng tấn công không đồng nghĩa với kiểm soát, và kiểm soát không đồng nghĩa với chiến thắng.

Theo bài viết của XU HƯỚNG 24 (PHẠM VĂN QUỲNH)