Nhằm thúc đẩy sự phát triển vượt bậc về hạ tầng đô thị và khơi thông nguồn lực đất đai, Hội đồng nhân dân (HĐND) TP. Hồ Chí Minh vừa chính thức thông qua danh mục 33 khu đất đắc địa, được dự kiến sử dụng để thanh toán cho các nhà đầu tư thực hiện dự án Xây dựng - Chuyển giao (BT). Động thái này không chỉ giải quyết tình trạng lãng phí đất đai kéo dài mà còn mở ra triển vọng lớn cho việc hoàn thiện hệ thống hạ tầng chiến lược, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của thành phố trong giai đoạn mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số đầy tham vọng.\n\nThành phố Hồ Chí Minh, một trong những trung tâm kinh tế năng động nhất cả nước, luôn đối mặt với thách thức về nhu cầu đầu tư hạ tầng ngày càng tăng cao, đặc biệt là trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa nhanh chóng và áp lực về quá tải hạ tầng hiện hữu. Để giải quyết bài toán này, việc huy động hiệu quả các nguồn lực nội tại, trong đó có nguồn lực đất đai, trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Quyết định của HĐND TP.HCM về việc đưa 33 khu đất "vàng" vào danh mục thanh toán cho các dự án BT là một bước đi chiến lược, thể hiện sự quyết tâm của chính quyền thành phố trong việc biến tiềm năng thành hiện thực, tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Đây là cơ chế linh hoạt, cho phép sử dụng quỹ đất công có giá trị để đổi lấy các công trình hạ tầng quan trọng mà ngân sách nhà nước có thể chưa đáp ứng đủ.\n\nDanh mục 33 khu đất được HĐND TP.HCM phê duyệt lần này, thuộc đợt 1, quy tụ nhiều vị trí đắc địa, được ví như những viên ngọc quý giữa lòng đô thị nhưng đã nằm im lìm vì nhiều vướng mắc pháp lý hoặc quy hoạch chưa rõ ràng trong suốt nhiều năm qua. Sự hiện diện của các khu đất này trong danh mục thanh toán BT hứa hẹn sẽ tháo gỡ nút thắt, khai thác tiềm năng vốn có, biến chúng thành những công trình hạ tầng hiện đại hoặc các dự án phát triển đô thị sầm uất, đóng góp vào sự đổi thay diện mạo thành phố. Việc quy hoạch và sử dụng hiệu quả những khu đất này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn nâng cao chất lượng sống cho người dân, tạo ra không gian đô thị văn minh, hiện đại, xứng tầm với vị thế của một siêu đô thị.\n\nTrong số 33 khu đất này, nhiều cái tên đã trở nên quen thuộc với người dân thành phố bởi vị trí "đất vàng" tại khu vực trung tâm và các khu đô thị mới. Ví dụ điển hình là các khu đất tại số 2-4-6 Hai Bà Trưng, 8-12 Lê Duẩn, 33 Nguyễn Du, 34-36-42 Chu Mạnh Trinh (phường Bến Nghé), hay 152 Trần Phú (phường Bến Thành). Những khu đất này, do vướng vào các vấn đề thanh tra, điều tra hoặc các tranh chấp pháp lý phức tạp, đã bị bỏ hoang, quây tôn trong nhiều năm, gây lãng phí tài nguyên đất đai quý báu. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo quyết liệt gần đây, một phần diện tích của các khu đất này đã được biến đổi thành công viên, vườn hoa tạm thời, mang lại không gian xanh mát và phục vụ nhu cầu vui chơi, giải trí của người dân trong dịp lễ Tết, thể hiện sự quan tâm của chính quyền đến đời sống cộng đồng.\n\nKhông chỉ tập trung ở khu vực trung tâm, khu đô thị mới Thủ Thiêm - trái tim của quy hoạch phát triển tương lai TP.HCM - cũng đóng góp một phần quan trọng trong danh mục này. Cụ thể, 15 khu đất thuộc các phân khu 2, 3, và 4 tại Thủ Thiêm sẽ được xem xét để thanh toán cho các dự án hạ tầng quan trọng. Nổi bật trong số đó là khu đất 2C với diện tích hơn 24 hecta, sở hữu vị trí đắc địa, liền kề khu đô thị Sala và bao quanh bởi các tuyến đường huyết mạch như Nguyễn Thiện Thành, Trần Bạch Đằng. Khu đất này đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết là đất hỗn hợp, bao gồm các chức năng dịch vụ, cây xanh và thể dục thể thao, hứa hẹn trở thành một điểm nhấn cảnh quan và tiện ích cho khu vực.