Trong một sự cố đáng tiếc, một chiếc máy bay tiếp dầu KC-135 của Mỹ đã rơi ở vùng trời thân thiện tại miền tây Iraq vào ngày 12/3. Theo Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), tất cả 6 quân nhân trên máy bay đều đã thiệt mạng. Tuy nhiên, nguyên nhân chính xác của vụ tai nạn vẫn chưa được công bố. CENTCOM khẳng định phi cơ bị rơi không phải do hỏa lực đối phương hay đồng đội bắn nhầm. Một máy bay khác liên quan đã hạ cánh khẩn cấp xuống Israel, và hình ảnh hiện trường cho thấy nó bị mất gần một nửa cánh đuôi đứng.
Hình ảnh do truyền thông Israel đăng tải cho thấy chiếc KC-135 hạ cánh khẩn cấp không phải là biến thể KC-135RT với khả năng nhận dầu từ máy bay khác. Do đó, một số chuyên gia cho rằng va chạm không xảy ra trong lúc hai phi cơ đang chuyển tiếp nhiên liệu cho nhau như giả thuyết ban đầu.
Fighter Bomber, tài khoản mạng xã hội của một phi công tiêm kích Nga, cho rằng điều này chứng tỏ lực lượng Mỹ tin rằng không có mối đe dọa nào từ hỏa lực thù địch ở vùng trời Iraq và Iran. Người này cho rằng một trong hai phi cơ đã tăng hoặc giảm độ cao, dẫn đến tình huống cắt qua đường bay của nhau. "Cánh đuôi đứng máy bay thứ hai có thể đã va chạm với cánh chính của chiếc KC-135 bị rơi, khiến nó mất kiểm soát và lao xuống đất", Fighter Bomber nói thêm.
Tình huống tương tự từng xảy ra trên Biển Caribe hồi tháng 12/2025, khi tổ bay của hãng hàng không JetBlue cáo buộc máy bay tiếp dầu Mỹ không bật thiết bị phát đáp tín hiệu và cắt thẳng vào đường bay của họ, suýt dẫn đến va chạm trên không. Chuyên trang quân sự Defence Security Asia lưu ý rằng tổ bay dễ mắc sai sót hơn nếu phải liên tục làm nhiệm vụ mà không có thời gian nghỉ ngơi.
Trong chiến dịch tập kích Iran, phi đội máy bay tiếp dầu Mỹ phải duy trì hiện diện trên không gần như liên tục để kịp thời cung cấp nhiên liệu cho các lực lượng làm nhiệm vụ, điều gây áp lực lớn về mặt sức khỏe và tinh thần đối với quân nhân. Mật độ máy bay dày đặc trên bầu trời cũng có thể là một yếu tố, do không chỉ máy bay tiếp dầu mà nhiều loại phi cơ khác của Mỹ cùng đồng minh cũng liên tục xuất kích.
Một câu hỏi quan trọng khác là liệu tổ bay KC-135 có cơ hội thoát khỏi phi cơ sau khi va chạm hay không. Những chiếc KC-135 không được trang bị ghế phóng thoát hiểm như chiến đấu cơ, nên tổ bay chỉ có phương án nhảy dù qua cửa hoặc tìm cách hạ cánh khẩn cấp.
Loại bỏ dù khỏi máy bay quân sự nghe có vẻ kỳ lạ, song KC-135 không giống như các phi cơ khác. Dòng máy bay này hiếm khi gặp sự cố và khả năng thành viên tổ lái phải sử dụng dù là cực kỳ thấp. Diehl thừa nhận không thể chắc chắn rằng phương án nhảy dù sẽ giúp ích được cho những người trên chiếc KC-135 rơi ở Iraq.
Năng lực tiếp dầu trên không có ý nghĩa rất quan trọng đối với các chiến dịch tấn công tầm xa như hoạt động quân sự của Mỹ hiện nay tại Trung Đông. Thiệt hại với phi đội tiếp dầu, dù chỉ là một hoặc hai máy bay bị loại khỏi vòng chiến, cũng có nguy cơ làm giảm độ linh hoạt trong kế hoạch tác chiến.
Ngoài phi cơ bị rơi ở Iraq, lực lượng này có thể đã hứng tổn thất còn nghiêm trọng hơn. Tờ Wall Street Journal ngày 13/3 dẫn lời hai quan chức Mỹ giấu tên cho biết đòn tập kích tên lửa của Iran nhằm vào căn cứ không quân Prince Sultan gần đây đã "đánh trúng và làm hư hại 5 máy bay tiếp dầu đang đậu trên mặt đất". Điều này đồng nghĩa ít nhất 7 máy bay tiếp dầu của không quân Mỹ đã bị phá hủy hoặc hư hại trong vài ngày qua.
Trong bối cảnh hiện tại, việc duy trì hoạt động an toàn và hiệu quả của phi đội KC-135 là một thách thức lớn. Các chuyên gia cho rằng, mặc dù lực lượng Mỹ tin tưởng vào độ an toàn của vùng trời Iraq và Iran, nhưng sự cố này vẫn có thể xảy ra do nhiều yếu tố khác nhau.
Một trong những nguyên nhân tiềm tàng được đề cập đến là tình trạng mệt mỏi và căng thẳng của phi công. Trong chiến dịch tấn công Iran, phi đội tiếp dầu KC-135 phải hoạt động liên tục, không có thời gian nghỉ ngơi đầy đủ. Điều này làm tăng khả năng mắc sai lầm trong quá trình điều khiển máy bay.
Ngoài ra, mật độ máy bay trên bầu trời Iraq cũng là một yếu tố đáng lo ngại. Nhiều loại phi cơ của Mỹ cùng đồng minh xuất kích liên tục, tạo nên tình trạng giao thông không phận phức tạp và nguy hiểm hơn so với bình thường. Điều này làm tăng khả năng va chạm giữa các máy bay.
Để giảm thiểu rủi ro, các chuyên gia đề xuất một số giải pháp như tăng cường huấn luyện cho phi công về kỹ năng tránh va chạm, cải thiện hệ thống giám sát không phận và nâng cao chất lượng bảo dưỡng máy bay. Tuy nhiên, những biện pháp này vẫn chưa thể đảm bảo 100% an toàn trong mọi tình huống.
Trong khi đó, việc mất mát của lực lượng tiếp dầu KC-135 có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả chiến dịch. Các chuyên gia cho rằng, nếu không có sự hỗ trợ từ máy bay tiếp dầu, các phi cơ tấn công sẽ phải hoạt động với năng suất thấp hơn, làm giảm khả năng thực hiện nhiệm vụ.
Cuối cùng, việc mất mát của 7 máy bay tiếp dầu tại căn cứ Prince Sultan cũng là một tin xấu đối với lực lượng Mỹ. Điều này không chỉ gây tổn thất về vật chất mà còn ảnh hưởng đến tinh thần của quân nhân và sự tự tin trong chiến dịch.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận