Trí tuệ nhân tạo tạo sinh: Cơ hội và thách thức trong kỷ nguyên thông tin

2026-03-24T01:39:11.858409+00:00
0 lượt xem
Trí tuệ nhân tạo tạo sinh: Cơ hội và thách thức trong kỷ nguyên thông tin

Ông Kevin Veale, giảng viên cao cấp ngành nghiên cứu truyền thông tại Đại học Massey (New Zealand), cho biết trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) có khả năng tạo ra văn bản, hình ảnh và các dạng dữ liệu khác dựa trên thông tin gốc mà nó đã tiếp nhận. Tuy nhiên, AI này cũng có thể trở thành công cụ tạo ra thông tin sai lệch nhanh hơn tốc độ con người kiểm chứng, gây ra những hậu quả thực tế nếu người dùng tin tưởng tuyệt đối. Các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT hay Claude hoạt động dựa trên xác suất xuất hiện của các từ cạnh nhau để tạo câu hợp lý, chứ không đảm bảo tính chính xác.

Trước nguy cơ deepfake thao túng bầu cử, Hàn Quốc đã lập cơ chế giám sát toàn quốc để truy quét tận gốc các nguồn phát tán tin giả. Điều này cho thấy sự cấp bách trong việc quản lý và kiểm soát thông tin do AI tạo sinh ra, đặc biệt là khi nó có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng như thao túng bầu cử.

Người dùng cần nhận thức được rằng mặc dù AI tạo sinh mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ lớn nếu không được quản lý và sử dụng đúng cách. Việc giáo dục công chúng về cách sử dụng thông tin từ AI một cách thận trọng là vô cùng quan trọng để tránh những hậu quả tiêu cực có thể xảy ra.

Ông Veale nhấn mạnh rằng, mặc dù các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT và Claude đã tiến bộ đáng kể trong việc tạo ra văn bản tự nhiên, chúng vẫn chưa thể so sánh với khả năng của con người trong việc xác minh thông tin. Ông cho biết: "AI có thể tạo ra nội dung giả mạo nhanh chóng, nhưng không phải lúc nào cũng chính xác. Điều này đòi hỏi sự cảnh giác từ phía người dùng và các tổ chức để đảm bảo rằng thông tin được chia sẻ là đáng tin cậy."

image

Một ví dụ cụ thể về nguy cơ của AI tạo sinh là deepfake - công nghệ có khả năng tạo ra video giả mạo với độ chân thực cao. Ông Veale giải thích: "Deepfake không chỉ giới hạn ở việc tạo ra hình ảnh và văn bản, mà còn mở rộng sang các phương tiện truyền thông đa phương tiện khác như video. Điều này làm tăng nguy cơ thao túng ý kiến công chúng và gây ra những hậu quả nghiêm trọng trong nhiều lĩnh vực."

Để đối phó với vấn đề này, ông Veale đề xuất việc thiết lập hệ thống đánh giá và kiểm tra nội dung tự động để phát hiện các thông tin giả mạo. Ông cho rằng: "Các công cụ AI có thể được sử dụng để phân tích và xác minh độ chính xác của nội dung, giúp giảm bớt nguy cơ thông tin sai lệch lan truyền rộng rãi."

Ngoài ra, ông Veale cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giáo dục công chúng về cách nhận biết thông tin giả mạo. Ông cho rằng: "Người dùng cần được trang bị kiến thức và kỹ năng để phân biệt giữa thông tin chính xác và sai lệch. Điều này đòi hỏi sự hợp tác giữa các nhà nghiên cứu, nhà giáo dục và các tổ chức truyền thông."

Cuối cùng, ông Veale đề xuất việc thiết lập quy tắc sử dụng AI tạo sinh trong các lĩnh vực quan trọng như chính trị và y tế. Ông cho rằng: "Trong những lĩnh vực này, việc đảm bảo tính chính xác của thông tin là vô cùng quan trọng. Do đó, cần có quy định rõ ràng về cách sử dụng AI tạo sinh để tránh gây ra hậu quả tiêu cực."

Ông Veale kết luận: "AI tạo sinh mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ lớn nếu không được quản lý và sử dụng đúng cách. Việc giáo dục công chúng về cách sử dụng thông tin từ AI một cách thận trọng là vô cùng quan trọng để tránh những hậu quả tiêu cực có thể xảy ra."

Theo bài viết của XU HƯỚNG 24 (PHẠM VĂN QUỲNH)

Bình luận