\n\nBên cạnh đó, danh mục còn bao gồm nhiều khu đất có diện tích lớn và giá trị kinh tế cao. Điển hình là khu đất rộng 14,8 hecta tại địa chỉ 420 Nơ Trang Long, phường Bình Thạnh. Khu đất này trước đây từng là nhà máy giết mổ gia súc của Công ty Vissan, nhưng với sự phát triển nhanh chóng của đô thị xung quanh, nó cần được quy hoạch lại để phù hợp với cảnh quan hiện đại. UBND TP.HCM đã có quyết định thu hồi khu đất này từ năm 2019 và giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố quản lý, chờ đợi cơ hội để phát huy giá trị mới. Tương tự, một khu đất rộng gần 5 hecta tại mặt tiền đường Phạm Văn Đồng, thuộc phường Thủ Đức, với vị trí đẹp nhìn ra Rạch Gò Dưa và Sông Sài Gòn, từng là nơi tọa lạc của dự án Công viên nước Sài Gòn (Sai Gon Water Park) quy mô lớn. Tuy nhiên, dự án đã bị ngưng trệ và bỏ hoang trong nhiều năm. Sau khi chấm dứt hợp đồng cho thuê vào năm 2014, khu đất này đã được Trung tâm Phát triển quỹ đất TP tiếp nhận quản lý, và giờ đây có cơ hội được tái sinh thông qua cơ chế BT.\n\nNgoài ra, khu đất nông trường dừa rộng tới 134 hecta tại phường Long Trường cũng nằm trong danh mục này. Khu đất này từng được quy hoạch để phát triển dự án đô thị và sân golf nhưng do hiệu quả đầu tư và sử dụng kém, đã bị thu hồi và hiện do phường Long Trường trực tiếp quản lý. Việc đưa các khu đất này vào danh mục thanh toán BT cho thấy sự nhìn nhận chiến lược của thành phố, biến những tài sản công tiềm năng nhưng chưa khai thác hiệu quả thành công cụ đắc lực để phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư và tạo động lực tăng trưởng kinh tế. Đa phần các khu đất được duyệt lần này đều là đất công, có vị trí đắc địa, đã có quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2000, nhưng vướng mắc pháp lý hoặc các vấn đề khác đã cản trở việc khai thác tối ưu giá trị trong suốt thời gian qua.\n\nViệc HĐND TP.HCM thông qua danh mục 33 khu đất dự kiến thanh toán cho các hợp đồng BT không chỉ là một quyết định hành chính đơn thuần, mà còn là một bước đi quan trọng, đánh dấu sự chuyển mình trong cách thức quản lý và sử dụng nguồn lực đất đai của thành phố. Theo TS. Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM, động thái này là rất đáng hoan nghênh bởi nó sẽ giúp đất đai được sử dụng hiệu quả hơn, thay vì tình trạng lãng phí kéo dài như trước đây. Khi các khu đất này được định giá và thanh toán cho nhà đầu tư, thành phố sẽ có được những công trình hạ tầng cần thiết, đồng thời các nhà đầu tư sẽ phát triển các dự án thương mại, dịch vụ, góp phần tạo ra nguồn thu và giá trị mới cho xã hội. Tuy nhiên, ông Thuận cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc định giá đất một cách minh bạch, chặt chẽ và hiệu quả để đảm bảo lợi ích hài hòa cho cả nhà nước và nhà đầu tư.\n\nLuật sư Bùi Quốc Tuấn, thuộc Đoàn Luật sư TP.HCM, cũng bày tỏ sự đồng tình với chủ trương này. Ông cho rằng, đối với các khu đất "vàng" được lựa chọn để thanh toán theo hình thức chỉ định cho các hợp đồng BT, việc xác định giá trị phải dựa trên giá trị thị trường thực tế, gắn liền với lợi thế về vị trí và tiềm năng sinh lời. Thành phố cần có sự tính toán hết sức kỹ lưỡng, bởi quỹ đất "vàng" còn lại không còn nhiều, cần được sử dụng một cách khôn ngoan để tối ưu hóa lợi ích. Việc này đòi hỏi sự minh bạch trong quy trình định giá, thẩm định và phê duyệt, đảm bảo rằng mọi giao dịch đều diễn ra công bằng, hiệu quả và mang lại lợi ích bền vững cho sự phát triển chung của thành phố, đồng thời tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành về đất đai và đầu tư.\n\nNghị quyết Đại hội Đảng bộ TP.HCM lần thứ XI (nhiệm kỳ 2025-2030) đã xác định rõ các chương trình trọng điểm, đột phá, trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư phát triển hạ tầng và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên của thành phố. Trong bối cảnh này, việc tháo gỡ các nút thắt về chính sách pháp luật đất đai, đặc biệt là Nghị quyết 254 của Quốc hội cho phép thanh toán hợp đồng BT bằng quỹ đất mà không cần qua đấu giá, đấu thầu, đã tạo ra một hành lang pháp lý thuận lợi. Điều này cho phép thành phố chủ động rà soát và đưa vào danh mục các khu đất có giá trị thương mại cao, khả năng khai thác tốt, nhằm thu hút các nhà đầu tư có năng lực, kinh nghiệm và tiềm lực tài chính. Mục tiêu là đảm bảo đủ quỹ đất để thanh toán, hạn chế tối đa việc phát sinh nghĩa vụ ngân sách nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai các dự án hạ tầng cấp bách, góp phần giảm tải cho hệ thống giao thông hiện hữu và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.\n\nViệc thanh toán bằng quỹ đất cho các hợp đồng BT mang lại nhiều lợi ích song song. Phía thành phố không chỉ nhận được các công trình hạ tầng thiết yếu mà còn giải quyết được vấn đề sử dụng đất kém hiệu quả. Phía nhà đầu tư, sau khi nhận đất, sẽ tiến hành triển khai các dự án phát triển đô thị, dịch vụ, thương mại, tạo ra sản phẩm mới, thu hút thêm nguồn vốn đầu tư, tạo việc làm cho người lao động, và góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách thành phố. Điều này tạo ra một vòng tuần hoàn tích cực, huy động hiệu quả nguồn lực xã hội cho đầu tư công, đồng thời thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính quyền và các nhà đầu tư, cùng với việc áp dụng các quy định pháp luật mới, sẽ là chìa khóa để thành phố hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đầy tham vọng của mình, tạo nên một diện mạo đô thị năng động, hiện đại và đáng sống.\n\nCơ chế thanh toán dự án BT bằng quỹ đất, đặc biệt là với các khu đất có vị trí chiến lược, không chỉ là giải pháp tình thế mà còn là một chiến lược dài hạn nhằm huy động nguồn lực ngoài ngân sách cho đầu tư phát triển. Nghị quyết của Quốc hội về việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đầu tư xây dựng, trong đó có việc cho phép sử dụng quỹ đất để thanh toán cho các dự án BT, đã mở ra một cơ hội lớn cho các địa phương. TP.HCM, với quỹ đất "vàng" dồi dào nhưng chưa được khai thác hết tiềm năng, đã nhanh chóng nắm bắt cơ hội này để đưa vào danh mục thanh toán, kỳ vọng thu hút các nhà đầu tư có năng lực và kinh nghiệm. Đây là bước đi quan trọng nhằm đảm bảo rằng các dự án hạ tầng trọng điểm, mang tính chiến lược của thành phố sẽ được triển khai đúng tiến độ, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng cuộc sống cho người dân, đồng thời củng cố vị thế của thành phố trong khu vực và trên thế giới.\n\nQuyết định phê duyệt 33 khu đất thanh toán BT thể hiện sự linh hoạt và tầm nhìn chiến lược của chính quyền TP.HCM trong việc sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai. Những khu đất này, từ trạng thái "bất động" và tiềm ẩn rủi ro, nay được khoác lên mình một sứ mệnh mới: trở thành đòn bẩy quan trọng cho sự phát triển hạ tầng đô thị. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành, sự minh bạch trong các quy trình thẩm định, định giá và đấu thầu (nếu có theo quy định), nhằm đảm bảo rằng mọi nguồn lực đều được sử dụng tối ưu, mang lại lợi ích cao nhất cho thành phố và người dân. Hy vọng rằng, với những bước đi quyết liệt này, TP.HCM sẽ sớm gặt hái được những thành công trong việc kiến tạo một đô thị hiện đại, thông minh và bền vững, đáp ứng mọi kỳ vọng của một thành phố năng động hàng đầu cả nước.\n\nThực tế cho thấy, các khu đất "đất vàng" tại TP.HCM, nếu không được quy hoạch và sử dụng một cách bài bản, có thể trở thành gánh nặng hoặc nguồn cơn của những vấn đề phức tạp liên quan đến quản lý đô thị và quy hoạch. Việc đưa chúng vào danh mục thanh toán BT không chỉ giải quyết bài toán sử dụng đất hiệu quả mà còn là cách thức để thành phố thu hút nguồn vốn đầu tư tư nhân, góp phần giảm áp lực lên ngân sách nhà nước. Các nhà đầu tư tham gia vào các dự án BT sẽ có cơ hội phát triển các khu đô thị phức hợp, thương mại, dịch vụ, mang lại giá trị gia tăng cho bất động sản khu vực và tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường. Quan trọng hơn, việc này góp phần hoàn thiện mạng lưới hạ tầng giao thông, kỹ thuật, xã hội, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội lâu dài của thành phố, đồng thời thực hiện hóa mục tiêu tăng trưởng kép và nâng cao sức cạnh tranh của TP.HCM trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận