Ông Đặng Văn Tặng - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Bắc Ninh cho biết, dự kiến sản lượng vải thiều toàn tỉnh sẽ giảm khoảng 50% so với cùng kỳ năm 2025. Dự báo tỉ lệ ra hoa niên vụ 2026 đối với vải sớm chỉ đạt khoảng 60%, còn vải chính vụ đạt từ 40 - 50%. Tuy nhiên, vẫn có một số vườn đạt tỉ lệ ra hoa 70-80% nhờ tuân thủ tốt quy trình kỹ thuật. Đây là cơ sở quan trọng để chúng tôi nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh đã ban hành kế hoạch sản xuất vải thiều năm 2026, trong đó có thành lập tổ chỉ đạo xuất khẩu phụ trách các vùng trọng điểm. Chi cục trưởng cũng tham mưu UBND tỉnh Bắc Ninh và các địa phương tổ chức bình tuyển vườn vải đẹp, lấy đó làm hạt nhân để tuyên truyền, nhân rộng trong các niên vụ tiếp theo.
Ngành nông nghiệp tăng cường nghiên cứu, áp dụng kỹ thuật, ưu tiên sử dụng thuốc sinh học, thảo mộc nhằm hạn chế dư lượng. Công tác dự tính, dự báo sâu bệnh cũng được chú trọng nhằm phát hiện sớm, xử lý kịp thời. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong danh mục cho phép áp dụng cho cây vải thiều phải tuân thủ nguyên tắc "4 đúng". Thời gian cách ly tối thiểu 15 ngày trước thu hoạch.
Với các thị trường yêu cầu tiêu chuẩn cao như Mỹ, EU, Nhật Bản, tỉnh Bắc Ninh có 241 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu sang các thị trường này. Để bảo đảm điều kiện xuất khẩu, chúng tôi siết chặt kiểm soát an toàn thực phẩm, đặc biệt là dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Tất cả các lô hàng trước khi xuất khẩu đều được lấy mẫu kiểm tra, chỉ khi đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn mới được xuất khẩu.
Với những nỗ lực này, hy vọng vụ vải thiều Bắc Ninh năm 2026 sẽ đạt kết quả tốt hơn so với dự báo ban đầu.
* Với các thị trường yêu cầu tiêu chuẩn cao như Mỹ, EU, Nhật Bản, tỉnh có các giải pháp cụ thể gì?
Hiện toàn tỉnh Bắc Ninh đã có 241 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc, Mỹ, EU, Nhật Bản và Úc. Tỉnh cũng đã xác định 42 mã số cơ sở đóng gói đủ điều kiện để xuất khẩu.
Để bảo đảm điều kiện xuất khẩu, ngành nông nghiệp Bắc Ninh siết chặt kiểm soát an toàn thực phẩm, đặc biệt là dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Tất cả các lô hàng trước khi xuất khẩu đều được lấy mẫu kiểm tra, chỉ khi đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn mới được đưa ra thị trường.
Đối với thị trường Trung Quốc, Bắc Ninh đã rà soát toàn bộ 127 mã số vùng trồng và 42 mã cơ sở đóng gói. Những trường hợp chưa đáp ứng yêu cầu phải khắc phục, nếu không đạt sẽ bị thu hồi. Tỉnh cũng đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, minh bạch hóa sản phẩm. Các vùng sản xuất từ 10ha trở lên đã được số hóa, công khai quy trình kỹ thuật, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, truy xuất nguồn gốc thông qua sổ nhật ký điện tử.
* Về tiêu thụ trong nước, người dân sẽ được hỗ trợ ra sao?
Hiện diện tích vải đạt các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ chiếm trên 70%, cơ bản đáp ứng nhu cầu trong nước với chất lượng tương đương hàng xuất khẩu. Để mở rộng thị trường nội địa, tỉnh Bắc Ninh sẽ đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị, các thị trường lớn phía Nam như TP.HCM, Đồng Nai, Cần Thơ hay các khu công nghiệp.
Để hỗ trợ người dân, HĐND tỉnh Bắc Ninh đã ban hành nghị quyết số 127/2025/NQ-HĐND ngày 26-12-2025 về hỗ trợ phát triển nông nghiệp, ngành nghề nông thôn trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026-2030. Trong đó có việc hỗ trợ kinh phí chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng (VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ), với mức 5 triệu đồng/ha đối với VietGAP và 10 triệu đồng/ha đối với GlobalGAP.
Đây là động lực để các hộ nông dân mở rộng diện tích sản xuất đạt chuẩn trong thời gian tới. Đồng thời, tỉnh cũng sẽ tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến thương mại, nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường nội địa và quốc tế.
* Để đảm bảo chất lượng vải thiều, ngành nông nghiệp đã thực hiện những biện pháp gì?
Ngành nông nghiệp xác định kiểm soát chặt chẽ sâu bệnh hại, đặc biệt là sâu đục cuống quả từ đầu vụ. Cán bộ chuyên môn được giao nhiệm vụ bám sát địa bàn, phối hợp với các địa phương tập huấn, hướng dẫn nông dân cách phòng trừ sâu bệnh như bệnh sương mai, thán thư - các bệnh nấm hại. Đặc biệt, nếu có mưa ẩm trong giai đoạn thu hoạch sẽ gây thối quả.
Nông dân được hướng dẫn thu hoạch đúng độ chín, tránh thu hái trong điều kiện mưa ẩm để bảo đảm chất lượng. Ngành nông nghiệp tăng cường nghiên cứu, áp dụng kỹ thuật mới, ưu tiên sử dụng thuốc sinh học, thảo mộc nhằm hạn chế dư lượng. Công tác dự tính, dự báo sâu bệnh cũng được chú trọng nhằm phát hiện sớm và xử lý kịp thời.
Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong danh mục cho phép áp dụng cho cây vải thiều phải tuân thủ nguyên tắc "4 đúng". Thời gian cách ly tối thiểu 15 ngày trước thu hoạch. Các biện pháp này giúp đảm bảo chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong và ngoài nước.
* Tỉnh Bắc Ninh có kế hoạch gì để nâng cao năng suất và chất lượng vải thiều?
Để nâng cao năng suất và chất lượng vải thiều, tỉnh Bắc Ninh đã ban hành kế hoạch sản xuất vải thiều năm 2026. Trong đó, thành lập tổ chỉ đạo xuất khẩu phụ trách các vùng trọng điểm, trực tiếp hướng dẫn nông dân và phối hợp với chính quyền cơ sở để sản xuất đáp ứng các tiêu chuẩn.
Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Bắc Ninh cũng tham mưu UBND tỉnh Bắc Ninh và các địa phương tổ chức bình tuyển vườn vải đẹp, lấy đó làm hạt nhân để tuyên truyền, nhân rộng trong các niên vụ tiếp theo. Việc này giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và tăng cường khả năng cạnh tranh của vải thiều Bắc Ninh trên thị trường quốc tế.
Ngoài ra, tỉnh cũng đẩy mạnh việc số hóa quy trình kỹ thuật, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh thông qua sổ nhật ký điện tử. Việc này giúp nông dân theo dõi và điều chỉnh kịp thời, đảm bảo chất lượng sản phẩm đạt chuẩn.
* Những khó khăn nào mà ngành nông nghiệp Bắc Ninh đang gặp phải trong quá trình phát triển vải thiều?
Ngành nông nghiệp Bắc Ninh đang đối mặt với một số khó khăn như biến đổi khí hậu gây ảnh hưởng đến tỉ lệ ra hoa và năng suất vải. Dự báo tỉ lệ ra hoa niên vụ 2026 chỉ đạt khoảng 60% cho vải sớm, từ 40 - 50% cho vải chính vụ.
Ngoài ra, việc kiểm soát sâu bệnh hại cũng là một thách thức lớn. Mặc dù đã có các biện pháp phòng trừ, nhưng thời điểm thu hoạch gặp mưa nhiều, độ ẩm cao khiến sâu bệnh phát sinh và ảnh hưởng đến chất lượng quả.
Để giải quyết những khó khăn này, ngành nông nghiệp Bắc Ninh đang tập trung vào việc tăng cường nghiên cứu, áp dụng kỹ thuật mới, ưu tiên sử dụng thuốc sinh học, thảo mộc. Đồng thời, đẩy mạnh công tác dự tính, dự báo sâu bệnh để phát hiện sớm và xử lý kịp thời.
Ngoài ra, tỉnh cũng cần tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm thông qua việc hỗ trợ nông dân chứng nhận các tiêu chuẩn quốc tế như VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ. Việc này không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn mở rộng thị trường xuất khẩu cho vải thiều Bắc Ninh.
* Tỉnh Bắc Ninh có kế hoạch gì để phát triển bền vững ngành nông nghiệp?
Để phát triển bền vững ngành nông nghiệp, tỉnh Bắc Ninh đã ban hành nghị quyết số 127/2025/NQ-HĐND về hỗ trợ phát triển nông nghiệp, ngành nghề nông thôn giai đoạn 2026-2030. Trong đó có việc hỗ trợ kinh phí chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng (VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ), với mức 5 triệu đồng/ha đối với VietGAP và 10 triệu đồng/ha đối với GlobalGAP.
Đây là động lực quan trọng để các hộ nông dân mở rộng diện tích sản xuất đạt chuẩn trong thời gian tới. Đồng thời, tỉnh cũng sẽ tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến thương mại, nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường nội địa và quốc tế.
Ngoài ra, tỉnh Bắc Ninh còn tập trung vào việc phát triển các mô hình sản xuất hiệu quả, nhân rộng các vườn vải đẹp thông qua công tác bình tuyển. Việc này giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và tăng cường khả năng cạnh tranh của vải thiều Bắc Ninh trên thị trường quốc tế.
Tỉnh cũng sẽ tiếp tục đầu tư vào nghiên cứu, ứng dụng kỹ thuật mới để cải thiện năng suất và chất lượng vải thiều. Đồng thời, đẩy mạnh công tác quản lý an toàn thực phẩm, đặc biệt là kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, nhằm đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế.
Những nỗ lực này sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp Bắc Ninh, đồng thời nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống cho người dân địa phương.
Theo bài viết của XU HƯỚNG 24
Bình luận