Tổ đình Thiên Thai, nằm ở xã Long Điền, TP.HCM, luôn gắn liền với danh đức của hòa thượng Huệ Đăng (1873-1953), người có công khai phá và xây dựng chùa. Hòa thượng Huệ Đăng cũng là người thành lập 'Thiên Thai Thiền Giáo Liên Hữu Hội', gọi tắt là Thiên Thai Thiền Giáo Tông, đặt trụ sở tại chùa Thiên Thai ngày nay.
Cuộc đời của hòa thượng Huệ Đăng là hành trình đầy ly kỳ, nơi niềm tin tôn giáo và lòng yêu nước luôn hòa quyện. Ông sinh ra trong một gia đình nho giáo ở xã An Đông, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định cũ (nay là tỉnh Gia Lai). Thuở nhỏ, ông rất thông minh, từ năm 7 tuổi đã được vào học trường huyện, sau đó chuyển lên học trường tỉnh.
Khi kinh đô Huế thất thủ và vua Hàm Nghi xuất bôn vào tháng 5/1885, hòa thượng Huệ Đăng chưa đầy 15 tuổi nhưng vẫn quyết chí gia nhập hàng ngũ nghĩa quân Bình Định của ông Mai Xuân Thưởng. Sau khi phong trào Cần Vương bị đàn áp, ngài lánh nạn vào vùng đất Long Điền, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ (nay là TP.HCM), lấy nghề dạy học mưu sinh.
Bén duyên với cửa Phật, ngài xuất gia tại chùa Long Hòa, nằm dưới núi Chân Tiên. Dù vậy, hoài niệm yêu nước vẫn canh cánh trong lòng bậc chân tu. Tinh thần ấy được ngài khéo léo lồng ghép vào việc giảng dạy đạo pháp cho đệ tử cũng như trong cuộc sống hằng ngày.
Qua đó, nhiều thế hệ tăng ni yêu nước đã trưởng thành, tiếp nối tinh thần đạo pháp gắn với dân tộc tại Tổ đình Thiên Thai cho đến ngày nay. Năm 1905, sau khi sư phụ ngài viên tịch, ngài vào núi Dinh Cố tìm thạch động làm nơi tĩnh tu.
Giai thoại kể rằng, khi hòa thượng Huệ Đăng tìm đến hang đá, trong hang vốn dĩ là nơi trú ngụ của một con hổ dữ. Do thạch động nhỏ hẹp, không phải chốn già lam nên ngài nghĩ đến việc xây dựng chùa Thiên Thai ở chân núi Dinh Cố để tiếp tăng độ chúng, truyền bá chánh pháp.
Đến năm 1920, ngài cho khởi công xây dựng chùa Thiên Thai cách thạch động khoảng 100 mét. Năm 1935, hưởng ứng phong trào chấn hưng Phật giáo ở Việt Nam, hòa thượng Huệ Đăng thành lập "Thiên Thai Thiền Giáo Tông". Sau này, đệ tử của ngài có nhiều cao tăng tài đức như hòa thượng Thích Minh Nguyệt - Chủ tịch Ban liên lạc Phật giáo yêu nước; hòa thượng Thích Thiện Hào - Phó chủ tịch Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Trải qua hơn một thế kỷ, kiến trúc ngôi cổ tự vẫn giữ được nét cổ kính và trang nghiêm. Quần thể kiến trúc Tổ đình Thiên Thai không nguy nga, đồ sộ mà chọn cách nương mình vào triền dốc núi Dinh Cố. Các công trình kiến trúc gồm: tòa chánh điện, giảng đường (hậu tổ), nhà khách, bát quái đài, thạch động và khu vườn tháp uy nghiêm.
"Tá Thạch vi tường, thục thức lão Tăng cùng đáo để\nDĩ phong tác phiến, thùy tri đại đạo lạc vô cương".
Tạm dịch: "Mượn đá làm tường, ai biết lão tăng nghèo vô kể\nLấy gió làm quạt, ai biết đại đạo vui vô cùng". Thầy Chánh Thiện, trông coi thạch động cho biết, hơn 120 năm trước, khi tổ sư Huệ Đăng đến đây tĩnh tu thì thạch động đã có săn do thiên nhiên tạo ra, sâu khoảng 4 mét. Xung quanh thạch động có nhiều cây côi nên rất an toàn, nhìn từ bên ngoài thi thạch động giống đầu con rùa.
Hằng năm, vào ngày 10 và 11.7 âm lịch, Tổ đình Thiên Thai sẽ tổ chức lễ tưởng niệm tổ sư Huệ Đăng rất trang nghiêm, thu hút hàng nghìn người dân địa phương và du khách đến tham dự. Với lối kiến trúc cổ xưa, Tổ đình Thiên Thai trở thành Di tích lịch sử văn hóa kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh vào năm 2008. Hòa thượng Huệ Đăng với Tổ đình Thiên Thai cũng là tiêu biểu cho tinh thần Phật giáo gắn với truyền thống yêu nước phụng đạo: Đất nước có độc lập tự chủ thì Phật pháp mới hóa độ tròn duyên.
Tổ đình Thiên Thai không chỉ là nơi thờ phụng tổ sư Huệ Đăng mà còn là địa điểm tâm linh quan trọng, kết nối giữa niềm tin tôn giáo và tinh thần yêu nước. Mỗi năm, hàng nghìn du khách từ khắp nơi đến tham dự lễ tưởng niệm tổ sư Huệ Đăng, cảm nhận sự hòa quyện giữa đạo pháp và lòng yêu nước tại đây.
Tổ đình Thiên Thai không chỉ là nơi thờ phụng tổ sư Huệ Đăng mà còn là địa điểm tâm linh quan trọng, kết nối giữa niềm tin tôn giáo và tinh thần yêu nước. Mỗi năm, hàng nghìn du khách từ khắp nơi đến tham dự lễ tưởng niệm tổ sư Huệ Đăng, cảm nhận sự hòa quyện giữa đạo pháp và lòng yêu nước tại đây.
Trong quá trình phát triển, Tổ đình Thiên Thai đã không ngừng mở rộng và nâng cấp các công trình kiến trúc. Năm 2015, chùa đã tiến hành trùng tu chánh điện với diện tích lớn hơn, mang lại không gian thờ tự trang nghiêm hơn cho tăng ni và Phật tử. Đồng thời, việc cải tạo sân vườn cũng giúp khu vực xung quanh trở nên thoáng mát, tạo cảm giác thư thái cho du khách.
Ngoài ra, Tổ đình Thiên Thai còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa tâm linh nhằm giáo dục tinh thần yêu nước và truyền bá đạo pháp Phật giáo. Mỗi năm, chùa phối hợp với các cơ sở giáo dục địa phương tổ chức các buổi giảng dạy về lịch sử dân tộc và đạo đức Phật giáo cho học sinh, sinh viên. Những hoạt động này không chỉ góp phần nâng cao nhận thức về văn hóa truyền thống mà còn khuyến khích tinh thần yêu nước trong cộng đồng.
Đặc biệt, Tổ đình Thiên Thai đã trở thành điểm đến lý tưởng cho các đoàn du lịch tâm linh. Với kiến trúc cổ kính và không gian thiền định yên tĩnh, chùa thu hút nhiều du khách quốc tế tìm hiểu về văn hóa Phật giáo Việt Nam. Những chuyến tham quan này không chỉ mang lại trải nghiệm thú vị mà còn góp phần quảng bá hình ảnh đất nước qua con mắt của bạn bè quốc tế.
Trải qua hơn một thế kỷ phát triển, Tổ đình Thiên Thai đã trở thành biểu tượng của tinh thần yêu nước và đạo đức Phật giáo. Hòa thượng Huệ Đăng với Tổ đình Thiên Thai không chỉ là những nhân vật lịch sử mà còn là nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ sau này tiếp tục duy trì truyền thống tốt đẹp này.
Tổ đình Thiên Thai không ngừng phát triển, mở rộng các hoạt động văn hóa tâm linh và du lịch, nhằm giữ gìn và phát huy giá trị tinh thần của tổ sư Huệ Đăng. Mỗi năm, chùa tiếp nhận hàng nghìn lượt khách tham quan, học hỏi về đạo đức và lòng yêu nước. Những hoạt động này không chỉ góp phần bảo tồn di sản văn hóa mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của địa phương.
Tổ đình Thiên Thai đã trở thành một trong những điểm đến tâm linh nổi tiếng ở TP.HCM, thu hút du khách từ khắp nơi trên thế giới. Với kiến trúc cổ kính và không gian thiền định yên tĩnh, chùa không chỉ là nơi thờ phụng tổ sư Huệ Đăng mà còn là địa điểm giáo dục tinh thần yêu nước và đạo đức Phật giáo cho nhiều thế hệ sau này.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận