Xe Điện: Cơ Hội và Thách thức Trong Chuỗi Tái Chế Pin

2026-03-16T06:01:56.387465+00:00
2 lượt xem
Xe Điện: Cơ Hội và Thách thức Trong Chuỗi Tái Chế Pin

Trong xu hướng chuyển đổi xanh toàn cầu, xe điện ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, hàng triệu tấn pin xe điện hết hạn sử dụng trong vài thập kỷ tới có thể gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đến môi trường và sức khỏe con người. Phần lớn pin ô tô và xe máy điện hiện nay sử dụng công nghệ lithium-ion, loại pin chứa các kim loại độc hại như lithium, coban, niken… Nếu bị vỡ hoặc không được tái chế đúng cách, pin có thể gây cháy nổ, phát tán khí độc. Do đó, nhiều quốc gia triển khai mạnh mẽ các chính sách thu hồi pin, mở rộng hạ tầng tái chế và tận dụng cho ngành công nghiệp khác.

Các quốc gia ngày càng chú trọng vấn đề tái chế pin. Để giải quyết thách thức này, từ mô hình tái chế trực tiếp đến tận dụng "vòng đời thứ hai" đã được áp dụng. Trong khi đó, quá trình khai thác lithium sản xuất pin để lại lượng phế phẩm khổng lồ. Để có được một tấn lithium carbonate tinh khiết, các mỏ khai thác thải ra tới 9 - 10 tấn chất thải rắn. Nghiên cứu cho biết chất thải khai thác lithium lại rất giàu silicate, alumina và oxit canxi - những thành phần cốt lõi giúp đóng rắn bê tông. Vệc sử dụng chất thải này làm chất kết dính phụ để thay thế một phần xi măng truyền thống có thể giúp giảm tới 50% lượng phát thải carbon trong quá trình sản xuất bê tông.

image

Đây được xem là ý tưởng quan trọng bởi các vật liệu thay thế xi măng truyền thống như tro bay hay xỉ lò cao đang dần khan hiếm khi nhà máy nhiệt điện than đóng cửa. Tại Thụy Điển, có một hướng đi trực diện hơn trong quá trình xử lý pin xe điện. Công ty tái chế Stena Recycling đã đầu tư hơn 54 triệu USD vào hệ thống dịch vụ, hạ tầng và các hoạt động tái chế pin phương tiện. Đây là một trong những cơ sở tái chế lớn nhất châu Âu, được đặt tại thành phố cảng Halmstad, phía tây Thụ Điển.

Ông Marcus Martinsson, quản lý mảng sản phẩm pin của Stena Recycling, dự báo thị trường tái chế pin sẽ đóng góp 28 tỷ USD cho nền kinh tế toàn cầu trong vòng 10 năm. Các hoạt động bao gồm tái chế vật liệu, tái sử dụng pin ô tô vẫn còn dung lượng và chuyển đổi sử dụng trong các ứng dụng khác. Ông Martinsson nhấn mạnh pin là nguồn tài nguyên quý giá, có thể tạo ra giá trị cho toàn bộ chuỗi cung ứng, từ khâu sản xuất đến xử lý.

image

Ngành công nghiệp tỷ USD

Ngành tái chế pin mang lại nguồn kinh tế lớn và nhiều việc làm mới cho Australia. Để hiện thực hoá mục tiêu trên, chính phủ Úc đang nỗ lực xây dựng khung pháp lý trong việc tái chế và tái sử dụng pin an toàn. Các doanh nghiệp trong nước cũng đang đẩy mạnh khai thác khoáng sản từ pin hết hạn.

image

Châu Á thiết lập chuỗi cung ứng tuần hoàn xuyên biên giới

Châu Á cũng tỏ ra không thua kém trong cuộc đua tái chế này khi mới đây, Hyundai Motor đã ký kết biên bản ghi nhớ (MoU) với một doanh nghiệp Trung Quốc có tên Zhejiang Huayou Recycling. Đại diện của Hyundai khẳng định thoả thuận này đánh dấu bước đi tiên phong trong quá trình thiết lập kinh tế tuần hoàn, bao quát vòng đời của pin. Mục đích cuối cùng là xây dựng một chuỗi cung ứng pin xe bền vững.

image

Trong nỗ lực tận dụng tối đa giá trị từ pin xe điện, nhiều công ty đã tìm ra các giải pháp sáng tạo. Công ty Li-Cycle tại Canada, chẳng hạn, đã phát triển quy trình tái chế độc đáo sử dụng công nghệ ướt để chiết xuất kim loại quý từ pin. Quy trình này không chỉ giúp thu hồi hiệu quả hơn mà còn giảm đáng kể lượng chất thải so với phương pháp truyền thống.

Ngoài ra, các nhà khoa học tại Đại học California, Berkeley đã nghiên cứu cách sử dụng pin cũ làm vật liệu xây dựng. Họ phát triển một quy trình biến đổi pin lithium-ion thành bột kim loại có thể được tái chế để sản xuất gạch và bê tông. Quyết định này không chỉ giúp giải quyết vấn đề môi trường mà còn tạo ra các sản phẩm xây dựng với chất lượng cao.

Trong khi đó, tại châu Á, Nhật Bản đã triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn pin xe điện một cách toàn diện. Công ty Toyota Motor Corporation đã hợp tác với công ty tái chế Sumitomo Metal Mining để phát triển chuỗi cung ứng bền vững cho pin xe điện. Họ sử dụng các quy trình tái chế tiên tiến để thu hồi kim loại quý từ pin cũ và tái sử dụng chúng trong sản xuất mới.

Ngoài ra, chính phủ Nhật Bản đã ban hành các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ tái chế pin. Qua đó, họ hy vọng sẽ tạo ra một thị trường tái chế pin trị giá hàng tỷ đô la trong tương lai gần. Các dự án như vậy không chỉ giúp giải quyết vấn đề môi trường mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững.

Tại Trung Quốc, công ty Zhejiang Huayou Recycling đã ký kết biên bản ghi nhớ với Hyundai Motor để thiết lập một chuỗi cung ứng tuần hoàn pin xe điện. Họ sẽ hợp tác chặt chẽ trong việc thu hồi và tái chế pin từ các mẫu xe cũ của Hyundai, đồng thời nghiên cứu cách sử dụng pin tái chế trong sản xuất mới.

Cuối cùng, sự tham gia tích cực của các công ty như Stena Recycling tại Thụy Điển và Li-Cycle tại Canada cho thấy ngành tái chế pin đang phát triển mạnh mẽ. Các giải pháp sáng tạo này không chỉ giúp giảm lượng rác thải mà còn tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh mới, góp phần vào sự chuyển đổi xanh toàn cầu.

Theo bài viết của XU HƯỚNG 24 (PHẠM VĂN QUỲNH)

Bình luận