Trong một trường hợp hiếm gặp, Bệnh viện Da liễu Trung ương đã tiếp nhận và điều trị cho một bệnh nhân nam 57 tuổi có tiền sử đau da kéo dài hơn 20 năm. Người bệnh thường xuyên cào gãi và tự ý dùng nhiều loại thuốc không rõ nguồn gốc, dẫn đến tổn thương tiến triển thành các vết loét da và sẹo co kéo ở đầu, mặt, ngực và tứ chi. Mặc dù đã đi khám tại nhiều nơi, người bệnh vẫn chưa được chẩn đoán xác định.
Khi nhập viện, bệnh nhân tỉnh táo nhưng lo lắng, mất ngủ kéo dài. Khám lâm sàng ghi nhận nhiều vết loét kích thước 2-5 cm, hình bầu dục, bờ rõ, thẫm màu; đáy mềm, đỏ, có dịch mủ vàng, không có quầng viêm xung quanh. Tổn thương phân bố chủ yếu ở cẳng tay và chân. Ngoài ra, bệnh nhân còn có các dát đỏ xung huyết rải rác kèm ngứa.
Các xét nghiệm cho thấy chỉ số huyết học và sinh hóa trong giới hạn bình thường. Vi nấm âm tính, nhưng nuôi cấy mủ vết loét phát hiện tụ cầu vàng. Xét nghiệm miễn dịch ANA hep-2 dương tính mức độ nhẹ, các xét nghiệm chuyên sâu khác chưa ghi nhận bất thường. Mô bệnh học tổn thương chỉ cho thấy viêm loét mạn tính không đặc hiệu, không có tế bào ác tính.
Người bệnh được điều trị bằng kháng sinh toàn thân, kháng histamin, thuốc bôi tại chỗ kết hợp chăm sóc và băng kín vết loét. Sau một tuần, tổn thương cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, dù được tư vấn hội chẩn chuyên khoa tâm thần, người bệnh chưa hợp tác.
Viêm da tự tạo là bệnh lý phức tạp, liên quan chặt chẽ đến các rối loạn tâm lý như stress kéo dài, sang chấn tâm lý hoặc rối loạn nhân cách. Người bệnh thường tạo tổn thương da nhằm giải tỏa cảm xúc hoặc tìm kiếm sự chú ý, nhưng lại có xu hướng phủ nhận hành vi này.
Biểu hiện lâm sàng rất đa dạng, từ vết loét, trầy xước, bọng nước đến sẹo co kéo, thường có hình dạng "không sinh lý" và phân bố ở các vị trí dễ tiếp cận. Đặc điểm này giúp định hướng chẩn đoán nhưng cũng dễ gây nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác như viêm mạch, lupus hay nhiễm trùng mạn tính.
Điều trị viêm da tự tạo cần tiếp cận đa chuyên khoa, kết hợp chăm sóc da và can thiệp tâm lý - tâm thần lâu dài. Việc xây dựng mối quan hệ tin tưởng với người bệnh đóng vai trò then chốt, bởi nhiều trường hợp đã trải qua quá trình khám chữa kéo dài và dễ mất niềm tin.
Các chuyên gia nhấn mạnh, phát hiện sớm và can thiệp đúng hướng không chỉ giúp cải thiện tổn thương da mà còn kiểm soát yếu tố tâm lý nền, từ đó giảm nguy cơ tái phát và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.
Trong trường hợp này, bệnh nhân đã trải qua nhiều năm đau đớn do các vết loét và sẹo trên da mà không có lời giải thích y khoa rõ ràng. Điều này càng làm tăng áp lực tinh thần cho người bệnh, khiến họ cảm thấy cô đơn và mất tự tin hơn nữa.
Việc sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc đã làm tình trạng của bệnh nhân trở nên phức tạp hơn, gây ra nhiều biến chứng như nhiễm trùng do vi khuẩn tụ cầu vàng. Các xét nghiệm ban đầu chỉ ra rằng bệnh nhân có thể đang trải qua một loạt các vấn đề về sức khỏe tâm thần, bao gồm cả rối loạn stress sau chấn thương (PTSD) và rối loạn nhân cách.
Việc không hợp tác với tư vấn tâm lý - tâm thần là một thách thức lớn trong quá trình điều trị. Điều này cho thấy bệnh nhân có thể đang cảm thấy bị xâm phạm quyền riêng tư hoặc lo lắng về việc công khai hành vi của mình. Do đó, các bác sĩ cần tiếp cận nhẹ nhàng và tôn trọng ý kiến của bệnh nhân để xây dựng niềm tin.
Bệnh viện Da liễu Trung ương đã nỗ lực cung cấp một môi trường an toàn cho người bệnh, nơi họ có thể chia sẻ cảm xúc của mình mà không lo lắng về sự phê phán. Điều này đòi hỏi sự kiên nhẫn và hiểu biết sâu sắc từ phía đội ngũ y tế.
Việc phát hiện sớm viêm da tự tạo là rất quan trọng để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng mạn tính hoặc suy giảm chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Các chuyên gia khuyến nghị rằng, ngoài việc điều trị triệu chứng, cần phải tập trung vào việc hỗ trợ tâm lý và cải thiện kỹ năng quản lý cảm xúc của người bệnh.
Ngoài ra, việc tăng cường giáo dục cho cộng đồng về các dấu hiệu nhận biết sớm của viêm da tự tạo cũng rất cần thiết. Điều này sẽ giúp giảm bớt sự lo lắng và mất niềm tin của bệnh nhân khi họ tìm kiếm sự hỗ trợ y tế.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận