Một tàu chở dầu đang di chuyển trên Vịnh Ba Tư, gần eo biển Hormuz. Những chuyến đi này phản ánh sức hấp dẫn tài chính từ việc giá dầu thô tăng vọt và cước thuê tàu chở dầu leo thang kể từ khi chiến tranh bùng nổ, khiến khoảng 1/5 nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới gần như bị phong tỏa khỏi thị trường toàn cầu. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi các tàu "hãy thể hiện bản lĩnh" và đi qua eo biển, mặc dù quân đội Mỹ đã từ chối yêu cầu của ngành vận tải biển về việc hộ tống tàu qua tuyến đường thủy này do nguy cơ bị tấn công quá cao.
Một chủ tàu Hy Lạp tham gia các chuyến đi này cho biết: "Mức độ rủi ro là rất lớn. Nhưng đi biển từ trước đến nay vốn đã là một nghề đầy rủi ro." Quân đội Iran đã tấn công một số tàu di chuyển qua tuyến đường hẹp này, đồng thời tuyên bố sẽ giữ eo biển đóng cửa và cảnh báo giá dầu có thể lên 200 USD/thùng. Ít nhất 16 con tàu đã bị tấn công, bao gồm các tàu do Hy Lạp vận hành, bị máy bay không người lái đánh trúng.
Thông tin này xuất hiện chỉ một ngày sau khi có thỏa thuận giải phóng khối lượng kỷ lục từ kho dự trữ chiến lược nhằm bù đắp tình trạng thiếu hụt nguồn cung và đà tăng giá. Ông Trump, người đang tìm cách kiềm chế giá dầu tăng vọt do chiến tranh, đã khuyến khích các tàu chở dầu đi qua eo biển này.
Ông Trump cho biết Hải quân Mỹ sẽ hộ tống tàu qua eo biển khi cần thiết, nhưng trong các cuộc họp định kỳ với ngành vận tải biển, Hải quân cho biết rủi ro hiện quá cao để thực hiện nhiệm vụ hộ tống. Ông Stephen Cotton, Tổng thư ký liên đoàn thủy thủ lớn International Transport Workers' Federation (ITF), nói với Reuters rằng việc điều hướng qua eo biển lúc này là một ý tưởng tồi: "Gửi thủy thủ đi qua eo biển Hormuz lúc này chẳng khác nào đưa họ vào một vùng chiến sự thực sự."
Các chiến thuật mà chủ tàu đang áp dụng bao gồm tắt hệ thống nhận dạng tàu AIS để hy vọng tàu ít bị phát hiện hơn bởi quân đội Iran, và di chuyển vào ban đêm. "Những báo cáo cho thấy một số đơn vị vận hành tắt AIS để lén đưa tàu đi qua và né tránh các cuộc tấn công là cực kỳ đáng báo động - đó là hành động đánh bạc với mạng sống của thủy thủ," ông Cotton của ITF nói.
Những chuyến đi này được xem là một trong những hành động táo bạo nhất của giới chủ tàu kể từ khi tỷ phú Na Uy John Fredriksen gây dựng tài sản trong các "cuộc chiến tàu chở dầu" thập niên 1980 trong thời kỳ xung đột Iran-Iraq, khi các tàu của ông chấp nhận đối mặt với hỏa lực tên lửa để bốc và vận chuyển dầu thô từ khu vực chiến sự.
Các chủ tàu cũng đang áp dụng nhiều biện pháp an ninh khác như tăng cường giám sát và cảnh báo sớm thông qua hệ thống thông tin tình báo chung. Họ thường xuyên trao đổi thông tin về hoạt động của lực lượng Iran trên mạng xã hội và các kênh truyền thông chuyên ngành để có thể tránh né các khu vực nguy hiểm.
Một số tàu còn được trang bị thiết bị phát ra âm thanh giả mạo nhằm làm nhiễu hệ thống định vị GPS của đối phương. Tuy nhiên, những biện pháp này chỉ giúp giảm thiểu rủi ro một phần và không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ tấn công.
Trong khi đó, giá dầu thô đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục do tình hình bất ổn tại eo biển Hormuz. Các nhà phân tích cho rằng nếu Iran tiếp tục duy trì chính sách gây áp lực bằng vũ lực, giá dầu có thể sẽ tăng thêm 50% so với hiện nay.
Các công ty vận tải biển đang cân nhắc việc chuyển hướng tuyến đường để tránh đi qua eo biển này, nhưng điều này cũng đồng nghĩa với việc gia tăng chi phí và thời gian vận chuyển. Một số chuyên gia nhận định rằng nếu tình hình tiếp tục leo thang, có thể sẽ xuất hiện một cuộc khủng hoảng cung cầu dầu toàn cầu nghiêm trọng.
Trong khi đó, Iran đã đưa ra lời kêu gọi hòa bình và giải quyết tranh chấp thông qua đối thoại, nhưng cho đến nay chưa có dấu hiệu nào cho thấy họ sẵn lòng hạ nhiệt. Các nhà lãnh đạo thế giới đang cố gắng tìm kiếm các biện pháp ngoại giao để giải quyết xung đột này trước khi nó dẫn đến một cuộc khủng hoảng toàn cầu về năng lượng.
Những chuyến đi của tàu chở dầu qua eo biển Hormuz hiện nay không chỉ là hoạt động thương mại thông thường, mà còn trở thành một cuộc chơi sinh tử giữa lợi ích kinh tế và an ninh quốc gia.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận