Dù đã có những bước tiến đáng kể, việc phát triển nhà ở xã hội (NOXH) tại TP Hồ Chí Minh vẫn gặp nhiều khó khăn. Năm 2025, thành phố đã hoàn thành 14 dự án với 13.040 căn hộ, đạt 100% chỉ tiêu kế hoạch. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn than thở về những vướng mắc trong thủ tục hành chính và vấn đề vốn.
Ngoài ra, vấn đề vốn cũng là thách thức lớn đối với các doanh nghiệp. Để đạt mục tiêu 1 triệu căn NOXH đến năm 2030, nhu cầu vốn đầu tư có thể lên tới khoảng 1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, hệ thống tín dụng chỉ cung ứng được khoảng 25.000 tỷ đồng, chỉ chừng 10% nhu cầu. Điều này cho thấy sự thiếu hụt nghiêm trọng về nguồn vốn.
Một bất cập khác là quy định trong Luật Nhà ở 2023. Khoản 1 Điều 78 chỉ còn quy định tiêu chí nhà ở và thu nhập, bỏ tiêu chí cư trú. Trong điều kiện nguồn cung NOXH quá thiếu, việc này đặt doanh nghiệp vào thế khó khi lập danh sách người đủ điều kiện mua, thuê mua. Trường hợp dự án chung cư tại số 234 Lý Thường Kiệt, chỉ có 750 căn hộ nhưng hơn 12.000 người đăng ký, minh chứng rõ ràng cho áp lực này.
Nếu thủ tục vẫn là một cuộc chạy đường trường đầy rào chắn, rất khó trông đợi dòng vốn tư nhân đổ mạnh vào phân khúc này. Doanh nghiệp sẽ có xu hướng dè dặt hoặc né tránh dự án NOXH nếu thời gian kéo dài và chi phí tăng cao. Điều này không chỉ làm méo mó động lực chính sách mà còn ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển nhà ở xã hội của thành phố.
Trong bối cảnh nguồn cung thiếu hụt, việc giải quyết các thách thức trên đòi hỏi sự nỗ lực từ nhiều phía: chính phủ cần cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp; hệ thống tín dụng cần tăng cường cung ứng vốn; và doanh nghiệp cần có chiến lược quản lý hiệu quả để vượt qua khó khăn. Chỉ khi giải quyết được các thách thức này, TP Hồ Chí Minh mới có thể phát triển nhà ở xã hội một cách bền vững.
Thủ tục hành chính không chỉ làm chậm tiến độ dự án mà còn gây ra nhiều bất cập trong quá trình thực hiện. Theo ông Nguyễn Tuấn Anh - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD), việc thẩm định, phê duyệt các khâu liên quan đến NOXH thường kéo dài từ 6-12 tháng, thậm chí có dự án kéo dài hơn 2 năm mới hoàn thành. Điều này không chỉ làm tăng chi phí mà còn khiến doanh nghiệp mất động lực đầu tư.
Để cải thiện tình hình, HoREA đề xuất một số giải pháp như: Tạo ra các nhóm công việc liên quan đến NOXH để giảm bớt thủ tục hành chính; áp dụng cơ chế "một cửa" trong quản lý dự án; và tăng cường hợp tác giữa các sở, ngành để giảm thời gian thẩm định. Đồng thời, cần có sự tham gia tích cực của các tổ chức tài chính để cung cấp nguồn vốn ổn định cho các dự án NOXH.
Ngoài ra, vấn đề về quy hoạch cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quá trình phát triển NOXH. Theo ông Nguyễn Văn Đực - Chủ tịch HoREA, việc quy hoạch chi tiết 1/500 chưa được thực hiện đầy đủ tại nhiều khu vực, dẫn đến tình trạng thiếu đất và khó khăn trong việc triển khai các dự án NOXH. Do đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo quy hoạch đồng bộ và hiệu quả.
Để giải quyết vấn đề này, TP Hồ Chí Minh đã đề xuất xây dựng kế hoạch phát triển NOXH giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu phát triển 181.257 căn hộ. Trong đó, năm 2026 phải thực hiện 28.500 căn hộ. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần có sự hỗ trợ từ nhiều phía như: Chính phủ tăng cường nguồn vốn đầu tư; các tổ chức tài chính cung cấp tín dụng ổn định; và doanh nghiệp cần có chiến lược quản lý hiệu quả.
Cuối cùng, việc xây dựng một hệ thống đánh giá và giám sát chặt chẽ cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo quá trình phát triển NOXH diễn ra thuận lợi. Theo ông Đực, cần thiết lập các tiêu chí đánh giá dự án NOXH theo quy định của pháp luật và thực hiện giám sát thường xuyên để đảm bảo chất lượng và hiệu quả của các dự án.
Tổng kết lại, việc giải quyết các thách thức trong phát triển NOXH tại TP Hồ Chí Minh đòi hỏi sự nỗ lực từ nhiều phía. Chỉ khi cải cách thủ tục hành chính, tăng cường nguồn vốn đầu tư và có chiến lược quản lý hiệu quả, TP Hồ Chí Minh mới có thể đạt được mục tiêu phát triển nhà ở xã hội một cách bền vững.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận