Sông Hằng không chỉ là dòng chảy tinh thần của người Ấn Độ mà còn là nơi diễn ra những nghi lễ tâm linh huyền ảo và trang nghiêm. Mỗi tối, hàng ngàn dân và du khách tập trung ở bờ sông Varanasi để chiêm ngưỡng Ganga Aarti - một kiệt tác trình diễn nghệ thuật tâm linh. Vẻ cổ xưa của bến sông khiến người ta nhớ đến không gian tâm linh của Huế vào đêm rằm với dòng sông Hương lung linh hàng ngàn đóa hoa đăng. Cả hai dòng sông đều là cầu nối giữa thế giới thực tại và tâm linh, những ngọn lửa trên sông chính là cánh thư chuyển tải tâm tư con người về nơi xa xăm.
Mặt trời vừa khuất bóng, những thầy tế trẻ thuộc dòng Brahmin bước lên bục cao, hướng mặt về sông. Tiếng "Om" ngân vang đánh thức không gian và bắt đầu buổi trình diễn. Dòng sông chật kín thuyền bè tạo thành một "quảng trường nổi", nơi các ghats (bến sông) kết hợp sự trang trí tinh tế với tính linh thiêng, tạo nên di sản văn hóa của Varanasi.
Các công trình này thường được bố cục với những bậc thang dẫn từ các con hẻm xuống sông. Mặc dù mật độ công trình không dày như ở đây, nhưng sông Hương cũng là trục không gian di sản quan trọng và linh hồn cố đô. Mọi sự hiện diện trở nên vô hình, chỉ có mùi hương chiếm trọn tâm trí - mùi nghi lễ quện cùng khói của giàn hỏa táng kế bên.
Từ hàng ngàn năm nay, nhịp điệu "sinh - tử" vẫn đan xen, lặp lại mỗi ngày tại các bến sông. Đây là điều gây sốc nhưng cũng đặc sắc nhất của Varanasi. Người xem chứng kiến sự kết hợp giữa ánh nến huyền ảo, thanh âm trong vắt, mùi hương trầm ấm, sức lan tỏa của lửa và bầu không gian đầy mê hoặc - chẳng khác gì đang dự một giá hầu đồng ở Việt Nam nhưng trong tiết tấu chậm rãi hơn. Trong ánh mắt của hàng ngàn người đang chiêm ngưỡng buổi lễ, ngọn lửa rực rỡ lên niềm phấn khích.
Varanasi đón trung bình từ 80 đến 100 triệu lượt khách hành hương và du khách quốc tế mỗi năm - đô thị tôn giáo - văn hóa lâu đời nhất thế giới. Tuy nhiên, những vấn đề quá tải hạ tầng, ô nhiễm sông Hằng đang thách thức sự tới hạn của thành phố này. Nhiều công trình cổ ven sông bị xuống cấp do sử dụng quá mức, đòi hỏi giải pháp bảo tồn, gia cố tinh tế. "Kinh tế tâm linh" ở Varanasi chắc chắn cần được xem xét một cách bền vững hơn trước tốc độ phát triển ngày càng cao của du lịch và hành hương.
Bầu không khí quanh đàn tế đã nóng lên nhiều bởi lửa và bởi hàng ngàn con người đang cầu nguyện. Rồi ngọn lửa trong tay các thầy tế tắt dần, họ sắp chuyển sang nghi thức khác. Những chiếc quạt làm bằng lông đuôi công và những chiếc quạt vải trắng lớn được sử dụng để tạo ra âm thanh trong vắt, hòa quyện với không gian tâm linh của buổi lễ.
Hơi thở ấy là bền bỉ và bất tận giống như Ganga Aarti, dù mưa bão, lũ lụt hay nắng nóng cực hạn, buổi lễ vẫn diễn ra và vẫn có hàng nghìn người đứng đợi. Trong đám đông đó có thể có những tỉ phú, những ngôi sao giải trí đến những người hành hương nghèo khổ nhất. Họ đều bình đẳng trước mẹ sông Hằng.
Dòng sông lúc này trông như một dải ngân hà lấp lánh. Hình ảnh sông Hương trong ngày lễ Vu Lan lại hiện về trong tôi, ánh sáng từ hàng ngàn đóa sen hồng soi bóng xuống dòng nước trong lành. Tiếng chuông chùa vọng từ xa qua làn gió đêm chạm vào những ký ức.
Sau buổi lễ, tôi đi dạo quanh bến sông, ngắm nhìn cảnh sắc huyền ảo của Varanasi dưới ánh trăng. Những ngôi đền cổ kính, những hàng cây xanh mướt và tiếng chuông chùa ngân vang tạo nên một không gian thiêng liêng. Tôi dừng lại ở một quán cà phê nhỏ bên bờ sông, thưởng thức tách café nóng hổi trong khi ngắm nhìn dòng người qua lại.
Mặt trời vừa ló rạng trên kia, những thầy tế trẻ bắt đầu chuẩn bị cho buổi lễ mới vào buổi sáng. Họ dọn dẹp và sắp xếp các dụng cụ, chuẩn bị cho một ngày dài đầy nghi thức tâm linh. Tôi đi dọc theo bờ sông, ngắm nhìn cảnh quan huyền diệu của Varanasi dưới ánh nắng ban mai.
Những vấn đề về quá tải hạ tầng và ô nhiễm sông Hằng không chỉ là thách thức đối với thành phố này mà còn ảnh hưởng đến trải nghiệm tâm linh của du khách. Để duy trì sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo tồn di sản văn hóa, chính quyền địa phương cần có những giải pháp sáng tạo và bền vững.
Trong lòng tôi, Varanasi không chỉ là một thành phố cổ kính với lịch sử lâu đời mà còn là nơi chứa đựng những giá trị tinh thần sâu sắc. Tôi cảm thấy mình được kết nối với trái tim của thế giới qua từng bước chân trên bờ sông huyền thoại này.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận