Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang nỗ lực tăng trưởng hai chữ số, những biến động bất ngờ từ eo biển Hormuz đã đặt ra bài toán quản trị rủi ro phức tạp. Đầu tháng 3/2026, Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược chiếm 30% lượng dầu mỏ và 20% lượng khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu, khiến thị trường năng lượng thế giới rúng động. Chỉ trong một tuần, giá dầu Brent và WTI đã vọt tăng 16-20%, xác lập mức cao nhất trong vòng một năm qua.
Sự lo ngại này lan tỏa nhanh chóng từ khu vực xuất khẩu (chiếm tới 90% GDP năm 2025) sang cả lĩnh vực nông nghiệp thông qua giá phân bón và nguyên liệu đầu vào. Theo TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, Việt Nam cần đẩy mạnh hơn nữa đầu tư công để bù đắp cho sự sụt giảm tiềm tàng từ khu vực ngoại thương. Đồng thời, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu là chiến lược 'sinh tồn' bắt buộc.
Một câu hỏi lớn đặt ra là liệu giá dầu vượt ngưỡng 100 USD/thùng có làm chệch hướng mục tiêu kiểm soát lạm phát? Theo ông Độ, Việt Nam đã có kinh nghiệm dày dạn trong việc "nắn dòng" CPI. Thực tế những năm qua, giá dầu từng nhiều lần vượt mốc 100 USD nhưng lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát. Vấn đề là mục tiêu lạm phát được tính bình quân cả năm. Nếu chiến sự kết thúc sớm, giá dầu quay về mức 60 USD/thùng thì tác động sẽ đảo chiều, kéo mặt bằng giá xuống.
Khi kinh tế thế giới suy yếu do chi phí năng lượng cao, tổng cầu toàn cầu sẽ sụt giảm. Điều này trực tiếp tấn công vào "cánh chim đầu đàn" của kinh tế Việt Nam là công nghiệp chế biến, chế tạo và xuất khẩu. Nếu xuất khẩu đình trệ, mục tiêu 10% chắc chắn sẽ đối mặt với những thách thức cực đại.
Để tăng sức đề kháng cho doanh nghiệp, ông Độ gợi ý sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu như một 'túi khí' để giảm bớt cú sốc giá. Trong vài năm qua, quỹ này chưa phải hoạt động hết công suất, nên đây là thời điểm thích hợp để trích lập và chi sử dụng một cách khoa học. Nếu giá dầu duy trì ở mức cao quá lâu, Nhà nước cần tính đến việc điều chỉnh chính sách thuế xăng dầu như đã từng làm rất thành công trước đây. Phải đảm bảo sự cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, người dân và đặc biệt là doanh nghiệp đầu mối để họ có động lực duy trì nguồn cung, không để xảy ra tình trạng đứt gãy cục bộ.
Kết luận: Việt Nam đang đối mặt với thách thức lớn từ eo biển Hormuz, nhưng thông qua các giải pháp linh hoạt và sáng tạo, nền kinh tế vẫn có thể vượt qua khó khăn này. Việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu và điều chỉnh chính sách thuế là những bước đi cần thiết để tăng sức đề kháng cho doanh nghiệp trong bối cảnh toàn cầu đầy biến động.
Trong bối cảnh eo biển Hormuz trở thành tâm điểm của sự gián đoạn, chuỗi cung ứng toàn cầu đang rung lắc mạnh mẽ. Theo TS. Cấn Văn Lực, việc này không chỉ tác động trực tiếp đến khu vực xuất khẩu (chiếm tới 90% GDP năm 2025) mà còn lan tỏa nhanh chóng sang cả lĩnh vực nông nghiệp thông qua giá phân bón và nguyên liệu đầu vào. Điều này đặt ra thách thức lớn đối với ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và xuất khẩu của Việt Nam.
Việc Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz đã khiến thị trường năng lượng thế giới rúng động. Chỉ trong một tuần, giá dầu Brent và WTI đã vọt tăng 16-20%, xác lập mức cao nhất trong vòng một năm qua. Sự lo ngại này không hề mơ hồ khi thực tế một số doanh nghiệp khí lớn tại Việt Nam đã bắt đầu ghi nhận sự thiếu hụt trong nguồn cung LPG nhập khẩu.
Để đối phó với tình hình này, TS. Cấn Văn Lực nhấn mạnh rằng Việt Nam cần đẩy mạnh hơn nữa đầu tư công để bù đắp cho sự sụt giảm tiềm tàng từ khu vực ngoại thương. Đồng thời, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu là chiến lược "sinh tồn" bắt buộc cho doanh nghiệp trong năm 2026.
Mặt khác, ông Độ cũng lưu ý rằng mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% trong năm 2026 là một con số đầy tham vọng. Ông nhận định rằng quỹ đạo dài hạn vẫn phụ thuộc vào nội lực (vốn, công nghệ, thể chế), nhưng những cú sốc bên ngoài như xung đột Trung Đông sẽ là "hàn thử biểu" đo sức chống chịu của nền kinh tế.
Khi kinh tế thế giới suy yếu do chi phí năng lượng cao, tổng cầu toàn cầu sẽ sụt giảm. Điều này trực tiếp tấn công vào "cánh chim đầu đàn" của kinh tế Việt Nam là công nghiệp chế biến, chế tạo và xuất khẩu. Nếu xuất khẩu đình trệ, mục tiêu 10% chắc chắn sẽ đối mặt với những thách thức cực đại.
Để tăng sức đề kháng cho doanh nghiệp, ông Độ gợi ý sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu như một "túi khí" để giảm bớt cú sốc giá. Trong vài năm qua, quỹ này chưa phải hoạt động hết công suất, nên đây là thời điểm thích hợp để trích lập và chi sử dụng một cách khoa học.
Nếu giá dầu duy trì ở mức cao quá lâu, Nhà nước cần tính đến việc điều chỉnh chính sách thuế xăng dầu như đã từng làm rất thành công trước đây. Phải đảm bảo sự cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, người dân và đặc biệt là doanh nghiệp đầu mối để họ có động lực duy trì nguồn cung, không để xảy ra tình trạng đứt gãy cục bộ.
Kết luận: Việt Nam đang đối mặt với thách thức lớn từ eo biển Hormuz, nhưng thông qua các giải pháp linh hoạt và sáng tạo, nền kinh tế vẫn có thể vượt qua khó khăn này. Việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu và điều chỉnh chính sách thuế là những bước đi cần thiết để tăng sức đề kháng cho doanh nghiệp trong bối cảnh toàn cầu đầy biến động.
Việc Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz đã tạo ra một cú sốc lớn đối với thị trường năng lượng thế giới, khiến giá dầu Brent và WTI vọt tăng 16-20% chỉ trong một tuần. Điều này không chỉ tác động đến khu vực xuất khẩu mà còn lan tỏa sang cả lĩnh vực nông nghiệp thông qua giá phân bón và nguyên liệu đầu vào. TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, nhấn mạnh rằng Việt Nam cần đẩy mạnh đầu tư công để bù đắp cho sự sụt giảm từ khu vực ngoại thương và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.
Ông Độ cũng lưu ý rằng mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% trong năm 2026 là thách thức lớn. Ông nhận định rằng quỹ đạo dài hạn vẫn phụ thuộc vào nội lực, nhưng những cú sốc bên ngoài như xung đột Trung Đông sẽ là "hàn thử biểu" đo sức chống chịu của nền kinh tế. Khi kinh tế thế giới suy yếu do chi phí năng lượng cao, tổng cầu toàn cầu sẽ sụt giảm, trực tiếp tấn công vào "cánh chim đầu đàn" của kinh tế Việt Nam - công nghiệp chế biến, chế tạo và xuất khẩu.
Để tăng sức đề kháng cho doanh nghiệp, ông Độ gợi ý sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu như một "túi khí" để giảm bớt cú sốc giá. Trong vài năm qua, quỹ này chưa hoạt động hết công suất, nên đây là thời điểm thích hợp để trích lập và chi sử dụng một cách khoa học. Nếu giá dầu duy trì ở mức cao quá lâu, Nhà nước cần tính đến việc điều chỉnh chính sách thuế xăng dầu như đã từng làm rất thành công trước đây.
Kết luận: Việt Nam đang đối mặt với thách thức lớn từ eo biển Hormuz, nhưng thông qua các giải pháp linh hoạt và sáng tạo, nền kinh tế vẫn có thể vượt qua khó khăn này. Việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu và điều chỉnh chính sách thuế là những bước đi cần thiết để tăng sức đề kháng cho doanh nghiệp trong bối cảnh toàn cầu đầy biến động.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận