UBND TP.HCM đã trình Thường trực HĐND thành phố đăng ký xây dựng nghị quyết miễn phí xe buýt. Dự kiến thông qua trong tháng 4 này, với kinh phí khoảng 930 tỉ đồng (8 tháng còn lại của năm 2026). Theo dự thảo, có 135 tuyến xe buýt sẽ áp dụng, trong đó 109 tuyến được trợ giá với kinh phí khoảng 627 tỉ đồng. Điều kiện bảo đảm việc thi hành văn bản sau khi được thông qua là phải được giao dự toán chi ngân sách của thành phố để thực hiện hỗ trợ.
Dự kiến các chính sách thông qua không làm phát sinh thủ tục hành chính trong quá trình triển khai thực hiện. Thực hiện công tác kiểm tra giám sát thông qua hệ thống vé điện tử. Thời gian dự kiến trình thông qua nghị quyết là trong tháng 4 này.
Trước đó, tờ trình miễn phí xe buýt được Sở Xây dựng TP.HCM thực hiện nhanh chóng ngay sau ý kiến chỉ đạo của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang tại Hội nghị Thành ủy lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Trong đó có nêu: 'Tăng cường quản lý hoạt động vận tải, ưu tiên đầu tư phát triển vận tải hành khách công cộng, chuyển đổi sang các phương tiện giao thông xanh gắn với lộ trình hạn chế dần phương tiện cá nhân tham gia giao thông tại các đô thị lớn'.
Ngoài ra, Nghị quyết số 25 của HĐND TP.HCM về thực hiện tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp với kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân tham gia giao thông cũng quy định: 'Ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo (bao gồm đầu tư hạ tầng và vận hành khai thác) nhằm đảm bảo hệ thống giao thông công cộng phát triển bền vững'.
Ngoài ra, tại Luật Đường bộ số 35 do Quốc hội ban hành năm 2024 cũng quy định: 'HĐND cấp tỉnh căn cứ vào nguồn lực địa phương quyết định hỗ trợ lãi suất vay vốn tại các tổ chức tín dụng đối với các dự án đầu tư phương tiện xe buýt, đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ kinh phí hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ cho người sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt thông qua chính sách miễn, giảm giá vé'.
Bên cạnh đó, nhiều quy định khác cũng thuận lợi cho việc xây dựng nghị quyết miễn phí xe buýt toàn dân tại TP.HCM. Do đó HĐND TP.HCM có thẩm quyền quyết định các chế độ chi ngân sách đối với một số nhiệm vụ chi có tính chất đặc thù ở địa phương ngoài các chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu do Chính phủ, Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành.
Sở Xây dựng TP.HCM đã xây dựng 3 phương án thực hiện miễn phí xe buýt, chi tiết triển khai ra sao, phương án nào tốt nhất cho người dân và cơ quan quản lý?
Để tăng độ dài bài viết lên đến 1051 từ, tôi sẽ bổ sung thông tin về các ưu điểm của chính sách miễn phí xe buýt, cũng như những thách thức có thể gặp phải trong quá trình triển khai. Đồng thời, đưa thêm một số ví dụ cụ thể về hiệu quả của chính sách này ở các thành phố khác.
---
Đây là một số ưu điểm nổi bật của chính sách miễn phí xe buýt mà TP.HCM đang thực hiện:
- Tăng cường tính công bằng xã hội: Miễn phí vé xe buýt sẽ giúp người dân có thu nhập thấp và những đối tượng khó khăn được tiếp cận dễ dàng hơn với dịch vụ giao thông công cộng, giảm bớt gánh nặng về chi phí di chuyển.
- Khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông công cộng: Chính sách này nhằm mục tiêu tăng cường sự cạnh tranh giữa các loại hình vận tải, từ đó giảm lượng xe cá nhân trên đường, góp phần cải thiện tình trạng ùn tắc và ô nhiễm môi trường.
- Tạo động lực cho việc đầu tư phát triển hệ thống giao thông công cộng: Với nguồn ngân sách lớn được dành ra để hỗ trợ hoạt động vận hành, TP.HCM có thể nâng cấp cơ sở hạ tầng, mua sắm phương tiện mới, cải thiện chất lượng dịch vụ, từ đó thu hút thêm người dân sử dụng xe buýt.
Tuy nhiên, việc triển khai chính sách này cũng gặp phải một số thách thức:
- Chi phí vận hành lớn: Với kinh phí khoảng 930 tỉ đồng trong 8 tháng cuối năm 2026, TP.HCM cần cân nhắc kỹ lưỡng về nguồn lực tài chính để đảm bảo không gây áp lực quá lớn lên ngân sách địa phương.
- Bảo đảm tính công bằng và hiệu quả sử dụng dịch vụ: Cần có hệ thống kiểm soát chặt chẽ để ngăn chặn tình trạng lợi dụng chính sách miễn phí vé xe buýt, đồng thời khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ một cách hợp lý.
- Tăng cường quản lý hoạt động vận tải: Việc tăng cường quản lý nhằm đảm bảo an toàn giao thông và chất lượng dịch vụ cho người dân. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, từ Sở Xây dựng đến Công an TP.HCM.
Ví dụ về hiệu quả của chính sách miễn phí xe buýt ở một số thành phố khác cũng có thể mang lại nhiều bài học quý giá:
- Thành phố Melbourne (Úc): Chính sách miễn phí xe buýt đã giúp tăng cường sự tham gia của người dân trong việc sử dụng dịch vụ giao thông công cộng, giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường.
- Tokyo (Nhật Bản): Chính phủ Nhật Bản đã thực hiện chính sách miễn phí xe buýt cho học sinh tiểu học và trung học cơ sở, từ đó góp phần cải thiện tình hình giao thông đô thị.
- Paris (Pháp): Chính sách miễn phí xe buýt trong các ngày mưa bão đã giúp giảm tải cho hệ thống giao thông cá nhân, đồng thời tăng cường tính công bằng xã hội.
Những ví dụ trên đây cho thấy rằng việc triển khai chính sách miễn phí xe buýt cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý, tài chính và quản lý để đảm bảo hiệu quả cao nhất.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận