Chiều 18/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã tổ chức phiên họp thứ 55 để thảo luận về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi). Phiên họp do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành. Dự thảo Luật này tập trung vào việc tăng cường chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt là việc đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc đã trình bày Tờ trình tóm tắt về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi). Dự thảo Luật này bao gồm 4 chương và 31 điều, giảm so với Luật Hộ tịch năm 2014. Một trong những điểm nổi bật là việc UBND cấp xã sẽ thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện, thông tin hộ tịch cho người dân. Người dân có quyền yêu cầu đăng ký tại bất kỳ UBND cấp xã nào, không phụ thuộc vào nơi cư trú hay địa giới hành chính.
Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định về thẩm quyền giám sát việc giám hộ và chấm dứt giám hộ liên quan đến tài sản của người được giám hộ. Điều này nhằm đảm bảo rằng các yêu cầu về đổi mới toàn diện việc giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) và cung cấp dịch vụ công không phụ thuộc vào địa giới hành chính.
Về thẩm quyền nghĩa vụ đăng ký hộ tịch, dự thảo Luật bổ sung quy định về quyền, nghĩa vụ đăng ký hộ tịch của người gốc Việt Nam chưa xác định quốc tịch cư trú tại Việt Nam. Đồng thời, quy định bảo đảm quyền đăng ký khai sinh cho trẻ em được sinh ra tại Việt Nam hoặc sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam.
Dự thảo Luật cũng đề xuất sử dụng dữ liệu điện tử và sổ hộ tịch điện tử để đăng ký trực tuyến toàn trình đối với tất cả các thủ tục ngoại trừ việc đăng ký kết hôn. Việc này nhằm phù hợp với đặc thù truyền thống và yêu cầu hai bên nam nữ phải có mặt để thể hiện nguyện vọng, ký vào sổ đăng ký kết hôn, giấy chứng nhận đăng ký kết hôn.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi). Ông cho biết Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Hộ tịch năm 2014. Dự thảo Luật này cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, bám sát yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin.
Tuy nhiên, Chủ nhiệm cũng đề nghị cân nhắc bỏ quy định về đối tượng áp dụng do không có nội dung đặc thù cần quy định riêng. Đồng thời, tiếp tục rà soát kỹ lưỡng các quy định khác như giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch và dữ liệu hộ tịch điện tử để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ với các luật liên quan.
Đây là bước tiến quan trọng trong việc cải cách thủ tục hành chính và tăng cường chuyển đổi số trong quản lý hộ tịch tại Việt Nam.
Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) cũng đề xuất một loạt các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thông tin hộ tịch. Theo đó, cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ chủ động khai thác và tra cứu thông tin từ các cơ sở dữ liệu liên quan, phù hợp với mức độ đáp ứng của hệ thống. Chỉ yêu cầu người dân nộp hoặc xuất trình giấy tờ khi không thể khai thác được thông tin hoặc thông tin đã có nhưng chưa đầy đủ và chính xác.
Đối với việc đăng ký kết hôn, dự thảo Luật quy định sử dụng đồng thời cả dữ liệu điện tử và sổ giấy để đảm bảo phù hợp với đặc thù truyền thống của Việt Nam. Cụ thể, hai bên nam nữ vẫn phải có mặt để thể hiện nguyện vọng và ký vào các văn bản liên quan như sổ đăng ký kết hôn và giấy chứng nhận đăng ký kết hôn.
Dự thảo Luật cũng đề cập đến việc xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, nhằm mục đích cung cấp dịch vụ công trực tuyến một cách hiệu quả. Việc này không chỉ giúp giảm bớt thủ tục hành chính mà còn tăng cường tính minh bạch và bảo mật thông tin cá nhân.
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc nhấn mạnh rằng việc sửa đổi Luật Hộ tịch năm 2014 là cần thiết để đáp ứng yêu cầu của thời đại số. Ông cho biết, dự thảo Luật đã được xây dựng trên cơ sở đánh giá kỹ lưỡng về những hạn chế và bất cập trong thực thi pháp luật hiện hành.
Dự kiến, sau khi hoàn thiện, dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) sẽ được trình lên Quốc hội để xem xét thông qua. Việc này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều lợi ích cho người dân trong việc quản lý hộ tịch, đồng thời góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số tại Việt Nam.
Để đảm bảo tính hiệu quả của dự thảo Luật, các cơ quan chức năng đã tổ chức nhiều cuộc họp và lấy ý kiến rộng rãi từ các chuyên gia pháp luật, đại diện chính quyền địa phương và người dân. Việc này nhằm đảm bảo rằng nội dung của dự thảo Luật phù hợp với thực tế và đáp ứng nhu cầu của cộng đồng.
Cuối cùng, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch. Ông cho biết, việc này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng công việc cho người dân mà còn góp phần nâng cao chất lượng quản lý nhà nước về dân cư.
Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) đã thể hiện sự nỗ lực của Chính phủ trong việc cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin. Việc này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều lợi ích cho người dân, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi số tại Việt Nam.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận